İran'daki savaş ve Husi saldırıları nedeniyle Hürmüz ve Babülmendep boğazlarındaki trafiğin aksaması, küresel ticaretin en kritik dar boğazı olan Panama Kanalı'na olan talebi patlattı. Gemi sahipleri kanaldan geçmek için rekor ücretler öderken, iklimsel faktörler ve siyasi gerilimler krizi derinleştiriyor.
ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı üzerindeki tam kontrolü sağladıklarını belirterek İran'ın askeri ve ekonomik olarak çöküşün eşiğinde olduğunu iddia etti. Trump, İran'ın artık Orta Doğu'nun belası olmadığını ve sadece laf ürettiğini savundu.
ABD ve İran, İslamabad Anlaşma Muhtırası kapsamında 17 Ağustos'ta süresi dolacak 60 günlük ateşkesi uzatma konusunda mutabık kaldı. Taraflar, ateşkesin ne kadar süreceğine karar vermek için arabulucular aracılığıyla mesajlaşmaya devam ediyor.
İran Dışişleri Bakanlığı, Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan arasında imzalanan savunma paktının, bölge ülkelerinin ABD'ye yönelik bakış açısındaki değişimi yansıttığını duyurdu. İran, güvenliğin dış güçlerden satın alınamayacağını vurgulayarak, Hürmüz Boğazı'ndaki krizden de ABD'yi sorumlu tuttu.
İran ve Hürmüz Boğazı etrafındaki gerilim enerji piyasalarını sarsmaya devam ediyor. Uzmanlar, küresel ekonomik modelin henüz değişmediğini ancak dış enerji tedarikine bağımlı Avrupa'nın bu krizden en sert şekilde etkilendiğini belirtiyor. Bulgaristan ise uluslararası fiyatlamalar üzerinden faturayı ödemeye hazırlanıyor.
İran'ın Hürmüz Boğazı'nda ABD ve İsrail gemilerine kısıtlama getirecek bir yasa tasarısı üzerinde çalıştığı haberleri, petrol fiyatlarını yukarı çekti. Brent petrol varil başına 83,29 dolara, ABD ham petrolü ise 77,93 dolara yükseldi. Piyasalar, boğazdan geçişin sıkı bir rejime tabi olabileceği endişesiyle hareket ediyor.
Türk Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İran ile ABD arasındaki müzakerelerde bugün olumlu bir gelişme beklediklerini duyurdu. Fidan, ateşkesin yeniden sağlanması ve Hürmüz Boğazı'nın açılması için umutlu olduklarını belirtti.
İran, doğrudan askeri bir çatışmada ABD'yi yenemeyeceğini bilse de, Hürmüz Boğazı'nı ve enerji altyapısını kullanarak Washington ve müttefiklerine ekonomik olarak ağır bir bedel ödetmeye çalışıyor. Analistlere göre Tahran'ın stratejisi, hesaplı bir tırmanışla ABD'yi taviz vermeye zorlamak ancak bu oyunun kontrolden çıkma riski büyük.
İran ve Umman, Hürmüz Boğazı'nda gemi seyir rotası konusunda anlaştı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, üçüncü tarafların müdahalesi olmaması halinde ortak açıklamanın yakında yapılacağını duyurdu. Anlaşma, İran'a boğazdan geçen gemiler üzerinde daha fazla kontrol sağlarken, ABD'nin anlaşmanın kaçınılmaz olduğu yönündeki iddiaları kaynaklarca reddedildi.
Uluslararası piyasalarda petrol fiyatları, Ortadoğu'da olası bir diplomatik çözüm sinyalleri üzerine düşüşe geçti. Yatırımcıların iyimserliği, Hürmüz Boğazı'nda seyrüseferin normale dönmesi beklentisiyle arz sıkıntısı endişelerini hafifletti.
ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nın ya çok yakında açılacağını ya da İran'ın çok sert bir şekilde vurulacağını söyledi. Trump, İran'ın nükleer silah edinmesini engellemek için büyük bir askeri operasyon hazırlığında olduklarını ancak Tahran'ın görüşme talebiyle bu operasyonu durdurduklarını belirtti. Boğaz geçişini düzenlemek için 60 günlük geçici bir anlaşma üzerinde görüşülürken, Trump İran'ı görüşmeleri inkar etmekle suçladı.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran ile Hürmüz Boğazı'nın açılması konusunda bugün veya yarın bir anlaşmaya varılabileceğini açıkladı. Trump ise İran'a 'son şans' uyarısında bulunurken, Tahran yönetimi ABD ile doğrudan müzakere yapmadıklarını savunuyor.
Kuveyt Petrol Bakanı Tarık El-Rumi, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapatması nedeniyle duran petrol ihracatını canlandırmak için Suudi Arabistan ve BAE ile yeni bir bypass boru hattı inşa etmeyi görüştüklerini açıkladı. Hasar gören tesislerin onarımının en az bir yıl süreceğini belirten Bakan, Japonya gibi stratejik müşterilere yönelik alternatif rotalar aradıklarını ve hava savunma kapasitelerini güçlendirmeyi planladıklarını ifade etti.
İran, Bulgaristan, İngiltere ve Ukrayna'dan Tahran'a karşı savaşa katılmama güvencesi aldı. ABD'nin Bulgaristan'da askeri üs kurması ise İran ile ilişkilerde yeni bir gerilim konusu oldu. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Bulgaristan'ın kararını 'kınanması gereken ve kabul edilemez' olarak nitelendirdi.
İran Dışişleri Bakanlığı, Umman'la Hürmüz Boğazı'ndan geçecek gemiler için yeni bir rota üzerinde anlaşmaya yaklaştıklarını duyurdu. İranlı sözcü İsmail Bekai, anlaşmanın her iki ülkenin egemenlik haklarını ve ulusal güvenliğini gözeteceğini belirtti.
OPEC+ ülkeleri, Eylül ayı itibarıyla petrol üretim tavanının günlük 188 bin varil artırılmasına karar verdi. Analistler, Hürmüz Boğazı'ndaki kısıtlamalar ve jeopolitik gerilimler nedeniyle bu artışın küresel piyasaya otomatik olarak yansımayabileceğini belirtiyor.
Trump'ın İran politikası ve Hürmüz Boğazı'nın kapanmasıyla petrol fiyatlarının fırlayacağı, 2026 yazının 'arabayla son yaz' olabileceği öne sürülüyor. Avrupa'nın enerji krizi ve yeşil dönüşümün zorlukları ele alınıyor.
ABD Başkanı Trump, İran ve diğer Ortadoğu ülkelerinin talebi üzerine İran'a yönelik saldırıları iptal ettiğini ve yeni müzakerelerin başlayacağını duyurdu. İran resmi ajansı Mehr bu iddiayı 'yalan' olarak nitelendirirken, Trump Hürmüz Boğazı'nın açılması ve nükleer tehdidin sona ermesi şartına bağlı olarak saldırıyı durdurduğunu belirtti. Suudi Arabistan'ın uyarıları ve Körfez ülkelerinin endişeleri de kararın alınmasında etkili oldu.
Umman'ın Lima kentinin kuzeydoğusunda bir tankere kimliği belirsiz bir mermi isabet etti. Makine dairesinin hasar görmesi nedeniyle gemi kontrolünü kaybederken, can kaybı veya çevre kirliliği yaşanmadığı bildirildi.
ABD Başkanı Donald Trump, İran'a 'çok ağır' bir darbe indireceklerini söylerken, Hürmüz Boğazı açıklarında bir tankere isabet eden mermi bölgedeki gerilimi tırmandırdı. ABD ve İsrail'in ortak operasyon hazırlığı yaptığı iddia edilirken, İran da misilleme planlarını açıkladı.
İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'ndan geçmeye çalışan iki petrol tankerini vurduklarını duyurdu. İran'ın belirlediği rotayı izlemedikleri belirtilen tankerlerin ABD ordusunun hava eskortu altında olduğu iddia edildi. Pakistan'ın arabuluculuğunda taraflar arasında gerilimi düşürme görüşmeleri sürüyor.
Petrol fiyatları Asya piyasalarında gerilemiş olsa da, Temmuz ayını yaklaşık %20 artışla kapatmaya hazırlanıyor. Hürmüz Boğazı'ndan artan arz işaretleri fiyatları baskılarken, Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimler ve Kızıldeniz'deki riskler piyasayı yüksek seviyelerde tutuyor. Brent petrol 88 doların altına gerilerken, güvenlik riskleri nakliye maliyetlerini ve sigorta primlerini artırıyor.
Petrol fiyatları, ABD ile İran arasındaki barış görüşmelerine yönelik iyimserlik ve karşılıklı saldırıların durmasıyla Salı günü geriledi. Brent petrol 87 doların altına düşerken, Kızıldeniz ve Hürmüz Boğazı'ndaki jeopolitik riskler ise varlığını koruyor. Zayıf talep de fiyatlar üzerinde baskı oluşturuyor ancak analistler yeni bir tırmanma durumunda fiyatların tekrar yükselebileceği uyarısında bulunuyor.
ABD ve İran'ın hafta sonu karşılıklı saldırıları durdurması, diplomatik çözüm beklentilerini güçlendirdi ve petrol fiyatlarında sert düşüşe yol açtı. Brent petrol 91,69 dolara, ABD ham petrolü ise 84,46 dolara geriledi. Analistler, Hürmüz Boğazı'nda trafiğin normale dönmesinin zaman alabileceğini belirtiyor.