GERB milletvekili Hristo Gadjev, MiG-29'ların teknik ömrünün 2029'a kadar devam ettiğini, ancak ikinci el F-16 veya Gripen alımının daha hızlı bir çözüm olacağını söyledi.
Gadjev, "Sovyet sevgisi pas tutmaz, bu durumda Sovyet teknolojisine olan sevgiden bahsediyorum" dedi. GERB milletvekili, MiG-29 savaş uçakları için yedek parça sorunu olmadığını, çünkü 2016'dan beri Bulgaristan'ın uçaklarını tamamen Polonya'da tamir ettirdiğini vurguladı.
"Polonya'nın eski MiG'lerini almayı düşünüyorsak, şunu sormak istiyorum: Ukraynalılar bu uçakları almak istemiyor çünkü çok eski ve tamirleri çok pahalı, o halde biz neden almak isteyelim?" diye sordu Gadjev.
Ona göre ikinci el Gripen veya F-16 almak daha kolay ve hızlı, bunun için Atina'yla görüşmek yeterli. "Yunanistan'la ikinci el F-16 konuşması, istek olursa çok hızlı gerçekleşebilir" dedi.
Gripen için ise İsveç ile Ukrayna arasında yakın zamanda 10-15 yıllık bir "mega anlaşma" imzalandığını hatırlattı. "Bu uçakları nereden bulacaklar bilmiyorum çünkü İsveç'in Volodimir Zelenskiy ile yaptığı anlaşma, İsveç Hava Kuvvetleri'ndeki tüm fazla uçakların Ukrayna'ya verilmesini öngörüyor. Eğer Gripen istiyorlarsa, Zelenskiy'ye yalvarmaları gerekir. Ukrayna'ya karşı şu anki iyi tavrımızla bu ilginç bir konuşma olur" diye konuştu.
Gadjev, Amerikan tarafından Bulgar Hava Kuvvetleri için ikinci 8 F-16'nın teslimatında resmi bir gecikme açıklaması olmadığını söyledi.
"Şu anda Polonya'da tamir edilen yeterli sayıda MiG-29'umuz var. Teknik ömürleri 2029'a kadar, o zaman hizmet dışı bırakılmaları gerekiyor" dedi.
Savunma Bakanı Dimitar Stoyanov daha önce yaptığı açıklamada, "İkinci el Gripen veya F-16 alabilirsek, MiG-29'ları bu kadar uzun süre kullanmamıza gerek kalmaz. İkinci 8 F-16'nın teslimatı gecikiyor, bu yüzden MiG'lerin kullanım süresini uzatıyoruz. Farklı bir seçenek varsa, bu uçakları Bulgaristan'da görmekten memnun oluruz" demişti.
Polonya, Bulgaristan Savunma Bakanlığı'nın tüm Polonya MiG-29'larını satın almak istediğini ancak bakanlığın bunu reddettiğini ve sadece yedek parçalarla ilgilendiğini söylediğini yalanladı.
Cuma günü Savunma Bakanı Dimitar Stoyanov, Polonyalı mevkidaşı Władysław Kosiniak-Kamysz'a resmi bir mektup göndererek Polonya'nın MiG-29'larıyla ne yapmayı planladığını sorduğunu açıkladı. "Evet, Polonya'ya bir mektup imzaladım ve Polonyalı mevkidaşımdan MiG-29 uçaklarıyla ne yapmayı planladığı ve onlardan yedek parça alıp alamayacağımız konusunda bilgi istedim" dedi.
Perşembe günü Polonya, NATO'dan isimsiz bir ülkenin daha önce Ukrayna'ya vaat edilen MiG-29 savaş uçaklarıyla ilgili talepte bulunduğunu duyurdu. Polonya Ulusal Savunma Bakan Yardımcısı Paweł Zalewski, RMF24'e verdiği röportajda "Bu uçaklarla (MiG-29) ilgili NATO'dan bir ülkeden talep aldık. Bu nedenle Ukrayna'nın çıkarları ile NATO müttefikimizin çıkarlarını nasıl uzlaştıracağımızı analiz ediyoruz" dedi. Talebin Bulgaristan'dan gelip gelmediği sorusunu yanıtlamadı.
Bulgaristan Savunma Bakanlığı, Polonya Savunma Bakan Yardımcısı'nın açıklamalarından neredeyse bir gün sonra konuyla ilgili ilk kez tepki gösterdi ve Polonya'dan MiG-29 satın almak için görüşme yapılmadığını duyurdu. Bakanlık bunu resmi bir açıklamayla değil, BTA aracılığıyla yaptı. Bakanlık, söz konusu Polonya savaş uçaklarından modüllerin yedek parça olarak kullanılıp kullanılmayacağı ve Bulgar MiG-29'larının tamiri için kullanılıp kullanılmayacağı sorusuna yanıt vermedi; oysa asıl versiyon buydu.
Ülkemiz, dönemin Cumhurbaşkanı Rumen Radev tarafından atanan Ognyan Gercikov'un geçici hükümetinin seçimi onaylamasının ardından yeni Gripen savaş uçakları satın almaya çok yaklaşmıştı. Cumhurbaşkanı olarak Radev, Gripen seçimini bizzat savundu.
Daha sonra yeni savaş uçağı alımını araştırmak üzere bir parlamento soruşturma komisyonu kuruldu. Amaç, Rumen Radev'in Hava Kuvvetleri komutanı ve ardından cumhurbaşkanı olarak İsveç savaş uçakları Gripen'in seçimindeki rolünü "aydınlatmaktı". Bu komisyondan hiçbir şey çıkmadı ve daha sonra Boyko Borisov hükümeti ABD'den yeni F-16 Block 70 savaş uçakları satın almaya karar verdi; Radev bu süreci sert bir şekilde eleştirdi.
Bulgaristan halihazırda 8 adet F-16 Block 70 uçağı teslim aldı ve gecikmeli olarak teslim edilecek 8 uçak daha satın aldı. İkinci sekizliğin 2029'da teslim edilmesi bekleniyor.
Bulgaristan, MiG-29'ları 2030'a kadar kullanmaya devam edecek çünkü F-16'da eğitim gören pilotlar o zamana kadar tam muharebe görevini üstlenmeye hazır olmayacak. Stoyanov, iki hafta önce 24 Chasa'ya verdiği röportajda bunu açıkladı. Ancak bakım, parça eksikliği nedeniyle giderek zorlaşıyor; Hava Kuvvetleri artık "kanibalizm"e başvurmak zorunda kalıyor; yani uçmayan savaş uçaklarından parça sökerek uçan uçakları çalışır durumda tutuyor.
Resmi olarak Hava Kuvvetlerimizde 15 MiG-29 savaş uçağı bulunuyor. Ancak bunlardan sadece altısı uçuyor, geri kalanı yere indirilmiş durumda ve diğerleri için parça kaynağı olarak kullanılıyor. Rusya'ya karşı savaşın başında Ukrayna, Bulgar savaş uçaklarına ilgi göstermişti ancak Bulgaristan, kendi savaş uçağı filosu olmadan kalacağı için uçakları vermeyi reddetti. İlk sekiz F-16 geçen yıl teslim alındı.
Bulgaristan'ın kendi başına çözemediği temel sorunlardan biri, MiG-29 savaş uçaklarının motor ömrünün dolması. Bu nedenle Savunma Bakanlığı, 26 milyon avronun üzerinde bir değere sahip uçak motoru tamiri için bir ihale açmayı planlıyor. Bakanlığın planlarına göre, böyle bir sözleşmenin ilk 2 milyon avrosu bu yıl ödenecek. Bulgar Hava Kuvvetleri en son 2023 ve 2024'te Polonya'da motor tamiri yaptırdı.
Bulgar MiG-29'ları için yeni motorlar, bu Sovyet savaş uçaklarını hâlâ kullanan ve stoklarında parça bulunan NATO ülkelerinden birinin stoklarından da sağlanabilir. Ancak 2023'te Slovakya, MiG-29'larını Rusya'ya karşı savunmaya yardımcı olmak için Ukrayna'ya verdi. O zaman Polonya da bu modelden 4 savaş uçağını Kiev'e bağışladı ve 9 uçaklık bir filoyu kendine ayırdı.
Savunma Bakanlığı yönetimi, MiG-29'larla ilgili durumu Rusya ve Polonya ile yapılan anlaşmalarla birkaç kez kapatmayı başardı. Pratikte lisanslı tamir sadece Ukrayna, Rusya ve Belarus'tan istenebilir ve motorlar aynı ülkeler artı Polonya ve Slovakya tarafından sağlanabilir. Bratislava, MiG-29'la ilgili her şeyi Ukrayna'ya verdiğini uzun zaman önce açıklamıştı.
