Bulgaristan Ombudsmanı Velislava Delçeva, bütçe yasasının geçici ve son hükümlerine eklenen İş Kanunu değişikliklerinin yeniden gözden geçirilmesini talep etti. Delçeva, 52. Halk Meclisi Başkanı Mihaela Dotsova ve Parlamento Çalışma, Sosyal ve Demografik Politika Komisyonu Başkanı Venko Sabrutev'e 2026 Devlet Bütçesi Kanunu taslağına ilişkin görüşünü iletti.
Delçeva, milletvekillerinin birinci ve ikinci okuma arasında bütçe yasasının geçici ve son hükümlerinde yer alan İş Kanunu değişikliklerini yeniden değerlendirmesini istiyor. Ombudsmanlık basın ofisinden yapılan açıklamaya göre Delçeva, bu değişikliklerin kıdem tazminatının hesaplanma ve tanınma şeklini ve asgari ücret belirleme mekanizmasını etkilediğini, bu nedenle bütçenin bir parçası olarak kabul edilmemesi gerektiğini belirtti. Delçeva, "Bu değişiklikler İş Kanunu'nun kalıcı kurumlarını etkiliyor ve bu nedenle bütçe prosedürü dışında ayrı bir tartışmayı hak ediyor" ifadelerini kullandı.
Delçeva'ya göre İş Kanunu'nun 355. maddesinde yapılan bu değişiklik, kıdem rejiminde son on yılların en önemli reformu niteliğinde. Şu anda olduğu gibi kıdemin takvim esasına göre hesaplanması yerine, fiilen çalışılan saatlere göre belirlenmesi öneriliyor.
Ombudsman, bu durumun en çok yarı zamanlı çalışanları etkileyeceği uyarısında bulunuyor. Şu anda günde dört saat çalışan bir kişi bir takvim yılı boyunca bir yıllık kıdem kazanıyor. Değişiklik kabul edilirse aynı çalışma karşılığında yaklaşık altı aylık kıdem tanınacak.
Delçeva'ya göre bu durum, aralarında küçük çocuklu ebeveynler, kalıcı engeli olanlar, emekliler, öğrenciler ve yarı zamanlı çalışmanın tek istihdam seçeneği olduğu herkesin bulunduğu geniş bir çalışan kitlesini etkileyebilir.
Delçeva ayrıca yeni kuralların kıdemle bağlantılı bir dizi hakkı nasıl etkileyeceğine dair bir değerlendirme yapılmadığına dikkat çekiyor. Bunlar arasında ücretli yıllık izin, ek izin, kıdem ve mesleki deneyim için ek ücret (kıdem tazminatı), çeşitli tazminatlar ve kanunun belirli bir kıdem şartı koştuğu pozisyonlar için gereklilikler yer alıyor.
Ombudsmana göre aynı anda birden fazla iş sözleşmesiyle çalışan kişilerin kıdeminin nasıl hesaplanacağı da net değil. Delçeva, her bir hukuki ilişkiye göre kıdemin nasıl hesaplanacağı, takvim süresini aşmama sınırlamasına nasıl uyulacağı ve işverenlerin tanınan kıdemi nasıl belirleyeceği konularının açıklığa kavuşturulmadığını ifade ediyor.
Görüşte ayrıca, yeni kıdem hesaplama yönteminin yalnızca yasanın yürürlüğe girmesinden sonra kazanılan kıdem için geçerli olacağını açıkça garanti eden geçiş kurallarının bulunmadığına dikkat çekiliyor. Delçeva'ya göre kazanılmış hakları ve hukuki güvenlik ile öngörülebilirlik ilkelerini korumak için böyle bir düzenleme gerekli.
Ombudsman, 2026 yılında asgari ücret belirleme mekanizmasının dondurulması önerisine de ciddi çekincelerini dile getiriyor. Delçeva'ya göre böyle bir önlem istisnai olmalı ve en düşük ücretli işçilerin gelirlerini etkilediği için ayrıntılı olarak gerekçelendirilmelidir.
Delçeva ayrıca, yasa taslağının aynı anda asgari sigorta gelirlerinde ve serbest meslek sahipleri için asgari sigorta gelirinde artış öngördüğünü, bunun da gelir politikası ile sigorta politikası arasındaki dengeyi bozma riski oluşturduğunu belirtiyor.
Velislava Delçeva son olarak milletvekillerini birinci ve ikinci okuma arasında geniş bir kamu ve uzman tartışması yürütmeye, değişikliklerin etkisinin kapsamlı bir değerlendirmesini yapmaya ve hukuki güvenlik, kazanılmış haklar ile işçi ve çalışanların çıkarlarını korumak için İş Kanunu'ndaki tüm değişiklikleri dikkatle değerlendirmeye çağırdı.
