İsveçli elektrikli araç üreticisi Polestar, 2027 model yılından itibaren ABD pazarında yeni araç satışlarına son vermek zorunda kalacak. Amerikalı yetkililer, şirkete yeni Bağlantılı Araçlar Kuralı (Connected Vehicles Rule) kapsamında gerekli izni vermedi. Haber borsaları anında sarstı; şirketin hisseleri sabahın erken saatlerinde yüzde 5,7 değer kaybetti.
ABD mevzuatının darbesi
Bağlantılı Araçlara ilişkin katı kural, 2025 yılı başında Joe Biden yönetimi tarafından yürürlüğe girdi; ardından Donald Trump da bu düzenlemeyi aynen korudu. Yasa, Çin'de geliştirilen yazılım ve donanım sistemleri kullanan araçların ithalatı ile satışına ağır kısıtlamalar getiriyor. Bluetooth, Wi-Fi, hücresel bağlantı ve bazı uydu iletişim sistemleri gibi yaygın teknolojiler de bu yasağın kapsamına giriyor.
Washington'a göre bu sistemler, Amerikan vatandaşlarına ait hassas kişisel verilerin toplanmasına zemin hazırlayabileceğinden ulusal güvenlik riski oluşturuyor. Söz konusu adım, ABD'nin Çin'in ekonomik nüfuzunu kısıtlama ve yerli otomotiv sanayisini koruma stratejisinin bir parçası; daha önce Çin yapımı elektrikli araçlara yüksek gümrük tarifeleri uygulanmaya başlanmıştı.
Çin bağlantısı ve mevcut modellerin akıbeti
Polestar'ın sorunun özünde, markanın Çinli otomotiv devi Geely Holding'in çoğunluk hissedarı olması yatıyor. İsveçli markanın yönetimi, 2024 yılında bu tür düzenlemelerin ABD'deki ticari faaliyetlerini fiilen yasaklayacağını kamuoyuna duyurmuştu. Bu engel, gümrük tarifelerinden kaçınmak amacıyla Güney Carolina'daki Volvo Cars fabrikasında üretilen Polestar 3 için bile geçerli.
Şirket, halihazırda pazarda bulunan Polestar 3 ve Polestar 4 modellerini son güne kadar satmaya devam edeceklerini, ardından ülkedeki servis ağını tam kapasiteyle işleteceklerini açıkladı. Diğer üreticiler bu baskıyla daha iyi başa çıkıyor: Volvo Cars ürün gamı için kısmi onay alırken, Amerikalı dev Ford benzer muafiyetler için yoğun müzakereler yürütüyor.
Kurtarma yeleği: Avrupa ana pazar oluyor
ABD'den dışlanmak, Polestar'ı küresel stratejisini yeniden kurgulayıp Avrupa'ya yönelmeye zorluyor. Şirketin CEO'su Michael Lohscheller, otomotiv sektörünün bölgesel parçalanma dönemine girdiğini ve Avrupa'nın markanın büyüme motoru olacağını doğruladı.
Bu karar piyasa verileriyle de örtüşüyor. Polestar'ın ABD satışları zaten güçlü rekabet ve ülkedeki elektrikli araç talebinin soğuması nedeniyle düşük seyrediyor. Birinci çeyrekte ABD pazarı toplam teslimatların yalnızca yüzde 6'sını oluştururken Avrupa pazarı satışların yüzde 78'ini sağladı.
Finansal zorluklar ve gelecek planları
Polestar, ciddi likidite sorunlarıyla boğuşmaya ve kâra geçmeye çalışmaya devam ediyor; markanın ayakta durması büyük ölçüde Geely Holding'in süregelen sermaye enjeksiyonlarına bağımlı. Hisse değerindeki çöküş, şirketin New York Borsası'ndaki varlığını sürdürebilmek için hisse geri bölünmesi (reverse split) uygulamasını zorunlu kıldı.
Şirket, ekonomik ve gümrük baskısına karşılık ürün planını revize ediyor. Tamamen yeni platformlar geliştirmek yerine mevcut portföyü yenilemeye odaklanacak. Bu yıl sonuna kadar yenilenen Polestar 4'ün teslimatları başlayacak; 2027'de ise Polestar 2'nin güncellenmiş versiyonu geliyor. Avrupa pazarına ilişkin en büyük umut ise sıfırdan tasarlanan kompakt crossover Polestar 7. Bu model, riskli jeopolitik bileşenlerden tamamen arındırılmış olarak Volvo Cars'ın Slovakya'daki yeni fabrikasında üretilecek.
