Ulusal Gelir Ajansı (NAP), Karadeniz kıyısındaki ticari işletmelere yönelik sıkı bir denetim kampanyası başlattı. Yaz denetim programının yalnızca ilk haftasında 330 işletme denetlenirken, yaklaşık 100 ihlal tespit edildi.
Denetim ekipleri restoranlar, büfeler, seyyar tezgâhlar, eğlence alanları ve plajlarda şemsiye – şezlong kiralama gibi ticari faaliyetleri mercek altına alıyor. NAP İletişim Direktörü Anna Mitova bTV kanalına yaptığı açıklamada, “Ticari faaliyetin sürdüğü her noktayı kontrol ediyoruz” dedi.
Mitova’ya göre en yaygın ihlaller, fiş kesilmemesi ve kasadaki nakit para ile yazar kasa kayıtları arasındaki fark olarak öne çıkıyor.
Bu kapsamda en çarpıcı olaylardan biri, iki işletmede hiç yazar kasa bulunmaması oldu. Söz konusu tezgâhlar mühürlenerek kapatıldı. Mitova, “Hâlâ yazar kasa olmadan çalışmaya çalışan bir satıcıyla karşılaşmak bizim için sürpriz oldu. Bu durum yasaya tamamen aykırı ve cezalar çok ağır” değerlendirmesinde bulundu.
Bazı ihlallerde cezalar 5.000 euroya kadar çıkabiliyor. Cezaların gönüllü ödenmemesi durumunda banka hesaplarına ve mallara haciz konulması da dahil cebri icra yoluyla tahsilat yapılabiliyor.
NAP, yılbaşından bu yana euroya geçiş kuralları kapsamında 20.000’den fazla denetim gerçekleştirdi. Mitova, çifte fiyat etiketi uygulamasındaki ihlallerin yılbaşına kıyasla belirgin şekilde azaldığını söyledi.
Denetmenler mevcut fiyatları önceki dönemlerle karşılaştırmaya devam ediyor. Sahildeki sezonluk işletmeler için, kışın kapandıkları dönemde uyguladıkları son fiyatlar talep ediliyor. Fiyat artışı tespit edilirse, satıcıya artışın gerekçesini açıklaması için beş gün süre veriliyor.
NAP yetkilileri her fiyat artışının haksız olmadığını, yakıt ve ulaşım maliyetleri gibi ekonomik faktörlerin fiyatları etkileyebileceğini belirtiyor. İhlallerin yoğun olduğu sektörlerin başında hizmet sektörü geliyor. Kuaför salonları, otoparklar ve benzeri işletmeler denetleniyor. Mitova, “Otoparklarda ocak ayından bu yana yüzde 100’e varan fiyat artışı gördük” diye konuştu.
Mitova, devletin piyasa ekonomisinde fiyatları belirleyemeyeceğini ancak satıcı fiyat artışını haklı çıkaramazsa kontrol kurumlarının ceza uygulayabileceğini, fakat satıcıyı eski fiyata dönmeye zorlayamayacağını ifade etti.
Yılbaşından bu yana yaklaşık 1.300 eylem düzenlenirken, toplam 1,7 milyon euro değerinde yaklaşık 700 ceza kararı çıkarıldığı açıklandı.
Sosyal medyada son haftalarda sahil bölgelerinde yüksek fiyatlarla ilgili şikayetler gündeme geldi. Bunlar arasında 9 euro tarator ve 27 euro dilim kek – kahve örnekleri dikkat çekti. Mitova, NAP’ın Burgaz ve Altın Kumlar bölgesinde yaptığı denetimlerde tarator fiyatının 2,80 ila 4 euro arasında olduğunu belirtti. “Müşteri bir ürüne 9 euro verip vermemeye ya da başka bir işletmeye gitmeye kendisi karar verir. Pazarı asıl belirleyen tüketicidir” dedi.
NAP ayrıca bir başkent restoranını, “Hesap” ibareli sahte fiş nedeniyle denetledi. Belgelerde fişte bulunması gereken zorunlu bilgiler yer almıyordu. NAP denetmenleri gizli müşteri olarak restorana gitti ve kendilerine de aynı şekilde “Hesap” yazılı bir belge verildi. Denetimde üç ayrı ihlal tespit edildi: fiş kesilmemesi, fiş yerine geçmeyen belge düzenlenmesi ve kasa ile kayıtlar arasında fark bulunması. Mitova, “Fiş kesilmediğinde amaç her zaman gelir gizlemektir” dedi. Denetimde ayrıca kartla ödemede fiş verilirken nakit ödemede müşterilere yalnızca “Hesap” yazılı belge verildiği ortaya çıktı.
NAP, tüketicilere NRA Mobile mobil uygulamasını kullanarak fişlerini kontrol etmelerini hatırlattı. Fiş üzerindeki QR kodu okutarak satın alma bilgisinin NAP sistemine girip girmediği bir-iki dakika içinde kontrol edilebiliyor.
