Bulgaristan'da 'Değişime Devam' (PP) partisinden milletvekili Radoslav Ribarski, Savunma Bakanlığı'nın Polonya'dan MiG-29 savaş uçakları için yedek parça satın alma planına tepki gösterdi. Ribarski, odak noktasının eski savunma teçhizatının restorasyonu olmaması gerektiğini vurguladı.
Ribarski, 'Biz Bulgar Ordusu'nun gerçek anlamda modernizasyonundan yanayız. Son 5 yıldır hedef tam olarak buydu ve parlamento tarafından oybirliğiyle desteklendi. Umarım Savunma Bakanlığı bu tür egzotik fikirlere sapmaz, çünkü bu daha fazla paraya mal olacak ve Bulgar askerlerini tehlikeye atabilir' dedi.
Savunma Bakanı Dimitar Stoyanov daha önce yaptığı açıklamada, 'İkinci el Gripen veya F-16 alabilirsek, MiG-29'ları bu kadar uzun süre kullanmak zorunda kalmayız. İkinci 8 F-16'nın teslimatı gecikiyor, bu yüzden MiG'lerin ömrünü uzatıyoruz. Farklı bir seçenek varsa, bu uçakları Bulgaristan'da görmekten mutluluk duyarız' ifadelerini kullanmıştı.
Polonya, Bulgaristan Savunma Bakanlığı'nın tüm Polonya MiG-29'larını satın almak istediği yönündeki iddiaları yalanladı. Bakanlık daha önce sadece kendi Sovyet yapımı savaş uçaklarının onarımı için yedek parçalarla ilgilendiğini belirtmişti.
Cuma günü Bakan Stoyanov, Polonyalı mevkidaşı Władysław Kosiniak-Kamysz'a resmi bir mektup göndererek Polonya'nın MiG-29'larıyla ne yapmayı planladığını sorduğunu açıkladı. Stoyanov, 'Evet, Polonya'ya bir mektup imzaladım ve Polonyalı mevkidaşımdan MiG-29 uçaklarıyla ne yapmayı planladıkları ve onlardan yedek parça alıp alamayacağımız konusunda bilgi talep ettim' dedi.
Perşembe günü Polonya, daha önce Ukrayna'ya sözü verilen MiG-29 savaş uçaklarıyla ilgili olarak ismi açıklanmayan bir NATO ülkesinden talep aldığını duyurdu. Polonya Savunma Bakan Yardımcısı Paweł Zalewski, RMF24'e verdiği röportajda, 'Bu uçaklarla (MiG-29) ilgili bir NATO ülkesinden talep aldık. Şu anda Ukrayna'nın çıkarları ile NATO müttefikimizin çıkarlarını nasıl uyumlu hale getireceğimizi analiz ediyoruz' dedi. Talebin Bulgaristan'dan gelip gelmediği sorusunu yanıtlamaktan kaçındı.
Bulgaristan Savunma Bakanlığı, Polonyalı bakan yardımcısının açıklamalarından neredeyse bir gün sonra konuyla ilgili ilk kez tepki gösterdi ve Polonya'dan MiG-29 satın almak için görüşme yapmadığını duyurdu. Bakanlık bu açıklamayı resmi bir bildiriyle değil, Bulgaristan Telgraf Ajansı (BTA) aracılığıyla yaptı. Bakanlık, asıl versiyon olan Polonya savaş uçaklarından modüllerin yedek parça olarak kullanılıp kullanılmayacağı sorusuna yanıt vermedi.
Bulgaristan, dönemin Cumhurbaşkanı Rumen Radev tarafından atanan Ognyan Gercikov'un geçici hükümetinin seçimi onaylamasının ardından yeni Gripen savaş uçakları satın almaya çok yaklaşmıştı. Radev, cumhurbaşkanı sıfatıyla Gripen seçimini bizzat savunmuştu.
Daha sonra, yeni savaş uçağı alımını soruşturmak üzere bir parlamento soruşturma komisyonu kuruldu. Amaç, Rumen Radev'in Hava Kuvvetleri komutanı ve ardından cumhurbaşkanı olarak İsveç yapımı Gripen savaş uçaklarının seçimindeki rolünü 'aydınlatmaktı'. Bu komisyondan hiçbir sonuç çıkmadı ve daha sonra Boyko Borisov hükümeti ABD'den yeni F-16 Block 70 savaş uçakları satın almaya karar verdi. Radev bu süreci sert bir şekilde eleştirdi.
Bulgaristan halihazırda 8 adet F-16 Block 70 savaş uçağı teslim aldı ve gecikmeli olarak teslim edilecek 8 uçak daha satın aldı. İkinci 8 uçağın 2029 yılında teslim edilmesi bekleniyor.
Bulgaristan, MiG-29'ları 2030 yılına kadar kullanmaya devam edecek çünkü F-16 eğitimi alan pilotlar o zamana kadar tam teşekküllü savaş görevi üstlenmeye hazır olmayacak. Bakan Stoyanov, iki hafta önce 24 Chasa'ya verdiği röportajda bu durumu açıklamıştı. Ancak yedek parça eksikliği nedeniyle bakım giderek zorlaşıyor ve Hava Kuvvetleri, uçamayan savaş uçaklarından parça sökerek uçabilenleri çalışır durumda tutmak için 'yamyamlık' yapmak zorunda kalıyor.
Resmi olarak Bulgar Hava Kuvvetleri'nin 15 MiG-29 savaş uçağı var. Ancak bunlardan sadece altısı uçabiliyor, geri kalanı yere indirilmiş durumda ve diğerleri için yedek parça kaynağı olarak kullanılıyor. Rusya'ya karşı savaşın başında Ukrayna, Bulgar savaş uçaklarına ilgi göstermişti ancak Bulgaristan, kendi savaş uçağı filosu olmadan kalacağı için uçakları vermeyi reddetmişti. İlk sekiz F-16 ise ancak geçen yıl teslim alındı.
Bulgaristan'ın kendi başına çözemediği temel sorunlardan biri, MiG-29 savaş uçaklarının motor ömrünün dolması. Bu nedenle Savunma Bakanlığı, 26 milyon avronun üzerinde bir değere sahip uçak motoru onarımı için ihale açmayı planlıyor. Bakanlık planlarına göre, böyle bir sözleşme kapsamındaki ilk 2 milyon avronun bu yıl içinde ödenmesi öngörülüyor. Bulgar Hava Kuvvetleri en son 2023 ve 2024 yıllarında Polonya'da motor tamiri yaptırmıştı.
Bulgar MiG-29'ları için yeni motorlar, halen bu Sovyet savaş uçaklarını kullanan ve stoklarında parça bulunan NATO ülkelerinden de temin edilebilir. Ancak 2023 yılında Slovakya, MiG-29'larını Rusya'ya karşı savunmaya yardımcı olmak için Ukrayna'ya verdi. Polonya da aynı dönemde bu modelden 4 savaş uçağını Kiev'e bağışladı ve kendisine 9 uçaklık bir filo ayırdı.
Savunma Bakanlığı yönetimi, MiG-29'larla ilgili durumu birkaç kez Rusya ve Polonya ile yapılan anlaşmalarla geçici olarak çözmeyi başardı. Pratikte lisanslı onarım sadece Ukrayna, Rusya ve Belarus'tan talep edilebilirken, motorları aynı ülkelerin yanı sıra Polonya ve Slovakya da sağlayabiliyor. Bratislava ise uzun süre önce MiG-29 ile ilgili her şeyi Ukrayna'ya vereceğini açıklamıştı.
