Desislava Peeva, Diana Dukovska
Ulusal Enfeksiyon ve Parazit Hastalıkları Merkezi'nde 29 Ekim 2026'da düzenlenen enfeksiyon önleme ve kontrolü ile antimikrobiyal direnç konulu ulusal forum, Sofya. (One Health Association Fotoğrafı)
OECD'de Kamu Sağlığı Başkanı Michele Cecchini perşembe günü yaptığı açıklamada, Bulgaristan'ın antimikrobiyal direnç artışının görüldüğü AB ülkeleri arasında yer aldığını ve 2035 yılına kadar en yüksek seviyelere sahip ülkelerden biri olma ihtimalinin bulunduğunu söyledi. Cecchini, söz konusu değerlendirmeyi Ulusal Enfeksiyon ve Parazit Hastalıkları Merkezi'nde düzenlenen sağlık sistemi yönetimi bağlamında enfeksiyon önleme ve kontrolü ile antimikrobiyal direnç konulu ulusal forumda yaptı.
Cecchini'ye göre yüksek düzeyler Polonya, Romanya ve Yunanistan'da da bildiriliyor. Rakamların yüksek olmasının nedeni antibiyotiklerin sıklıkla kılavuzlara uygun kullanılmaması. Genel pratisyenlerin yazdığı antibiyotiklerin yaklaşık yüzde 19'u ilaçların reçeteleme talimatlarına uymuyor. Bulgaristan'da antibiyotik kullanımı 2019 ile 2024 arasında yüzde 8 arttı.
Cecchini, Bulgaristan için daha iyi hastane hijyenine yatırım yapmanın öncelik olması gerektiğini belirtti. Gerekli önlemler alınırsa yılda yaklaşık 2 milyon euro tasarruf sağlanabilir diye ekledi.
Avrupa Üniversite Hastaneleri İttifakı Genel Sekreteri Johan Van Eldere, antimikrobiyal direnç konusunda iyimser olmadığını söyledi. Direnç antibiyotiklerin kullanılmaya başlanmasından çok önce vardı ve insan faaliyetleri dirençli genlerin ortaya çıkışını hızlandırıyor. Direnç ortadan kaldırılamaz, kolay gelişiyor ve yok edilmesi çok zor.
Van Eldere'ye göre Dünya Sağlık Örgütü'nün en önemli antibiyotiklerden bazıları için direnç oranlarındaki yıllık değişimi izleyen raporu, direncin dünya genelinde arttığını gösteriyor. Avrupa, çok yüksek direnç seviyelerine sahip bölgelerle çevrili; Rusya en çok etkilenenler arasında. Çin ve Hindistan'da da direnç seviyeleri son derece yüksek ve dirençli genlerin Avrupa'ya girişi sürüyor. Direnç hastanelerle sınırlı değil. Genel nüfus arasında dirençli genlerin yayılması artıyor, bu da birçok kişinin hastaneye yatış sırasında zaten bu genleri taşıdığı anlamına geliyor. Sıkı önlemlerin uygulandığı Norveç ve Kanada'da bile dirençli genlerin yayılması artıyor.
Van Eldere antibiyotik reçetelemesinin azaltılması çağrısı yaptı. Enfeksiyon önleme ve kontrolü hastane kaynaklı enfeksiyonlara ve yayılmalarına karşı en etkili araçlar, ancak en iyi yaklaşım sağlık çalışanlarının eğitimi ve kapasitesinin iyileştirilmesi.
Ulusal Enfeksiyon ve Parazit Hastalıkları Merkezi Direktörü Prof. Iva Hristova, enfeksiyon önlemenin iyi tıbbi uygulamanın temeli olduğunu ve geniş bir uzman grubunun katılımını gerektirdiğini söyledi. Hristova, zorlukların netleştirilmesi ve bunlara yönelik somut adımların belirlenmesi için ortak çaba çağrısı yaptı.
Forum, Sağlık Bakanlığı desteğiyle One Health Derneği tarafından düzenlendi. Etkinlik, 2026-2029 yıllarını kapsayan Bulgaristan Ulusal Antimikrobiyal Dirençle Mücadele Eylem Programı kapsamındaki faaliyetlerin parçası. One Health yaklaşımıyla antimikrobiyal dirençle mücadele ve enfeksiyonların önlenmesi için ortak öncelikler ve eylemler üzerinde anlaşmaya varmak amacıyla kurumları, sağlık tesislerini, profesyonel, sivil toplum ve hasta örgütlerini, akademiyi, sanayi ve diğer paydaşları bir araya getirmeyi amaçlıyor.
