Bulgaristan'da meyve ve sebze fiyatlarındaki artış tüketiciyi isyan ettiriyor. Yerli üreticilerin rekoltesi iyi olmasına rağmen, vatandaşlar yüksek fiyatlar ödemeye devam ediyor. Uzmanlara göre sorun üretimde değil, devasa ticari kar marjlarında ve piyasa denetimlerinin yetersizliğinde.
Konu, NOVA NEWS'te yayınlanan 'Tvoyat Den' programında 'Meyve ve Sebzeler' Şube Odası Başkanı Tsvetan Tsekov ve ekonomist Prof. Kosyo Stoychev tarafından ele alındı.
Tsvetan Tsekov'a göre, yasa dışı ithalata karşı sınırlardaki denetimlerin artırılması doğru ama gecikmiş bir adım. Tsekov, 'Bu, Avrupa Birliği'nin dış sınırı olan bir ülke için uzun zamandır normal bir uygulama olmalıydı' dedi.
Tsekov, denetimlerin sadece büyük sınır kapılarıyla sınırlı kalmaması gerektiğini vurguladı: 'Dış sınırda ne tür denetimler yapılırsa yapılsın, bunlar yaygın olmalı ki, hem kuzey hem de güney sınırından 3,5 tonun altındaki kamyonlarla giren ve denetlenmeyen partiler yakalanabilsin.'
Prof. Kosyo Stoychev ise devletin adımlarının çok geç geldiğini belirtti. Ekonomist, 'Bu önlem biraz gecikmiş, tepkisel bir önlem. Yükselen enflasyon nedeniyle giderek daha fazla küçük tüccarın daha yüksek kar elde etmek için komşu ülkelerden daha ucuz tarım ürünleri arayacağı öngörülebilirdi' yorumunu yaptı.
Stoychev, ithalatın tam da turizm sezonunun ortasında kısıtlanmasının ters etki yaratabileceği uyarısında bulundu: 'İthalatı azaltarak devlet, meyve ve sebze fiyatlarının daha da artmasına neden olabilir.' Ekonomiste göre, ithalatta daha sıkı denetim haberi bile piyasada fiyat artışını tetikleyebilir.
Ancak üreticilere göre en ciddi sorun, ürünlerini sattıkları fiyat ile nihai tüketicinin ödediği fiyat arasındaki uçurum. Tsvetan Tsekov, 'Şu anda çok ciddi bir üretim var, ancak aynı zamanda kendi ürünümüzü satamıyoruz ve yüksek ithalat var. Piyasadaki çarpıklığın nerede olduğunu düşünmeliyiz' dedi.
Tsekov'a göre, ticari kar marjları düzenlenmediği sürece spekülasyon devam edecek. Tsekov, 'Düzenlenmiş bir ticari kar marjı olmadığı sürece aşırı çarpıklık ve spekülasyon görmeye devam edeceğiz. Hızlı tüketim mallarında ortalama Avrupa kar marjı yüzde 20-25 arasındayken, Bulgaristan'da bu oran yüzde 100-150'ye ulaşıyor' diye konuştu.
Prof. Kosyo Stoychev, Bulgar üreticilerin doğrudan müşterilere ulaşmakta zorlandığını ekledi. Ekonomist, 'Bulgar üreticilerin nihai tüketiciye doğrudan, hızlı erişimi yok. Ortada her zaman pazar yerini elinde tutan bir üçüncü taraf var' dedi.
