Klamidya ve bel soğukluğu da zirvede, Avrupa genelinde aynı tehlike devam ediyor.
Bulgaristan'da frengi vakaları endişe verici bir şekilde artıyor. Son beş yıl içinde kayıtlı vaka sayısı ikiye katlanırken, bu korkutucu artış artık yeni doğan bebeklerde de görülüyor.
Bulaşıcı ve Parazit Hastalıkları Ulusal Merkezi'nin verilerine göre, 2021 yılında her 100 bin kişide 3,9 olan tanı konulmuş vaka sayısı, geçen yıl 100 binde 6,7'ye yükseldi.
Sadece 2026 yılının bugüne kadar olan kısmında bile 277 vaka doğrulanmış durumda. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemindeki 229 vakayı geçmiş durumda.
Sağlık uzmanları, hastalığın genellikle belirti vermeden ilerlediği uyarısında bulunarak, bunun epidemiyolojik açıdan son derece tehlikeli olduğunun altını çiziyor.
Sağlık hizmetleri uzmanı Doç. Dr. Momchil Baev konuyla ilgili şu değerlendirmeyi yaptı: “Frengi, cinsel yolla bulaşan bu enfeksiyonların epidemiyolojisi açısından en ağır tanıdır. Hastalığın ilk evresi fark edilmeden ve belirgin bir belirti göstermeden atlatılabilir.”
Hamile kadının enfeksiyonu taşıdığını bilmeden bebeğe geçirdiği konjenital (doğuştan gelen) frengi vakalarında da sadece bir yıl içinde çarpıcı bir artış yaşandı. 2024 yılında 18 olan hasta bebek sayısı, 2025 yılında 39'a çıktı. Bu endişe verici istatistikler, Bulgaristan'ı konjenital frengi sıklığında Avrupa'da birinci sıraya yerleştiriyor.
Dünya Sağlık Örgütü'nün bildirdiğine göre, 2022 yılında dünya genelinde 390 bin konjenital frengi vakası kaydedildi. Bu vakalardan 150 bininde hamile kadın bebeğini kaybederken, 70 bin bebekte ise doğum sonrası yaşamını yitirdi.
Frenginin yanı sıra klamidya vakalarında da ikiye katlanma görülüyor. 2026 yılında teşhis konulan vaka sayısı 228 olurken, bu rakam geçen yılın ağustos ayında 110'du.
2026 yılının sekizinci ayında bel soğukluğu (gonore) teşhisi konulan hasta sayısı 158'e ulaştı. Bu sayı, 2025 yılının aynı döneminde 90'dı.
Bulaşıcı ve Parazit Hastalıkları Ulusal Merkezi'nde "Epidemiyoloji, Enfeksiyonların İzlenmesi ve Erken Uyarı" bölümünün başkanı Dr. Zhivka Getsova, "24 Chasa" gazetesine yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı: “Son yılların verileri karşılaştırıldığında, kayıtlı hastalık oranlarında belirgin bir artış eğilimi açıkça görülüyor. 2025 yılı verileri, kayıtlı hastalık oranlarındaki artışın devam ettiğini doğruluyor; bazı enfeksiyonlarda önceki yıla göre artış özellikle dikkat çekici.”
Dr. Getsova sözlerini şöyle sürdürdü: “Bu dinamikleri yorumlarken, 2021 yılında sağlık hizmetlerine erişim ve test süreçleri üzerindeki Kovid-19 pandemisinin etkisini de hesaba katmak gerekiyor. Bu durum, muhtemelen o dönemde teşhis edilen ve kaydedilen vaka sayılarını etkiledi.”
Bulgaristan bu konuda bir istisna değil. 2024 yılında Avrupa genelinde yaklaşık 46 bin frengi vakası kaydedildi. Bu rakam, on yıl öncesine göre neredeyse iki katı anlamına geliyor. Bel soğukluğu vakaları ise 100 bine yaklaşarak son on yılda neredeyse üç katlık bir artış gösterdi.
Dünya Sağlık Örgütü cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar danışmanı Dr. Stella Bivol, “Enfeksiyonların bulaşmasında gerçek bir artış var” uyarısında bulundu. Cinsel yolla bulaşan hastalıklardaki bu genel sıçrama nedeniyle uzmanlar, cinsel ilişkilerde güvenliğin ön planda tutulması gerektiğini tavsiye ediyor.
2022 yılında annedeki frengi enfeksiyonuyla bağlantılı olarak meydana gelen olumsuz gebelik sonuçlarının sayısı 390 bini buldu. Bu sonuçlar şunları içeriyor:
- 150 bin erken fetal ölüm ve ölü doğum;
- 70 bin yeni doğan ölümü;
- 55 bin erken doğum veya düşük ağırlıklı bebek doğumu;
- Klinik olarak konjenital frengi teşhisi konulan 115 bin yeni doğan.
- 2022 yılında frengi ile bağlantılı 390 bin olumsuz gebelik sonucunun dağılımı ise şöyle:
- Yüzde 21'i, gebelik takibine gitmeyen hamile kadınlarda görüldü;
- Yüzde 53'ü, gebelik takibine giden ancak frengi testi yapılmayan kadınlarda meydana geldi;
- Yüzde 16'sı, frengi testi pozitif çıkan ancak tedavi edilmeyen veya yetersiz tedavi alan kadınlarda yaşandı;
- Yüzde 9'u ise testi pozitif çıkan ve yeterli tedaviyi alan kadınlarda kaydedildi.
