Avrupa Parlamentosu (AP) ve Konsey, 10 aylık zorlu müzakereler, yolcularla havayolu endüstrisinin çıkarları arasında denge kurma ve yolcu haklarını zayıflatma girişimlerini bertaraf etme sürecinin ardından tarihi bir anlaşmaya vardı. Orijinal yolcu hakları düzenlemesinin üzerinden tam 22 yıl, ilk reform girişiminden ise 13 yıl sonra, son bir yıldaki çalışmalar hava taşımacılığında yeni kurallar için belirleyici oldu. Bulgar milletvekili Andrey Novakov'ın adıyla anılan regülasyon, temmuz ayında nihai oylamaya sunulacak ve havayolu şirketlerine hazırlık için bir yıl tanınacak. Yeni kurallar, 2027'nin ikinci yarısından itibaren uygulanmaya başlanacak.
AP'nin baş müzakerecisi ve düzenlemenin yazarı olarak GERB/EPP'den Bulgar Avrupa Milletvekili Andrey Novakov seçildi. Novakov, "Yaklaşık bir yıl önce bu düzenlemenin sorumluluğunu üstlendim ve pozisyonum açıktı – yolcu hakları pazarlık kozu değildir. Bir uçuş geciktiğinde veya iptal edildiğinde, bu sadece bir istatistik değildir. Bu, kaçırılmış bir aile etkinliği, iş görüşmesi veya iptal edilmiş bir tatildir ve bunları kimse geri getiremez. Bugünkü başarı sayesinde, vatandaşlar uçağa bindiklerinde hakları yerde kalmayacak. Sonuç olarak, basit bir ilke galip geldi – koltuk, bagaj, öncelikli biniş ve her türlü ek hizmeti satabiliriz, ancak insanlığı, saygıyı ve yolculara karşı tutumu satmamalıyız" dedi.
Bu yasama dosyasının önemi, bu Parlamento dönemi için emsalsizdir. Bu nedenle Kurum Başkanı Roberta Metsola, müzakere sürecine doğrudan dahil oldu ve üçlü toplantılara katıldı. Metsola, "Bugünkü anlaşma, her gün hava taşımacılığına güvenen milyonlarca Avrupalı için önemli bir adım ileri anlamına geliyor. Raportörümüz Andrey Novakov'a, Ulaştırma ve Turizm Komitesi (TRAN) Başkan Yardımcısı Virginijus Sinkevičius'a, Avrupa Parlamentosu'nun tüm müzakere ekibine ve ayrıca Kıbrıs Dönem Başkanlığı'na ve Avrupa Komiseri Tsitsikostas'a bu süreci ilerletme ve kabul edilebilir bir anlaşmaya varmamıza yardımcı olma çabaları için teşekkür ediyorum" ifadelerini kullandı.
AP ve Konsey arasındaki anlaşma, yolcuların lehine bir dizi emsalsiz değişiklik getirdi. Endüstri ve bazı üye ülkelerin yoğun baskısına rağmen, yolcular üç saatlik bir gecikme durumunda tazminat alacak. Tazminat miktarları da korunuyor, böylece tüketiciler mağdur edilmeyecek. Uçuş mesafesine göre belirlenen bu tazminatlar, 1500 km'ye kadar 250 euro, 1500-3500 km arası 400 euro ve 3500 km üzeri uçuşlarda 600 euro olarak uygulanacak. Bir uçuş iptal edilir veya 3 saatten fazla gecikirse, havayolu şirketi artık yasal olarak yolcuları tazminat alma yolları hakkında bilgilendirmekle yükümlü, böylece yolcular haklarını kendileri aramak zorunda kalmayacak.
14 yaş altı çocukların ebeveynleri artık uçakta çocuklarının yanında oturmak için ek ücret ödemeyecek. Bebek arabaları uçağın kapısına kadar kullanılabilecek ve inişten hemen sonra teslim edilecek, böylece ebeveynler bagaj bandında onları aramak zorunda kalmayacak.
Hareket kabiliyeti kısıtlı kişiler, havalimanı alanında gerekli yardımın sağlanmaması nedeniyle uçuşlarını kaçırmaları halinde tazminat talep edebilecek.
Diğer bir olumlu gelişme ise, uçak biletinin varsayılan fiyatına el bagajının da dahil olması ve bu sayede havayolu şirketlerinin farklı teklifleri arasında gerçek bir karşılaştırma yapılmasına olanak sağlaması. Havayolu şirketleri el bagajının boyutlarını ve koşullarını belirlemeye devam edecek, ancak yolcuları bilet fiyatına nelerin dahil olduğu ve izin verilen boyutlar konusunda önceden açıkça bilgilendirmekle yükümlü olacak. Yolcunun küçük bir kabin valizine ihtiyacı yoksa, bundan vazgeçip bileti için daha az ödeyebilecek. Biletteki isim veya yazım hatası düzeltmeleri için alınan idari ücretler de kaldırılıyor. Gidiş-dönüş biletinin ilk uçuşu kullanılmazsa, havayolu şirketi artık otomatik olarak dönüş uçuşunu iptal edemeyecek veya ek ücret talep edemeyecek.
Yeni düzenleme gerekli dengeyi sağlıyor – yolcu haklarını korurken aynı zamanda Avrupa havacılık sektörüne öngörülebilirlik ve yasal netlik kazandırıyor. İlk kez, taşıyıcıların gecikmeler veya iptal edilen uçuşlardan sorumlu olmadığı mücbir sebeplerin kapsamlı bir listesi getiriliyor.
