Bazen en gelişmiş teleskoplar bile tam önlerindekini hemen fark edemeyebiliyor. 11 yıllık bir aramanın ardından gökbilimciler, şimdiye kadar gözlemlenen en zor yakalanan gezegenlerden birini nihayet ortaya çıkardı.
Gökbilimciler, genç Beta Pictoris yıldızının etrafında dönen, gözle görülmesi zor bir ekzoplanet keşfetti. Bu keşif, on yılı aşkın süredir devam eden adeta bir kozmik saklambaç oyununun sonunda gerçekleşti.
İlginçtir ki, geçen yılın sonunda iki bağımsız bilimsel ekip, farklı teleskoplar kullanarak gezegeni sadece birkaç gün arayla tespit etti. Bilim insanlarına göre bu, Dünya'dan doğrudan görüntülenen en soluk ekzoplanet oldu. Keşif tesadüfen gerçekleşti; her iki ekip de yıldızın önceden bilinen gezegenlerini incelerken, 100 kat daha sönük olan bu yeni dünyayı fark etti.
İlk ekip, İskoçya ve Almanya'dan bilim insanlarının liderliğinde, Şili'deki Avrupa Güney Gözlemevi'nin Çok Büyük Teleskobu'nu (Very Large Telescope) kullandı. Daha sonra araştırmacılar arşiv gözlemlerini incelediler ve gezegenin aslında tüm bu süre boyunca verilerde mevcut olduğunu fark ettiler.
Gezegenin fark edilmemesinin nedeni, yıldızın parlak ışığı ve sistemdeki diğer iki bilinen gezegenin varlığıydı.
Avrupa Güney Gözlemevi'nden Markus Bonse, "11 yıl boyunca kelimenin tam anlamıyla bizimle saklambaç oynadı" dedi.
James Webb Keşfi Doğruladı
Hemen hemen aynı sıralarda, Kaliforniya Üniversitesi'nden ikinci bir ekip, James Webb Uzay Teleskobu'nu kullanarak aynı sonuca ulaştı. Uzaya gönderilen en güçlü uzay teleskobuyla yapılan sadece iki gözlem, gezegenin varlığını doğrulamak için yeterli oldu. İki ekip, sonuçlarını birbirlerini etkilememek için kasıtlı olarak birbirlerinden gizledi.
Jüpiter'in Genç Bir Kuzeni
Yeni keşfedilen gezegen, Jüpiter'den biraz daha büyük ve yıldızının etrafındaki tam bir turunu 91 yılda tamamlıyor – bu, Uranüs'ün Güneş etrafındaki dönüş süresinden biraz daha uzun.
Beta Pictoris sistemi sadece 20 milyon yaşında, bu da onu yaklaşık 4,5 milyar yaşındaki Güneş Sistemi'ne kıyasla son derece genç yapıyor. İkinci ekibin başkanı Aidan Gibbs'e göre, bu yeni dünya muhtemelen Jüpiter'in çok genç bir versiyonuna benziyor. "Gaz devleri zaten oluşmuş durumda, ancak daha küçük kayalık gezegenler hâlâ doğuyor olabilir" diye açıklıyor. Gibbs, Beta Pictoris sisteminin "muhtemelen bir gezegen sisteminin oluştuktan hemen sonraki ve hâlâ asteroit ve kuyruklu yıldız çarpışmalarıyla stabilize olma sürecindeki en iyi görüntüsü" olduğunu ekledi.
Son Derece Nadir Bir Başarı
Beta Pictoris yıldızı, Dünya'dan yaklaşık 63 ışık yılı uzaklıkta, Ressam (Pictor) takımyıldızında yer alıyor.
NASA verilerine göre, bugüne kadar 6.000'den fazla ekzoplanet doğrulandı, ancak bunlardan 100'den azı doğrudan görüntüleme yoluyla keşfedildi. Çoğu, gezegenin yıldızının önünden geçişi sırasında yıldızın kararmasını gözlemleyen transit yöntemiyle bulunuyor.
Edinburgh Üniversitesi'nden Ben Sutlieff, "Artık bu gezegen hakkında oldukça net bir fikrimiz var ve onun hakkında daha neler öğrenebileceğimizi görmek için heyecanlıyız" dedi.
