"İlerici Bulgaristan" milletvekili Dr. Georgi Petrov, bTV'ye yaptığı açıklamada, "Suçlu böreği yiyen değil, onu verendir. Yasa koyucu bu ahlaksız ilaç satışlarına zemin hazırladı" dedi. Petrov'a göre hastaneler, aynı ilaçların Sağlık Kasası parasıyla çok farklı fiyatlardan alınmasına izin veren bir yasal boşluktan tamamen yasal yollarla yararlandı.
Hükümet şimdi, özel hastaneleri de kamu ihale yasasına dahil edecek değişiklikler hazırlıyor. İkinci önlem ise pahalı ilaçların merkezi olarak satın alınmasını öngörüyor.
Bir ilaçta 1800 leva fark
Yasal düzenlemenin tetikleyicisi, bTV'nin altı yıl önce yayınladığı "Her Fiyata İlaç" adlı araştırma oldu. Araştırma, hastanelerin ödediği fiyatlardaki çarpıcı farklılıkları ortaya çıkarmıştı.
En çarpıcı örneklerden biri "Armisart" ilacı. Başkentteki Dr. Marin Muşmov Onkoloji Hastanesi bu ilacı 66,34 leva karşılığında alırken, Uni Hospital ve Deva Maria özel hastaneleri aynı ilaç için 1878,12 leva ödedi. Böylece özel hastanelerde fiyat 28 kattan fazla yüksek oldu. Ancak bu gider kamu kaynaklarından karşılandı çünkü ilaçlar Ulusal Sağlık Sigortası Fonu tarafından finanse ediliyor.
Altı yıldır değişmeyen üç satır
Dr. Petrov, sorunun yıllardır bilindiğini vurguladı. Daha 2019'da Avrupa kurumları Bulgaristan'ın ilaçlara kamu kaynaklarını nasıl harcadığı konusunda uyarılarda bulunmuştu.
Milletvekili, "Altı yıl boyunca, bu durumu önlemek için yasada sadece üç satırı değiştirecek zaman bulunamaması çok tuhaf" yorumunu yaptı. Ona göre bu vakalar mutlaka mevcut yasaların ihlal edildiğini göstermiyor, aksine yasada ciddi bir boşluk olduğunu ortaya koyuyor. Bu boşluk, özel hastanelerin devlet ve belediye hastaneleri için zorunlu olan prosedürler olmadan ilaç satın almasına izin veriyor.
Tüm hastanelere aynı kurallar
Önerilen ilk değişiklik, Sağlık Kasası'ndan para alan özel hastanelerin Kamu İhale Yasası kapsamına alınması. Dr. Petrov, "Tıpkı tüm devlet ve belediye hastanelerinde olduğu gibi, usulüne uygun ihale yapmak zorunda kalacaklar" dedi.
Amaç, kamu parası harcayan her hastanenin şeffaflık ve tedarikçiler arasında rekabet konusunda aynı gerekliliklere tabi olması. Milletvekili, "Bizim paramız söz konusu olduğunda, her vatandaş bu paranın nerede ve nasıl harcandığını görebilmeli" diye konuştu.
Boşluk 170 milyona ulaşabilir
Mevcut uygulamadan kaynaklanan kaybın tam boyutu bilinmiyor çünkü tüm hastanelerin sözleşmelerine ve fiyatlarına tam erişim yok. Dr. Petrov, "Gerçek şu ki kesin bir rakam ve kesin bir miktar vermek mümkün değil" diye itiraf etti.
Ancak analizler, kaybın 100 ila 170 milyon leva arasında olabileceğini gösteriyor. Petrov'a göre ilaçlara yılda 1 milyar levanın üzerinde harcama yapılıyor ve sadece yüzde 1 tasarruf bile önemli bir kaynak yaratabilir. Bu kaynak sağlık sisteminde kalabilir ve yoğun çalışan, yetersiz finanse edilen alanlara yönlendirilebilir.
En pahalı tedaviler için tek ihale
İkinci değişiklik, pahalı ilaçlar için merkezi kamu ihaleleri öngörüyor. Çerçeve anlaşmalar yoluyla hastaneler, Sağlık Bakanlığı aracılığıyla önceden belirlenmiş ve kontrol edilebilir fiyatlardan ilaç alabilecek. Dr. Petrov, "Bu merkezileşmenin amacı, bu ilaçlar için gerçekten en düşük fiyatı elde etmek" dedi.
Yeni mekanizma, çocuklar ve kanser hastaları için tedaviler de dahil olmak üzere ağır hastalıkların ilaçlarını kapsayacak. Beklenti, hastanelerin aynı ürün için taban tabana zıt fiyatlar ödemeyi bırakması ve tasarruf edilen kamu kaynaklarının hastaların tedavisine kalması.
