Slovakya hükümeti, Avrupa Birliği'nin Rusya'ya yönelik bireysel yaptırım paketinin 12 ay süreyle uzatılmasını reddetti. Konuya yakın üç diplomat Politico'ya yaptıkları açıklamada bu bilgileri paylaştı.
Daha önce defalarca altışar ay uzatılan yaptırım önlemleri 15 Eylül'de sona eriyor. Avrupa Birliği, yaptırımların daha uzun bir süre yürürlükte kalmasını ve düzenli olarak yapılan müzakerelerin tekrarlanmamasını umuyordu. Ancak herhangi bir değişiklik için 27 üye ülkenin tamamının oybirliğiyle onay vermesi gerekiyor.
Yaptırım paketlerinin altı ayda bir yenilenmesi, eski Macaristan Başbakanı Viktor Orban'ın da desteğini almak için kabul edilmiş bir uzlaşıydı. Budapeşte yönetimi, tekrarlanan son tarihleri diğer AB hükümetlerinden taviz koparmak için bir baskı aracı olarak kullanıyordu.
AB elçileri çarşamba günü yapılan görüşmelerde uzlaşıya varamadı ve Slovakya, bu karara karşı çıkan tek ülke oldu.
Bir AB diplomatı konuyla ilgili olarak, "Açıkçası bazı itirazlar var. Sanırım bunları daha önce de duymuştuk" değerlendirmesinde bulundu. Diplomatlar, kapalı kapılar ardında yürütülen müzakerelerde rahatça konuşabilmek için kimliklerinin gizli kalması hakkını elde ettiler.
Slovakya hükümeti sözcüsü konuyla ilgili yorum yapmaktan kaçınırken, ülkesinin Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan bir açıklamayı paylaştı. Açıklamada, "Yaptırım rejiminin düzenli altı aylık incelemesine ilişkin görüşmeler devam ediyor ve bu sürecin 15 Eylül 2026 tarihine kadar tamamlanması bekleniyor" ifadeleri yer aldı.
Görüşmelerde ayrıca, varlıkları AB'de dondurulmak üzere yaptırım listesine 27 kişi ve şirket daha eklenmesi konusu da ele alındı. Yaptırım politikası üzerinde çalışan teknik uzmanların, değişiklikleri ve sürenin uzatılmasını yeniden görüşmeleri gerekecek.
İlgili yasa, AB'nin iki temel yaptırım çerçevesinden biri olan bireysel ve ekonomik yaptırımları kapsıyor. Başlangıçta her iki yaptırımın da altı ayda bir yenilenmesi gerekiyordu. Ancak ekonomik yaptırımlar, Orban'ın Macaristan'daki başbakanlık görevinden ayrılmasının ardından haziran ayında 12 ay uzatıldı. Bu yaptırımlar Temmuz 2027'ye kadar yürürlükte kalacak.
Bu yıl Slovakya Başbakanı Robert Fico, 9 Mayıs Zafer Günü kutlamaları için Moskova'ya giden tek Avrupa lideriydi. Fico, göreve geldiği günden bu yana Rus yanlısı söylemleri tekrarlayan ve hibrit savaş dahil çeşitli alanlarda Rus tehdidinden açıkça bahsetmekten kaçınan bir politikacı olarak öne çıkıyor.
Slovakya Başbakanı, defalarca Rusya'yı ve Kremlin'in politikalarını destekleyen açıklamalarda bulundu. Ekim 2023'te göreve başladıktan sonra Fico, Rus silahlı kuvvetlerinin şubat 2022'de Ukrayna'ya kapsamlı bir saldırı başlatmış olmasına rağmen "Kiev'de bir savaş yok" demişti. Bu yıl nisan ayında ise Orban ile birlikte, petrol tedariki için garantiler verilmediği takdirde Rusya'ya yönelik yaptırımları bloke etmekle tehdit etmişlerdi.
Fico nisan ayı başlarında yaptığı açıklamada, Avrupa Birliği'nin Rus petrolü ve gazı ithalatına yönelik yaptırımları kaldırması, Druzhba petrol boru hattının restorasyonu için adım atması ve İran'daki çatışmanın yol açtığı enerji kriziyle başa çıkmak için Ukrayna'daki savaşı sonlandırması gerektiğini savunmuştu.
Orban'ın Macaristan'daki seçimleri kaybetmesi ve ülkede iktidarın değişmesiyle birlikte Fico, AB içindeki en yakın müttefikini de kaybetmiş oldu.
Batı medyası, Bulgaristan Cumhurbaşkanı Rumen Radev'i defalarca Rus yanlısı ve Avrupa şüphecisi olarak tanımladı. Bulgaristan'da nisan ayında yapılan parlamento seçimlerinin ardından, Radev'in yıllarca cumhurbaşkanlığı görevi süresince aldığı pozisyonlar nedeniyle AB'deki bir sonraki Orban olacağı yönünde iddialar ortaya atıldı.
Radev, Bulgaristan'ın Rus Patrik Kirill'in yaptırım listesine alınmasını desteklemeyi reddetmesiyle de Orban'a benzetilmişti. AB, Rus Kilisesi'nin liderini savaş konusunda defalarca taraf tutan açıklamaları nedeniyle 21. yaptırım paketine dahil etmek istiyordu. Ancak Bulgaristan'ın itirazı üzerine patrik listelere giremedi.
Avrupa Birliği, dini lidere yaptırım uygulamak için ikinci kez girişimde bulunuyor. Savaşın başlangıcında bu teklif, dönemin Macaristan Başbakanı Viktor Orban tarafından engellenmiş, Orban Macaristan'ın diğer dini liderlerin de yaptırıma uğramasına izin vermeyeceğini söylemişti.
Haziran ayı ortalarında Politico, Bulgaristan hükümetinin ve Kutsal Sinod'un Rusların Kiev-Peçersk Lavra'ya yönelik saldırısı karşısında sessizliğini koruduğuna dikkat çekmişti. Yayın ayrıca, hükümetin Ukrayna'daki savaşla ilgili dezenformasyon yaydığı için yaptırım uygulanan Rus Piskopos Grigoriy Şevkunov'a yönelik yaptırımlara itiraz etmediğini de hatırlattı.
Slovakya'nın Rusya'ya yönelik yaptırımların uzatılmasını reddetmesi arka planında, ülke Başbakanı Robert Fico yarın (4 Eylül) Bulgaristan'a bir ziyaret gerçekleştirecek. Fico, saat 10:30'da Cumhurbaşkanı Rumen Radev tarafından Azize Aleksandr Nevski Katedrali'nde resmi törenle karşılanacak. İkili daha sonra Bakanlar Kurulu binasında baş başa bir görüşme gerçekleştirecek.
