Donald Trump, ABD merkez bankası Federal Rezerv'in ana faizi üç yıl sonra ilk kez artırmasının ardından açık bir çatışmaya girdi. Başkan, faizlerin yükselmemesi gerektiğini, aksine 1%'e hatta daha altına hızla indirilmesi gerektiğini savundu ve bunu "HEMEN!" diye vurguladı.
Fed'in kararı, federal fon faiz oranının hedef aralığını 0,25 puan artırarak yüzde 3,75-4'e çıkardı ve karar Açık Piyasa Komitesi'nin 12 üyesinin oy birliğiyle desteklendi. Trump Truth Social'da "Amerika Birleşik Devletleri'ndeki faiz oranları 1% veya daha düşük olmalı, çünkü biz dünyanın en iyi kredisiyiz - TARTIŞMASIZ" yazdı.
Newsmax'ın aktardığına göre tepki, Fed kararının hemen ardından geldi. Başkan faizlerin düşürülmesini "VE HEMEN!" diye talep etti ve gerekçe olarak ABD ekonomisinin gücü ile ülkenin kredi değerliliğini gösterdi. Trump ayrıca ABD'nin "neredeyse tüm diğer ülkeleri sırtında taşıdığını" ve bunun böyle devamamayacağını söyledi. Başkan uzun süredir daha düşük faizlerin kredi maliyetini azaltacağını ve işletmelere ile yatırımlara ek destek sağlayacağını savunuyor.
Fed farklı bir sorun görüyor. Merkez bankası duruma farklı bir açıdan bakıyor. Resmi açıklamasında Fed, ekonomik aktivitenin sağlam bir tempoda büyümeye devam ettiğini, iç tüketimin dirençli kaldığını, üretkenliğin arttığını ve sermaye yatırımlarının güçlü olduğunu belirtti. Sorun, yüzde 2 olan hedefinin üzerinde kalmaya devam eden enflasyon.
Fiyat baskısı nedeniyle Fed para politikasını sıkılaştırmaya karar verdi. Merkez bankasının yeni başkanı Kevin Warsh, yaz aylarına ait enflasyon verilerinin temel fiyat baskısının kalıcı olarak zayıfladığını düşünmek için yeterli dayanak sunmadığını söyledi. Axios, Warsh'ın "Eğilimler bankanın rahat olabilmesi için yeterince iyileşmedi" sözlerini aktardı.
Bir artış daha masada. Karar yılın sonu için son karar olmayabilir. Güncellenen tahminlere göre Fed temsilcilerinin 16'sı 2026'da bir faiz artışını daha bekliyor. Sadece ikisi oranların mevcut seviyede kalacağını öngörüyor. Reuters, ortalama tahminin de yıl sonuna kadar çeyrek puanlık bir artışa işaret ettiğini belirtiyor.
Bu durum Trump ile merkez bankası arasındaki çatışmanın daha da keskinleşebileceği anlamına geliyor. Beyaz Saray daha ucuz para istiyor, Fed ise enflasyonun soğutulması için tam tersi, daha pahalı krediye ihtiyaç olduğunu görüyor.
Enflasyon tahmini de yükseldi. Federal Rezerv fiyat baskısına ilişkin beklentilerini artırdı. Fed'in tercih ettiği kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksiyle ölçülen enflasyon, haziranda öngörülen yüzde 3,6 yerine 2026'da yüzde 3,7'ye ulaşması bekleniyor. Merkez bankası yüzde 2 hedefine kademeli dönüş beklemeye devam ediyor ancak bu dönüşün istenenden daha yavaş olacağı öngörülüyor.
Ek bir sorun enerji fiyatları. Orta Doğu'daki savaş ve gerilim petrol fiyatlarını yukarı fırlattı ve ulaştırma, üretim ile birçok malın fiyatları üzerinde yeni enflasyonist baskı yarattı. Reuters, enerji şokunun Fed'in enflasyonu yüzde 2'ye geri döndürme görevini zorlaştırdığını vurguluyor.
Bu durum sıradan Amerikalı için ne anlama geliyor? Daha yüksek temel faiz, her ipotek veya otomobil kredisinin fiyatını doğrudan belirlemese de ekonomideki finansman koşullarını güçlü şekilde etkiliyor. Daha pahalı para, hane halkları ve işletmeler için yeni kredilerde daha yüksek maliyet, yatırımların finansmanında zorluk ve büyük alımlara olan ilgide zayıflama anlamına gelebilir.
İşte Fed'in mantığı da bu: kredi pahalandığında talep soğuyor ve fiyat baskısı kademeli olarak zayıflamalı. Risk, çok yüksek faizlerin konut piyasası, kurumsal yatırımlar ve tüketimi aynı anda baskı altına alabilmesi.
Trump tam olarak bu denklemin bu tarafını hedef alıyor. Ona göre ekonomi, kabul edilemez bir enflasyon riski yaratmadan çok daha düşük faiz oranlarına dayanacak kadar güçlü.
