Tarım Bakanlığı, haziran ortasında resmi hasat başlangıcında 2026 rekoltesi için ilk tahminini açıkladı: 6,5 ila 6,8 milyon ton buğday ve 1 milyon tonun biraz üzerinde arpa. Bu beklentiler gerçekleşirse Bulgaristan, iç tüketim için gerekenden çok daha fazla tahıl üretecek ve net ihracatçı konumunu koruyacak.
Kuraklık, iklim aşırılıkları ve düşük alım fiyatlarıyla geçen birkaç zor yılın ardından Bulgar çiftçiler bu yılın iyi geçeceğini umuyor. Ancak değerlendirmelerde acele etmemeyi tercih ediyorlar, çünkü tarımda birkaç günlük sağanak yağmur veya dolu bile tabloyu değiştirebiliyor.
Nitekim ülkenin bazı bölgelerinde bu yaşandı ve artık bazı yerlerdeki tahılın ekmeklik üretime uygun olmayacağı konuşuluyor. Ulusal Fırıncılar ve Pastacılar Birliği Başkanı Mariana Kukuşeva, "Şu anki haberler, protein içeriğinin düşük olduğu yönünde. Bu, özellikle Kuzey Bulgaristan bölgelerinde rekoltenin büyük kısmının sadece yemlik olarak kullanılabileceği anlamına geliyor. Bunun nedeni, başak oluşumu dönemindeki bol yağışların protein içeriğini yıkaması" dedi.
Buna rağmen, şu ana kadarki numuneler kesinlikle mükemmel proteinli buğdayın da olduğunu gösteriyor. Farklı çeşitlerde ve yağışlar nedeniyle kalite farklılıkları olması normal, ancak önceki yıllara kıyasla olağandışı bir durum yok.
Kukuşeva, "Bulgaristan'ın ekmeği için endişelenmeye gerek yok. En iyi buğdayla çalışıyoruz, çünkü ekmeklik kalitesi bozulmuş buğday Bulgar değirmenlerine girmez ve ondan ekmek üretilmez" diyerek sözlerini noktaladı. Ancak hasadın henüz bitmediğini, tahıl ambarlara kaldırıldığında miktar ve kalitenin netleşeceğini de ekledi.
Dobruca Çiftçiler Birliği Başkanı Radostina Jekova da bunu doğruladı: "Gerçekten bazı yerlerde proteinler çok iyi değil. Ancak kesinlikle harika kalitede buğday da var. Bu nedenle, güzel bir Bulgar ekmeği yapmak için kesinlikle yeterli ekmeklik buğdayımız olacağını tahmin ediyorum." Özellikle Dobruca için bu yılın geçen yıldan daha iyi gittiğini söyledi. Kanola da çok iyi göstergelere ve verime sahip ve şu anda hasat ediliyor. Arpa da öyle, çoğunlukla yem fabrikaları tarafından talep ediliyor.
Dobriç bölgesinde 1.292.950 dekar alana buğday ekildi. Şu ana kadar hasat edilen alan 157.300 dekar, ortalama verim şu an itibarıyla dekar başına 676 kilogram. Arpa hasadı neredeyse tamamlandı. Toplam 248.160 dekar ekili alandan 223.730 dekarı hasat edildi, ortalama verim dekar başına 635 kilograma ulaştı. Yağlı tohumlu kanola hasadı da devam ediyor. Ekilen 192.200 dekardan 115.500 dekarı hazır, ortalama verim dekar başına 387 kilogram.
Tarım istatistikleri verileri, son dört yılda buğday üretiminin genel olarak artış eğiliminde olduğunu gösteriyor: 2022'de 6,23 milyon tondan 2025'te rekor olan 7,353 milyon tona yükseldi. Bu, Bulgaristan'ı Karadeniz bölgesinde istikrarlı bir ekmeklik tahıl üreticisi haline getiriyor.
Diğer ürünlerdeki dinamikler daha da çarpıcı. Geçen yıl arpa üretimi son yılların en yükseği olan 1,064 milyon ton olarak kaydedilirken, mısır en sorunlu ürün olmaya devam ediyor. 2022'de yaklaşık 2,5 milyon tonluk hasadın ardından üretim, 2025'te sadece 993 bin tona geriledi; bu, bir önceki yıla göre yaklaşık %38 daha az. Bunun temel nedeni, özellikle bahar ürünlerini vuran bir dizi kurak ve sıcak yaz.
Ayçiçeğinde de üretimde kademeli bir düşüş görülüyor: 2022'de 2,1 milyon tondan 2025'te 1,571 milyon tona. Buna karşılık kanola etkileyici bir toparlanma gösterdi. 2024'teki zayıf 158 bin tonun ardından geçen yıl üretim 319 bin tona ulaştı; bu, yıllık bazda %102'lik bir artış anlamına geliyor.
Ancak Kukuşeva, son bir buçuk yıldır Tahıl Danışma Konseyi'nin toplanmadığına dikkat çekti. Bunun iyi olmadığını, çünkü devir stokları hakkında resmi verilerinin bulunmadığını söyledi. Danışma konseyleri çalışmadığında bunun tüm piyasayı olumsuz etkilediğini belirtti.
"Uluslararası borsada buğday fiyatı şu anda çiftçilerin beklentilerine göre nispeten düşük. Bulgaristan'ın bazı bölgelerinde üretim maliyeti borsa fiyatından daha yüksek, ancak bunun için gerçekleşmemiş gelirlerin bir kısmını karşılamak üzere aldıkları sübvansiyonlar var" diye ekledi. İyi haber ise Bulgaristan'ın kişi başına düşen tahıl miktarında Avrupa'da birinci sırada olmaya devam edecek olması.
Yine de piyasa ortamı sektör için ana endişe kaynağı olmaya devam ediyor. Ukrayna'daki savaşın uluslararası piyasalarda rekor fiyatlara yol açmasının ardından bugün durum oldukça farklı. Küresel üretim yüksek kalmaya devam ediyor ve fiyatlar daha ciddi bir artış için yön bulmakta zorlanıyor. Bu, iyi bir hasatta bile çiftlik gelirlerinin otomatik olarak artmayacağı anlamına geliyor.
Karadeniz bölgesindeki güçlü rekabet de ek bir etki yaratıyor. Rusya, uluslararası buğday piyasasında lider faktör olmaya devam ederken, Romanya'daki iyi hasat beklentileri de fiyatlar üzerindeki baskıyı artırıyor. Bulgar üreticiler için bu, yalnızca miktara değil, aynı zamanda ürün kalitesine ve iyi bir satış organizasyonuna da güvenmeleri gerektiği anlamına geliyor.
