Avrupa Birliği Konseyi, Bulgaristan için aşırı açık prosedürü başlattı. Ülkenin kamu harcamalarını kontrol altına alması ve 2029 yılına kadar bütçe açığını kapatması hedefleniyor.
GERB, Başbakan Rumen Radev hükümetinin açıkladığı 2026 bütçe parametrelerini sert bir dille eleştirdi. Eski Maliye Bakanı Temenuzhka Petkova, Radevi 'siyasi ikiyüzlülük' yapmakla suçlayarak kamuoyu önünde özür dilemesini istedi. Bütçe açığının GSYİH'nin yüzde 3'ünden yüzde 5,7'ye çıkması dikkat çekiyor.
Bulgaristan Sosyal Güvenlik Kurumu (NOI), bu yıla ait emekli maaşları ve ödenekler için 15,265 milyar euroluk devasa bir bütçe taslağını masaya yatırıyor. Merkezi bütçeden aktarımla kapatılacak olan sistem açığı ise 6,48 milyar euroyu buluyor.
Ekonomist Preslav Raykov, Bulgaristan'ın aşırı açık prosedürüne girmesi nedeniyle bütçe açığının mutlaka yüzde 3'ün altına düşürülmesi gerektiğini vurguladı. Raykov, hükümetin harcama kesintileri konusunda net mesajlar verdiğini ancak somut rakamların henüz görünmediğini ve devletin gelir getirici sektörlere engel olmaması gerektiğini belirtti.
Başbakan, 2026 yılı bütçesinin hazırlanacağını duyururken, mevcut mali durumu önceki yönetimlere bağladı. Maliye Bakanı'nın IMF Başkanı Kristalina Georgieva ile bütçe çalışmalarını görüşmesi ve bütçenin ay sonuna kadar meclise sunulması planlanıyor.
Doç. Dr. Şteryo Nojarov, asgari ücretin dondurulmasının işsizlik tuzağı yaratacağını ve Bulgaristan'ın likidite krizi içinde olduğunu söyledi. Başbakanın maaş dondurma kararına itirazını haklı bulan Nojarov, mevcut asgari ücret belirleme mekanizmasının AB direktifine aykırı olduğunu ve Ağustos ayına kadar düzenlenmezse yaptırım uygulanacağı uyarısında bulundu.
Bulgaristan Parlamentosu Bütçe Komisyonu Başkanı Konstantin Prodanov, gelirlerin dondurulmayacağını ve hiçbir emekli ya da çalışanın gelir kaybı yaşamayacağını söyledi. Prodanov, Bulgaristan'ın daha zengin olacağını ancak bunun kredilerle değil, kazanılan parayla gerçekleşeceğini belirtti. Ayrıca ilerici vergilendirme ve devlet harcamalarına ilişkin açıklamalarda bulundu.
Bulgaristan Başbakan Yardımcısı Pekanov, yüzde 3 bütçe açığı hedefinin zorluğuna dikkat çekti ancak ekonominin canlı kalması için bu hedefin gerekli olduğunu belirtti.
Başbakan Yardımcısı ve Maliye Bakanı Galab Donev, IMF Başkanı Kristalina Georgieva ile görüşerek bütçe açığını %3'ün altına indirme çabaları hakkında bilgi verdi. Görüşmede jeopolitik riskler ve ekonomik politikalar da ele alındı. Ayrıca Bulgaristan Meclisi, 3,8 milyar avroya kadar yeni borçlanmayı onayladı.
Bulgaristan Parlamentosu, dış borç tavanını 3,8 milyar avroya yükselterek bütçe açığının finansmanı ve AB toparlanma planı için kaynak sağlanmasına karar verdi. Ayrıca, Avrupa savunma sanayisini desteklemek amacıyla 3,26 milyar avroya kadar kredi alınmasına izin verildi.
Bulgaristan'da bütçe açığı ve avro bölgesine giriş süreciyle ilgili tartışmalar kızıştı. bTV'de yayınlanan 'Bu Sabah' programında ekonomistler Vanya Grigorova ve Mihail Kıstev, bankacı Levon Hamparzumyan ile ekonomik politikaları ve bütçe açığının nasıl giderileceğini tartıştı.
Eski Maliye Bakan Yardımcısı Lyubomir Datsov, bütçe açığının yönetilmesi halinde devlet borcunun sorun olmayacağını söyledi. Mevcut açığın kontrolden çıkmadığını ve yıllık bazda %3,7 olarak değerlendirildiğini belirten Datsov, hükümetin orta vadeli mali çerçeve oluşturması gerektiğini vurguladı.
Mali Konsey Başkanı Simeon Dyankov, 2025 yılı toplam açığının GSYİH'nın %5,5'i civarında olacağını açıkladı. Dyankov, aşırı açık prosedürü kapsamında hükümete tolerans tanındığını ancak reformcu eksikliği olduğunu belirterek bütçe açığını kapatmak için çeşitli öneriler sundu.
Bulgaristan'da siyasi tartışmalar devlet hazinesinin boş olduğu iddiasıyla alevlenirken, muhalefet bu iddiaları reddediyor. Eski Ekonomi Bakanı Daniela Vezieva, yeni hükümetin devraldığı zor mali durumu ve birikmiş bütçe açıklarını değerlendiriyor. Vezieva, yönetim programı eksikliğine dikkat çekerek, harcamaların kontrol altına alınması ve yerli üretimin artırılması gerektiğini vurguluyor.
Bütçe açığı ve enflasyon krizi, memurların sigorta primlerini kendilerinin ödemesi tartışmasını yeniden gündeme getirdi. İşverenler, özel sektörün faturanın giderek daha büyük kısmını üstlendiğini belirterek, tüm çalışanların eşit şekilde sigorta primi ödemesi gerektiğini savunuyor. Mali Konsey'in hesaplamalarına göre, bu değişiklik bütçeye 600 milyon avronun üzerinde tasarruf sağlayabilir.
Mali Konsey üyesi Lyubomir Datsov, Bulgaristan ekonomisinin büyüdüğünü ancak bütçe açığı riskinin devam ettiğini söyledi. Mevcut bütçenin yıl sonuna kadar uzatılmasını ve maaş artışlarındaki otomatik formüllerin kaldırılmasını önerdi. Aşırı açık prosedürüne girmenin kaçınılmaz olduğunu, ancak harcamaların kısılmasıyla sorunun yönetilebileceğini belirtti.
Bulgaristan Meclis Başkan Yardımcısı İvan Angelov, ülkede başlatılan aşırı açık prosedürü ve ağır mali tablo nedeniyle 3,8 milyar Euro'ya kadar dış borç alınmasının gerekebileceğini açıkladı. Angelov, önceki yönetimlerin bütçe açığını yapay olarak düşük gösterme çabalarının gerçek yapısal sorunları maskelediğini savunurken, Türk devlet enerji şirketi Botaş ile yapılan anlaşmanın ulusal çıkarlara uygun olduğunu vurguladı.
Eski Başbakan Yardımcısı ve Sosyal Politika Bakanı Lidiya Şuleva, Bulgaristan'da bütçe açığının finansmanı için yeni borçlanmadan başka seçeneğin olmadığını söyledi. Şuleva ayrıca euro bölgesine girişin ipotek kredilerinde 30 yıla kadar sabit faiz imkanı sağlayacağını belirtti.
Avrupa Komisyonu, Bulgaristan'ın bütçe açığı kriterlerini karşılamadığı gerekçesiyle aşırı açık prosedürü başlatılmasını önerdi ve beş temel reform tavsiyesinde bulundu. Bulgaristan Ulusal Bankası yetkilileri, kamu harcamalarındaki orantısız artışın ve devlet şirketlerinden aşırı temettü alınmasının bu tabloya yol açtığını vurgulayarak sıkı fiskal disipline dönüş çağrısı yaparken, bankacılık sisteminin istikrarlı olduğunu belirtti.