Petrol ve enerji fiyatlarındaki artışın fiyatlar üzerindeki baskısı sürmeye devam edecek, devletin bu süreci durdurma imkanı ise sınırlı. Bu değerlendirmeyi finans analistleri Maks Baklayan ve Nikola Filipov yaptı.
Baklayan’a göre Bulgaristan’daki kamu sektörü Avrupa Birliği ortalamasına kıyasla belirgin şekilde şişkin. Banka mevduatlarında uygulanan düşük faiz oranları da tasarrufları ek baskı altına alıyor. "Devletin petrol ve enerji fiyatlarındaki yükselişe karşı koyabilmesi mümkün değil. Bu fiyatlarla yaşamayı öğrenmemiz gerekiyor" dedi finans analisti, "Bu Sabahtan" programında.
Analist, dünya petrol arzının önemli bir bölümünün geçtiği Hormuz Boğazı ve Basra Körfezi ile bağlantılı jeopolitik faktöre de işaret etti.
Enflasyon tasarrufları eritiyor
Baklayan’ın verdiği bilgiye göre reel enflasyon yaklaşık %10 seviyesinde. Bu durum, paralarını getirisi olmadan tutan kişiler için ciddi bir satın alma gücü kaybı anlamına geliyor.
Finans analisti, geleneksel yatırım araçlarının da yüksek seviyelere ulaştığı uyarısında bulundu. Ona göre gayrimenkulde büyük yatırımcılar işlem sayısında ciddi düşüş bildiriyor.
Tasarrufları korumak için olası kalkan olarak bilgi ve eğitim yatırımlarını gösterdi, ayrıca altını işaret etti. "Altın, son 5000 yılda sert para olarak kendini kanıtlamış bir varlık. Yüksek enflasyon ortamında son derece iyi performans gösteriyor" diye konuştu Baklayan.
Kripto para birimlerine gelince yüksek oynaklık nedeniyle daha dikkatli olunması çağrısında bulundu. Ona göre borsa piyasasının bir bölümü de aşırı değerlenmiş durumda.
Zenginler biriktiriyor, yoksullar borçlanıyor
Finansçı Nikola Filipov hane halkları arasındaki farka dikkat çekti. "Daha zengin hane halklarının mevduatı var. Daha yoksullar hızlı krediler biriktiriyor" dedi.
Gelirlerdeki artışın tüketimi tetiklediğini, bunun da enflasyon baskısını sürdürebileceğini belirtti.
Filipov, kamu sektörünün büyümesinin sınırlandırılması gerektiğini ve bu alandaki maaş artışlarının yeniden düşünülmesi gerektiğini savundu.
Devletin yakıt için sihirli değneği yok
Filipov’a göre devlet, fiyatları uluslararası piyasalarda belirlenen kalemler üzerinde sınırlı etkiye sahip araçlara sahip. Tartışılan seçenekler arasında yakıt tüketiminin sübvanse edilmesi de var, ancak finansçı bu önlem konusunda şüpheci.
"Bu paralar yine bir yerden gelmek zorunda" diye belirtti.
Bu nedenle hane halklarına tavsiyesi harcamalarda daha dikkatli olmaları yönünde. "İnsanlara şu anda tüketimi sınırlamalarını tavsiye ederim. Bizi sorunlu zamanlar bekliyor. Borç kriziyle de karşı karşıyayız" uyarısında bulundu Filipov.
