Son günlerde Avrupa'nın büyük bölümünü etkisi altına alan rekor sıcaklıklar, uzmanlara göre yalnızca bir iklim sorunu olmaktan çıktı. Aşırı sıcaklar; iş gücü verimliliğini düşürüyor, tedarik zincirlerini bozuyor, enflasyonu artırıyor ve Avrupa ekonomisine milyarlarca euroya mal oluyor.
ING Küresel Makroekonomi Başkanı Karsten Brzeski tarafından yapılan analize göre, ekstrem sıcaklıklar Avrupa'da ekonomik büyümeyi, ticari faaliyetleri ve milyonlarca insanın günlük yaşamını ciddi şekilde etkiliyor. BTA'nın aktardığı analizde, durumun birçok yönüyle COVID-19 salgını dönemindeki kısıtlamaları hatırlattığı ifade ediliyor.
Birçok ülkede sokaklar boşaldı, okullar kapandı, toplu etkinlikler iptal edildi, demiryolu taşımacılığında aksamalar yaşandı, işletmeler ve hastaneler zorluk çekti. Ancak bu kez nedeni bir virüs değil, rekor düzeydeki sıcaklıklar.
Sıcak hava dalgasından en fazla etkilenen ülkeler Fransa, Almanya, İsviçre ve İngiltere oldu. Fransa'da yüksek sıcaklıklar, 2003 yazında Avrupa'da yaklaşık 70 bin kişinin hayatını kaybettiği trajik yazı hatırlattı.
2021 yılında yayımlanan bir araştırmaya göre, yalnızca iş gücü verimliliğindeki düşüş nedeniyle Avrupa ekonomisi en sıcak yıllarda gayri safi yurt içi hasılasının (GSYİH) yüzde 0,3 ila 0,5'ini kaybetti. En çok etkilenen bölgelerde bu kaybın yüzde 1'i aştığı belirtiliyor.
Yüksek sıcaklıklar ayrıca binaların soğutma maliyetlerini artırıyor, tedarik zincirlerinde aksamalara yol açıyor, ulaşım, tarım ve deniz taşımacılığında sorunlar yaratıyor ve sağlık harcamalarını yükseltiyor.
Mannheim Üniversitesi ve Avrupa Merkez Bankası (ECB) tarafından yapılan bir araştırma, iklim kaynaklı aşırı hava olaylarının yalnızca 2025 yılında Avrupa GSYİH'sını yaklaşık yüzde 0,3 oranında azalttığını ortaya koydu. Araştırmacılar bu tür olayların sıklaşması durumunda kaybın 2029'a kadar yüzde 0,8'e ulaşabileceği uyarısında bulunuyor.
Avrupa Merkez Bankası, uzun süreli sıcak hava dalgaları ve kuraklığın gıda fiyatlarını 0,4 ila 0,9 puan artırabileceğini ve bu etkinin önümüzdeki yıllarda daha belirgin hale gelebileceğini bildirdi.
Uzmanlar, tedarik zincirlerindeki kesintiler, turizm gelirlerindeki düşüş ve iklim değişikliğine uyum için çok büyük yatırımlar yapılması gerektiğine dikkat çekiyor.
Yeni analizler, daha önce riskin daha çok Güney Avrupa ülkeleri için geçerli olduğu düşünülürken, Almanya'nın da ciddi ekonomik zararla karşı karşıya kalabileceğini gösteriyor. Bunun nedeni, Almanya'daki altyapı, konutlar ve sanayi tesislerinin çok daha serin bir iklime göre inşa edilmiş olması ve aşırı sıcaklıklara dayanıklı olmaması.
Climate Analytics tarafından Dünya Bankası için hazırlanan bir analizde, Almanya'nın henüz kapsamlı bir aşırı sıcaklık stratejisi bulunmadığı ve altyapının iklim değişikliğine uyum konusunda yetersiz kaldığı vurgulanıyor.
Almanya ve İspanya'da pek çok şirket, aşırı hava koşullarını üretim faaliyetlerinin önündeki en büyük engellerden biri olarak görüyor.
Nehir seviyelerinin düşmesi deniz taşımacılığını zorlaştırırken, sıcaklık demiryolu altyapısına zarar veriyor. Hatta bazı durumlarda soğutma suyu eksikliği nedeniyle elektrik santrallerinin çalışma kapasitesinin kısıtlanması gerekiyor.
Karsten Brzeski, değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı: 'Mevcut sıcak hava dalgası, hava durumunun artık sadece günlük yaşamın bir parçası olmadığını, giderek daha sık bir şekilde ekonomik faaliyetin temel belirleyicilerinden biri haline geldiğini gösteriyor. Termometreler yavaş yavaş Avrupa ekonomisinin durumunun en önemli göstergelerinden biri olmaya başlıyor.'
