Tahran, yeniden yapılanma için 300 milyar dolar talep ediyor.
ABD Başkanı Donald Trump, 'Gemiler Hürmüz Boğazı'nı terk etmeye başlıyor, birçoğu ağzına kadar petrol yüklü' dedi. Trump, Pazartesi günü erken saatlerde İran'la ateşkes anlaşmasını 'Petrol aksın!' sözleriyle duyurmuştu.
Çatışma 15 hafta sürdü, dünya ekonomisine milyarlarca dolar zarar verdi ve Orta Doğu'da yüzlerce can aldı. Ateşkes anlaşmasının ayrıntıları tam olarak netleşmese de, Tahran ve Washington belgenin Cuma günü İsviçre'de imzalanacağını belirtti.
Savaşın merkezinde, dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğalgazının yaklaşık %20'sinin taşındığı Hürmüz Boğazı'ndaki olağanüstü durum vardı. Trump, belgenin resmileşmesinin ardından bu önemli ticari koridorun hafta sonu başında açılacağını söyledi.
'Bu muhteşem anlaşma tüm bölgeye barış ve güvenlik getirecek. Orta Doğu'daki liderler ilk kez onlara gerçek barışı sağlamada yardımcı olacak bir başkan buldu,' diye övündü Cumhuriyetçi lider.
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi ise o kadar iyimser değildi. Cuma günü mutabakat zaptının imzalanmasının ardından nihai barışa ulaşmak için 60 günlük müzakerelerin başlayacağını açıkladı.
Ona göre görüşmeler, ABD'nin üç taahhüdünü yerine getirmesine bağlı olacak: deniz ablukasının kaldırılması ve sona erdirilmesi, sıkıyönetim ve askeri operasyonların durdurulması ve Tahran'ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması. Kısa bir süre sonra bu iddialar, Beyaz Saray yetkilisi tarafından yalanlanarak asılsız olarak nitelendirildi.
İran medyası, henüz Tahran veya Washington tarafından doğrulanmayan anlaşmanın 14 maddesini yayınladı. Temel koşullar arasında tüm cephelerde ve Lübnan'da ateşkes, İran petrolüne yönelik yaptırımların kaldırılması ve ABD ile müttefiklerinin İran'ın yeniden inşası için 300 milyar dolar sağlaması yer alıyor.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance Pazartesi günü yaptığı açıklamada, İran'la anlaşmanın hafta sonu elektronik ortamda imzalandığını ve şartlarının yürürlüğe girdiğini söyledi. 'Hiçbir para ödenmedi ve bu değişmeyecek,' dedi.
Mutabakat zaptı haberi İsrail'de olumlu karşılanmadı. İsrail, Güney Lübnan'dan çekilmeyeceğini belirtti ve İran'ın İsrail'i bombalaması halinde İslam Cumhuriyeti'ne saldıracakları uyarısında bulundu.
