Fiyat artışları duruyor, ancak bu gelecek yılın başından itibaren geçerli olacak. Cuma günü yayımlanan üç ayrı tahmin - Bulgaristan Merkez Bankası (BNB), Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve Allianz Trade - bu görüşü destekliyor.
2026 yılında Bulgaristan'da enflasyonun yüksek seyretmesi bekleniyor. Buna gerekçe olarak Orta Doğu'daki savaşın yakıt ve ulaşım fiyatlarını yükseltmesi gösteriliyor.
BNB, Bulgar ekonomisi için üç senaryo hazırladı. Olumlu senaryoda, çatışma yatıştıktan sonra enerji hammadde fiyatları düşüyor. Bu koşullar altında Bulgaristan'da enflasyon 2026'da %4,8'e, 2027'de %2,4'e ve 2028'de %2'ye düşerken, ekonomik büyüme biraz daha yüksek kalıyor.
Çatışmanın devam etmesi durumunda tablo çok daha olumsuz. BNB, bu yıl ve önümüzdeki iki yıl için yıllık ortalama enflasyonun %4,5 ile %6 arasında olacağını öngörüyor. Uzayan bir çatışma durumunda merkez bankası, petrol ve gaz fiyatlarının önemli ölçüde artacağı karanlık bir senaryo çiziyor. Bu durumda yıllık enflasyon %10'a kadar çıkabilir.
BNB'ye göre en büyük risk sadece enerjinin ilk fiyat artışı değil. Merkez bankası, enflasyonun %4,6'nın üzerine çıkması durumunda ekonominin, fiyat şoklarının diğer tüm mal ve hizmetlere çok daha güçlü bir şekilde yansıdığı bir moda girdiği uyarısında bulunuyor. Yüksek enerji faturaları firmaların üretim maliyetlerini kademeli olarak artırıyor, ardından bu durum gıda, hizmet ve ücretlere yansıyor. İşte bu kombinasyon, enflasyonun uzun süre yüksek kalma tehlikesi yaratıyor.
Allianz Trade, Bulgaristan'da fiyat artışının ana itici gücünün yakıt ve ulaşım hizmetleri olduğunu belirtiyor. Bu baskıya, euronun kullanıma girmesinin ardından ortaya çıkan ve özellikle restoran, turizm hizmetleri, eğlence ve gıda sektörlerinde kendini göstermeye devam eden artık etkiler ekleniyor.
Şirkete göre mevcut fiyat etkisi geçici. Enflasyonun yılın ikinci yarısından itibaren kademeli olarak yatışması bekleniyor. Ancak Allianz Trade uzmanları, birkaç kritik risk bulunduğu konusunda uyarıyor. Bunların en önemlisi, yüksek yakıt fiyatlarının ulaşım maliyetleri yoluyla çekirdek enflasyona geçip geçmeyeceği.
Benzer bir etki, gübre ve tarımsal hammadde fiyatlarındaki artış nedeniyle gıdada da görülebilir. Ücretlerdeki süregelen artışın ikincil enflasyon etkilerine yol açma olasılığı da ek bir risk olarak duruyor.
Buna paralel olarak, Bulgaristan'ın mali durumundaki keskin bozulmaya da dikkat çekiliyor. Yüksek enflasyon, zayıflayan ekonomik büyüme ve artan bütçe açığı kombinasyonu, önümüzdeki iki yıl için çok daha karmaşık bir ortamın habercisi.
Her iki değerlendirmenin ortak sonucu, enerji piyasalarının gelişimi, fiyat şoklarının gıda ve hizmetlere yansıması ve ücret dinamiklerinin, Bulgaristan'ın düşük enflasyona dönüp dönmeyeceğini veya kalıcı olarak yüksek fiyatların olduğu yeni bir döneme girip girmeyeceğini belirleyecek olması.
ECB'nin araştırmasına göre, Euro bölgesindeki tüketicilerin önümüzdeki 12 aya ilişkin enflasyon beklentileri, Orta Doğu'da ateşkes anlaşmasına varılmadan önce bile önemli ölçüde düştü. Tahminlere göre fiyatların gelecek yıl %3,5 artması bekleniyor; bu, önceki %4'lük beklentiye göre bir düşüş. Para politikasının belirlenmesinde daha önemli olan üç yıl ve beş yıl ileriye dönük göstergeler ise sırasıyla %2,9 ve %2,4 ile yüksek seviyelerde kalmaya devam ediyor.
