Bulgaristan'da gayrimenkullerin vergi değerlerinin hesaplanma yönteminde yapılması planlanan değişiklik, bina vergilerinin artmasına ve emlak işlemlerinin pahalılaşmasına yol açabilir. Vergi danışmanı Nikolay İvançev ve avukat Deyan Dragiev, NOVA NEWS'te yayınlanan "Tvoyat Den" programında bu konuyu değerlendirdi.
Yeni metodolojinin, gayrimenkulün konumu, türü, durumu, inşaat yılı ve gerçek piyasa fiyatları gibi daha fazla faktörü dikkate alması öngörülüyor. Vergi değerlemeleri yıllardır güncellenmemiş durumda.
Nikolay İvançev'e göre, gayrimenkullerin yıllık vergisi iki ana bileşenden oluşuyor: vergi değeri ve ilgili belediye tarafından belirlenen bindelik oran. "Bunları birbiriyle çarptığımızda, her vatandaşın mülkü için ödemesi gereken vergiyi elde ediyoruz" diye açıkladı.
Şu anda vergi değeri, altı ana göstergeden oluşan bir metodolojiye göre belirleniyor. Uzmana göre, kullanılan katsayıların bir kısmının artırılması oldukça olası ve bu da otomatik olarak daha yüksek emlak değerlemelerine yol açacak.
Beklentiler, yüzde 20 ila 30 arasında bir artış olacağı yönünde. İvançev, vergi değerlemelerinde makul bir artışın yüzde 20 ila 30 arasında olabileceğini, çünkü metodolojinin yıllardır değiştirilmediğini söyledi. Ancak böyle bir adımın ciddi bir toplumsal hoşnutsuzluğa yol açabileceği uyarısında bulundu.
"Bir emekliye, emekli maaşı yüzde 7,8 artarken, evinin vergisini yüzde 30 artırdığınızı söylerseniz, bu büyük bir toplumsal soruna dönüşür" diye konuştu. Uzmana göre, artışın yüzde 20'yi geçmemesi daha kabul edilebilir olurdu.
Peki etkisi ne olacak? İvançev, Sofya'da piyasa değeri 150 bin ila 200 bin avro arasında olan bir konut örneği verdi. Bu konutun vergi değeri yaklaşık 50 bin avro civarında. Binde 2 oranında bir vergiyle, mal sahibi yılda yaklaşık 100 avro vergi ödüyor. Vergi değeri yüzde 20 artırılırsa, vergi yaklaşık 120 avroya; yüzde 30 artırılırsa da yaklaşık 130 avroya yükselecek. "Mutlak rakam olarak artış büyük görünmüyor, ancak verginin yüzde 30 arttığı söylendiğinde kulağa ürkütücü geliyor" dedi.
Emlak işlemleri pahalanıyor. Avukat Deyan Dragiev'e göre, yeni vergi değerlemeleri sadece yıllık vergiyi değil, aynı zamanda alım-satımda ödenen yerel vergiyi, noter ücretlerini ve gayrimenkul işlemlerindeki diğer masrafları da etkileyecek. Bu durumun piyasayı da etkileyebileceğini, çünkü bir mülke sahip olma ve edinme maliyetlerinin artmasının alıcılar için önemli bir faktör olduğunu belirtti.
İkinci konuta daha yüksek vergi mi? İvançev, ikinci, üçüncü ve sonraki her konut için daha yüksek vergilendirme fikrini de yorumladı. Ona göre, böyle bir önlemin ciddi bir gelir getirmesi zor. "Nüfusun yüzde 8-9'undan fazlası ikinci veya üçüncü bir konuta sahip değil. İdari çabalar, belediyeler için gerçek mali etkiden daha büyük olacaktır" diye düşünüyor.
Uzmana göre, yeni metodolojinin 2027 yılında yürürlüğe girmesi gerekiyorsa, yasal değişikliklerin bu sonbaharda hazırlanması ve özel bir çalışma grubunun yeni vergi değerlemeleri için somut kriterler belirlemesi gerekiyor.
