Floransa'daki Aziz Marko Manastırı'nda görevli keşişler, ana bileşenleri Coca-Cola'nın ilk formülünü andıran bir şarap iksiri tarifi keşfetti. Bolivya koka yaprakları ve kola cevizi içeren bu tonik, fiziksel ve zihinsel yorgunluğa karşı kullanılıyordu. 19. yüzyıldan kalma bu belge, John Pemberton'ın 1886'daki içeceğinden çok daha öncesine dayanıyor. Ancak Amerikalı eczacının manastır tarifini bildiğine dair herhangi bir kanıt bulunmuyor.
Eski Arşivlerdeki Keşif
Manastır rektörü Manuel Russo, eski manastır eczanesinin arşivini düzenlerken solmuş bir reklam broşürü buldu. Broşürde, 30 gram kola cevizi, 10 gram Bolivya koka yaprağı ve bir litre alkol karışımından hazırlanan “güçlendirici şarap iksiri” tanıtılıyordu.
İçecek, fiziksel ve zihinsel yorgunluğu, baş ağrısını ve ileri yaş ya da aşırı yorgunluğa bağlı halsizliği gidermek için öneriliyordu. Hammaddelerin muhtemelen Latin Amerika ve Afrika'dan dönen misyonerler tarafından Toskana'ya getirildiği düşünülüyor.
İksir En Çok Arananlar Arasındaydı
Arşiv kayıtları, toniğin eczanenin en popüler ürünlerinden biri haline geldiğini gösteriyor. Russo'ya göre tarif, bulunan reklamdakinden daha eski olabilir ve içecek en geniş yaygınlığını 19. yüzyılın sonları ile 20. yüzyılın başlarında kazandı. Üretim 1930'lu yıllara kadar devam etti.
Floransa'nın 1865 ile 1871 yılları arasında İtalya'nın başkenti olduğu dönemde, şehirdeki bakanlıklarda çalışan memurlar molalarında eczaneye uğrayıp bu canlandırıcı iksirden içerdi. Günümüze orijinal etiketleri ve birkaç boş şişesi ulaştı.
Benzerlik Atlanta'ya Uzaniyor
Coca-Cola'nın tarihi resmi olarak 1886'da Atlanta'da başlıyor. Amerikalı eczacı John Pemberton, ilk olarak yine koka yaprakları ve kola cevizine dayalı alkollü bir tonik olan Pemberton’s French Wine Coca'yı üretti. Alkol satışına getirilen kısıtlamaların ardından, gazlı suyla karıştırılan alkolsüz bir şurup geliştirdi.
İlk bardak Coca-Cola, 8 Mayıs 1886'da Atlanta'daki Jacobs eczanesinde beş sent karşılığında satıldı. Pemberton'ın muhasebecisi Frank Robinson markanın ismini önerdi ve o karakteristik el yazısı logoyu tasarladı.
Doğrudan Bir Bağ Bulunamadı
Ana bileşenler neredeyse aynı olmasına rağmen, Pemberton'ın Floransa tarifini gördüğüne veya buradan ilham aldığına dair bir veri yok. Manuel Russo, 19. yüzyılda koka yapraklı tıbbi toniklerin İtalya ve Fransa'da oldukça yaygın olduğunun altını çiziyor.
Benzer bir iddia İspanya'dan da geliyor. Valensiya bölgesindeki Ayelo de Malferit kasabasının üreticileri, 1885 yılında Kola Coca adında alkollü bir şurup üretti; bu şurup da Amerikan içeceğinin olası bir öncülü olarak kabul ediliyor.
Neredeyse Altı Asırlık Eczane
Aziz Marko'nun eczanesi, 1460 yılında Floransa'nın fakir sakinlerine hizmet vermek üzere açıldı. 1995 yılında şehrin başka bir bölgesine taşınmış olsa da günümüzde de hizmet vermeye devam ediyor.
Arşiv, geçmişteki eczacılık ticaretinin ne denli sıra dışı olduğunu gözler önüne seriyor. Korunan etiketler arasında saf oksijen, konyak ve arıtılmış petrol ruhu gibi ibareler yer alırken, eski mekanın tavanından hala 17. yüzyılda Nil'den getirilen bir timsah kalıntısı sarkıyor. İksirle ilgili bu bulgu Coca-Cola'nın tarihini yeniden yazmıyor ancak Floransa'daki keşişlerin bu ünlü bileşenleri on yıllar öncesinden karıştırdığını kanıtlıyor.
