Bulgaristan'da bütçe açığı ve avro bölgesine giriş sürecine ilişkin tartışmalar kızıştı. bTV'de yayınlanan 'Bu Sabah' programında ekonomistler Vanya Grigorova ve Mihail Kıstev, bankacı Levon Hamparzumyan ile ekonomik politikaları ve bütçe açığının nasıl giderileceğini tartıştı.
"Gerçek şu ki ciddi bir açığımız var ve şu anda bu bir borç alınmadan kapatılamaz. Ancak uzun vadede açığı azaltmak için önlemler alınmalı. Örneğin, özel emeklilik fonlarına yapılan zorunlu katkılar kaldırılmalı, çünkü bu fonlara her yıl yaklaşık 3 milyar leva gidiyor. Eğer özel emeklilik fonları, çalışan Bulgar vatandaşlarının paralarını yasalar gereği toplamasaydı ve ödeyecekleri emekli maaşlarına dair herhangi bir garanti vermeseydi, bu borcun yarısını almamıza gerek kalmazdı" dedi Vanya Grigorova.
"İkincisi, azami sigorta geliri sınırının kaldırılması. Bu, bütçeye yılda yaklaşık 5 milyar leva daha kazandırabilir. Bunlar sistemi dengeleyebilecek cesur adımlar" diye ekledi.
Grigorova, Bulgaristan'a karşı aşırı açık prosedürü başlatıldığını ve öneriler yerine getirilmezse mali yaptırımlar da dahil olmak üzere sonuçları olacağını hatırlattı.
"Çünkü Bay Hamparzumyan'ın bize avro bölgesine girişi 'Zenginler Kulübü'ne giriş olarak tanımladığı gibi, ancak oraya hizmetçi olarak girdiğimizi söylemeyi unutuyor. Aslında bu bize çok pahalıya mal oluyor ve bu yıl daha bitmeden prosedürü başlatıyorlar. Bu önceden alınmış bir karar. Yani yılın bitmesini ve açığın gerçekte ne olacağını görmeyi beklemiyorlar, önceden prosedür başlatıyorlar. İşte egemenlik kaybı da budur. Sık sık tartışıldığı gibi Bulgar levasının kaybı değil. Egemenlik kaybı, sana ne yapman gerektiğinin dikte edilmesidir, hatta bütçeni bile yazabilirler. O zaman neden hükümeti seçiyoruz?" diye konuştu Vanya Grigorova.
"Avrupa Birliği'nden 'onlar' diye bahsettiğimizde bu 'onlar' değil 'biz'dir, çünkü biz Avrupa Birliği'nin tam üyesiyiz. Belki de en iyi insanlarımızı Frankfurt'a, Brüksel'e vb. göndermiyoruz, o ayrı bir konu. Bayan Grigorova kendini kulübe ait hissetmiyorsa ne yapabilirim? Sadece oraya daha sık gitmeli, neyden bahsedildiğini görmeli" dedi Levon Hamparzumyan.
"O bir bankacı ve zengin. Son derece zengin. Ben onun kulübünün bir parçası gibi hissedemem" diye yanıtladı Grigorova. Bunun üzerine finansçı, Kremikovtsi'de beş yıl çalıştığını ve iki kere ikinin dört ettiğini bildiğini söyledi.
"Son yıllardaki sorun gelir kısmında değil. Gelirler rekor seviyelerde, bu yıl dahil. Sorun giderlerde. Sorun, bozulan otomasyon modelleri. Sorun, önceki yıllarda ihlal edilen ve şimdi korumak için mücadele ettiğimiz bozulan İsviçre kuralı. Kurallara uyarken her iki yönde de uymalıyız. Gider kısmında sorunumuz var. Avrupa Komisyonu'nun bize dayatacağı yaklaşık 60 milyon avroluk cezadan çok daha büyük bir bedel ödüyoruz, çünkü yeni borç ihraçları yaklaşıyor ve bunlar daha elverişsiz koşullarda olacak. Borç ihraç ettiğimizde uluslararası piyasalara çıkıp yatırımcı ilgisi arıyoruz" dedi ekonomist Mihail Kıstev.
"Bir ülke aşırı açık verdiğinde yatırımcıların ilgisi belli olur ve talep ettikleri prim bellidir. Faizler, aşırı açık veren bir ülke olduğumuz için yıllık bazda 300 milyon avroyu aşabilir. Uluslararası piyasalara çıktığımızda yatırımcılar kendileri için daha avantajlı, devlet için daha dezavantajlı koşullar ister" diye ekledi.
"Devletin ekonomik durumunu propaganda veya kişisel siyasi çıkarlar için kullanmayı bırakıp bu konuya profesyonelce yaklaşmaya başlamalıyız. Çünkü dengesizlikler var, düzeltilmesi gereken şeyler var, bu hiç bitmeyecek. Mesele, uygularsak çiçek açıp meyve vereceğimiz 10 madde yazmak değil, avantajlarımızı kullanıp ilerlemek" diye belirtti Levon Hamparzumyan.
Vanya Grigorova'ya göre adalet ciddi şekilde ihlal edilmiş durumda ve kamu çalışanları ayrıcalıklı değil. Ona göre kamu çalışanları sigorta primi ödemek istiyor.
"Kamu sektörü maaşlarının özel sektörden daha yüksek olduğu kesinlikle doğru değil" dedi.
"Devlet memurları kamu sektörü demek değildir. Yani yeni sigorta primleri getirileceğini düşündüğümüzde, bu 700 bin kişiyi değil, çok daha az kişiyi etkiler" diye belirtti Mihail Kıstev.
