Bulgaristan ve Slovakya, nükleer enerji alanındaki iş birliğini derinleştirme ve Westinghouse'un AP1000 reaktör projelerinde tecrübe paylaşımı yapma kararı aldı. Başbakanlar Rumen Radev ve Robert Fico, Sofya'daki görüşmelerinde nükleer enerji alanında ortak bir komisyon kurulması konusunda mutabık kaldı.
Alınan karara göre, iki ülkenin enerji bakanları en kısa sürede bir araya gelerek tecrübe ve bilimsel uzmanlık paylaşımını sağlayacak ortak bir komisyon kurulmasını görüşecek. Radev, nükleer enerjinin her iki ülke için stratejik öneme sahip olduğunu vurgulayarak, yeni nesil en modern teknolojilerden biri olan AP1000 gibi büyük çaplı projelerin karmaşık ve uzun soluklu olduğuna dikkat çekti. İki ülke şu anda Westinghouse ile ikişer adet AP1000 reaktör inşa edilmesi için müzakereler yürütüyor.
Görüşmede nükleer enerjinin geleceğine dair değerlendirmelerde bulunan Slovakya Başbakanı Fico ise Avrupa'nın iklim hedeflerine nükleer enerji olmadan ulaşamayacağını savundu. Geçmişte her iki ülkenin de reaktör kapatmak zorunda kaldığını hatırlatan Fico, "Şu anda nükleer enerjide bir rönesans yaşıyoruz" ifadelerini kullandı. Fico, Westinghouse ile çalışan Polonya'nın da bu iş birliğine katılabileceğini belirterek, "Birden fazla ülkenin koordine hareketi, tedarikçiyle yapılacak müzakerelerde, özellikle de fiyat konusunda daha güçlü bir pozisyon yaratabilir" diye konuştu.
Enerji iş birliğinin sadece nükleer ile sınırlı kalmayacağını vurgulayan Radev, Bulgaristan'ın enerji altyapısına yaptığı büyük yatırımlara dikkat çekti. Radev, "Yunanistan ve Türkiye'deki LNG terminallerine erişimimiz var. Orta ve Doğu Avrupa ülkelerine, dahil Slovakya'ya doğal gaz taşıyacak fiziki altyapıyı kurduk" açıklamasını yaptı.
Enerjinin yanı sıra savunma sanayii de görüşmenin öne çıkan başlıklarından biri oldu. Savunma bakanlarının yakın zamanda bir araya geldiğini hatırlatan Fico, iki ülke arasında ciddi bir ortak çalışma potansiyeli olduğunu belirtti. Soğuk Savaş sonrası kaybedilen pazar payının yeniden kazanıldığını ifade eden Fico, "Eğer biz üretmezsek, başkası üretecek. Bulgaristan'ın bu alandaki gelenekleri karşılıklı faydaya dayalı bir ortaklık için büyük fırsat sunuyor" dedi.
İkili ilişkilerin dostane bir zeminde ilerlediğini ve aralarında çözülmemiş siyasi bir sorun bulunmadığını kaydeden Fico, Bulgaristan'ın Slovakya'nın BM Güvenlik Konseyi adaylığını destekleyeceğini açıkladı; Slovakya da Bulgaristan'ın OECD üyeliği talebi halinde destek vermeye hazır olduğunu belirtti. Ukrayna'daki savaşa da değinen Fico, hükümetinin savaşı finanse eden mekanizmalarda yer almadığını yineleyerek, çatışmanın askeri bir çözümü olmadığını savundu. Rus müdahalesinin uluslararası hukukun ihlali olduğunu kabul eden Fico, ancak çatışmanın nedenlerinin "siyah-beyaz" değerlendirilemeyeceğini belirterek, "Avrupa Birliği'nin silahlardan çok diplomasiye ihtiyacı var" dedi.
Başbakan Radev ve Fico, köklü tarihi ve kültürel bağlara dayanan ikili ilişkilerin genel bir değerlendirmesini de yaparak, siyasi diyaloğu derinleştirme ve güvenlik, yasadışı göçle mücadele ile sanayinin geliştirilmesi gibi kilit alanlarda iş birliğini genişletme niyetlerini teyit etti. Görüşmelerde otomotiv sektörü, yüksek teknolojiler ve yapay zeka konularına da özel bir önem atfedildi.
