Avrupa Parlamentosu'nun Kuzey Makedonya raportörü Thomas Waitz, Strazburg'da kabul edilen karar hakkında TV Kanal 5'e verdiği röportajda, raporun büyük kısmının ülkenin ilerlemesini değerlendirdiğini ve medya özgürlüğü ile hukukun üstünlüğü konularında yapılması gerekenlere dair gerçekçi bir değerlendirme sunduğunu ifade etti.
Waitz, belgenin yüzde 95'inin AB katılımıyla uyumlu konuları içerdiğini ancak "Bulgaristan ile Kuzey Makedonya'nın belirli bir zaman dilimi içinde çözmesi gereken ikili ilişkileri yansıtan birkaç madde" bulunduğunu söyledi.
Waitz, "bu birkaç maddenin raporun parçası olmasını" desteklemediğini, AP'deki demokratik çoğunluğun bunları dahil etmeye karar verdiğini ancak yine de bu maddelerin raporun temel amacını sorgulamadığını belirtti. Bu amacın, Kuzey Makedonya'nın ilerleme kaydettiği, reformlar yaptığı ve ülkenin Batı Balkanlar Büyüme Planı fonlarına erişiminin olduğu, ancak daha fazla ilerleme gereken birçok alanın da bulunduğu yönünde olduğunu ifade etti.
AP'nin Kuzey Makedonya raporunda, Sofya ile Üsküp arasındaki ortak tarih komisyonunun çalışmalarına ilişkin 73. paragraf muhafaza edildi. Thomas Waitz'in metnin kaldırılması yönündeki değişiklik önerisi AP üyelerinin çoğunluğu tarafından desteklenmedi.
Korunan metinde, ortak komisyonun Bulgaristan ile Kuzey Makedonya arasındaki İyi Komşuluk Anlaşması'nın İkinci Protokolü uyarınca objektif ve doğrulanabilir tarihsel kaynaklar temelinde çalışması gerektiği ifade ediliyor. İki ülke arasında "ortak tarih" ifadesi de raporda yer aldı.
AP Kuzey Makedonya raportörü, röportajında ülkelerin kendi tarihleri ve ikili sorunların çözüm yolları hakkında konuşmalarının önemli olduğunu kabul ettiğini ancak ona göre bunun "bir ilerleme raporuna dahil edilmesinin doğru olmadığını" defalarca tekrarladı.
Raporda yer alan "tarihin tahrif edilmesi" terimi ve reformlar, hukukun üstünlüğü ile demokratik ilerleme değerlendirmesinin "bu kadar politik yüklü bir terminoloji kullanımıyla sonuçlanmasının" mümkün olup olmadığına ilişkin bir soruya Waitz, "bu terminolojiyi" desteklemediğini ancak çoğunluğun bunu kabul ettiğini söyledi.
"Azınlık haklarının Avrupa mevzuatının bir parçası olduğu açık ve bu haklara saygı gösterilmezse - ki Avusturya, Bulgaristan veya Kuzey Makedonya olması fark etmez, kurallar herkes için aynıdır - ve sorunlar ve olaylar varsa, ki tüm AB'de olaylar yaşanıyor, bunun hakkında konuşmanın önemli olduğunu düşünüyorum. Ancak bunun AP'nin ilerleme raporuna yansıtılması gerektiğini düşünmüyorum. Bu konuda net bir pozisyonum var, ancak yine de demokratik bir kurumun parçasıyım ve meslektaşlarımın çoğunluğu belirli olayların bu raporda yer alması gerektiğini düşündü, ki bundan üzgünüm. Tüm ülkelerde azınlık haklarına saygı gösterilmesi gerektiğini inkar etmiyorum, ancak ortakları bunun için çalışmaya teşvik edecek bir ilerleme raporu kullanmamalıydık. Bunun ikili düzeyde kalması gerektiğini düşünüyorum," dedi Waitz.
Waitz, anayasa değişikliklerinin kabul edilmesinin Kuzey Makedonya'nın AB ile müzakerelere başlaması için tek koşul olarak kaldığını belirtti. "Avrupa Konseyi'nin bu kararı, Kuzey Makedonya'nın yerine getirmesi gereken çok net bir hedeftir ve büyük çoğunlukla kabul edilmiş yapıcı bir uzlaşmadır."
Raportör, ülkenin raporun ilerlemeyle ilgili yüzde 98'lik kısmına odaklanmasını, Bulgaristan ile ilişkilere dair "yeri olmayan" kalan yüzde 2'lik kısma değil, bakmasını tavsiye etti.
Waitz, "Evet, bu yüzde 2'nin hassas olduğunu biliyorum, ancak hem Bulgar hem de Makedon hükümetinin yapıcı bir diyalog kurmak için çaba göstermesi gerektiğine inanıyorum. Sanırım hepimiz güven inşa etmeye, bunun için platformlar oluşturmaya yatırım yapmalıyız, ancak AP raporunu kullanmanın yapıcı diyalog aramanın en akıllıca yolu olmadığını düşünüyorum," ifadelerini kullandı.
