İran Ortak Askeri Komutanlığı dün gece yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'ndan geçen tüm petrol tankerlerinin yalnızca belirlenen rotaları kullanması gerektiğini, aksi takdirde 'güç kullanımıyla karşılık verileceğini' duyurdu. Associated Press'in haberine göre bu uyarı, uluslararası enerji tedariki için hayati öneme sahip stratejik su yolundaki gerilimi daha da artırdı.
Basra Körfezi'ni Umman Denizi'ne bağlayan dar boğaz, ABD ile İran arasındaki kalıcı ateşkes müzakerelerinin kilit konularından biri haline gelmiş durumda.
İran devlet televizyonunda yayınlanan 'Hatam el-Enbiya' askeri komutanlığına ait açıklama, Çarşamba günü Katar'da Amerikalı ve İranlı diplomatların arabulucularla bir araya geldiği toplantının ardından geldi.
AP, Tahran yönetiminin bu yeni tehdidinin neyden kaynaklandığının henüz bilinmediğini aktardı.
Bu arada ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), Bahreyn'de Orta Doğu ülkelerinin üst düzey temsilcileriyle yaptığı görüşmenin ardından bir açıklama yaparak boğazdan 'ticari gemilerin serbest geçişine yönelik ortak taahhütlerini' vurguladı. (BTA)
AP'ye göre bu ifade, yani CENTCOM'un serbest geçiş vurgusu, İran'ı kızdırmış olabilir. İran, Şubat ayında savaşın başında öldürülen ve hafta sonu cenazesi düzenlenecek olan dini lider Ayetullah Ali Hamaney'in cenaze törenine hazırlanıyor.
İran açıklamasında, 'Hürmüz Boğazı'nda İran İslam Cumhuriyeti'nin belirlediği rotalara uyulmaması, bu rotalardan sapılması veya seyir protokollerine riayet edilmemesi, silahlı kuvvetlerimiz tarafından derhal ve kararlı bir müdahale ile karşılanacak ve ihlal edenlerin güvenliği tehlikeye girecektir' ifadelerine yer verildi.
Açıklamada ayrıca, Amerikan güçlerinin bölgeye olası bir müdahalesinin 'hızlı ve kararlı bir yanıtla karşılanacağı' belirtildi.
İran ve ABD, geçici bir mutabakat kapsamında gemilerin 60 gün boyunca ücretsiz geçişine izin verme konusunda anlaşmıştı. Ancak Tahran, gemilerin rotalarını kontrol etmesi ve ardından boğazdan geçiş için ücret uygulaması gerektiğinde ısrar ediyor.
ABD ve Körfez'deki bir dizi Arap ülkesi, İran'ın geçiş ücreti talep etmesini kabul etmeyeceklerini açıkladı. Umman ve Birleşmiş Milletler'in, Umman kıyılarına yakın yeni bir rota belirleme girişimleri geçtiğimiz hafta sonu bölgede saldırılara yol açarak gerilimin tırmandığını gözler önüne serdi.
Yaşanan olaylara rağmen boğazdaki gemi trafiği artmaya devam ediyor. Denizcilik analiz şirketi Lloyd's List Intelligence'ın verilerine göre, geçen hafta İran'ın iki ticari gemiye saldırdığı dönemde en az 258 gemi su yolundan geçti. Bu sayı, bir önceki haftaya göre 138 artış gösterdi.
