Bulgaristan Petrol ve Gaz Birliği'nden Svetoslav Bençev, NOVA NEWS'e verdiği demeçte, Hürmüz Boğazı'ndan belli miktarlarda petrol geçişinin yaşandığını ancak bu miktarın ne kadar olduğunu ve nereye gittiğini piyasanın dahi bilemediğini belirtti. Bençev'e göre piyasa, gerçek olaylardan ziyade siyasetçilerin açıklamalarına göre hareket ediyor.
Bençev konuyla ilgili şu değerlendirmelerde bulundu: "Bence tam olarak ne olduğunu kimse bilmiyor. Amerikan Enerji İdaresi her şeyin yolunda olduğunu söylüyor. Ancak tanker takip verileri başka şeyler gösteriyor. Bana sorarsanız, durum tam olarak bu ikisinin ortasında bir yerde."
Bençev'in ifadelerine göre Hürmüz Boğazı'ndaki trafik, normal seviyelerin oldukça altında. Daha önce bu stratejik deniz yolundan günde yaklaşık 100 gemi geçerken, takip verileri şu anda günde sadece birkaç geçiş olduğunu gösteriyor. Ancak gerçek sayının muhtemelen daha yüksek olduğu belirtiliyor; zira bazı gemiler transponderlarını kapatıyor ve daha küçük tekneler de kullanılıyor.
Bölgeden şu anda çıkan petrol miktarına ilişkin tahminler, günlük 10 ila 12 milyon varil seviyesinde. Bu rakam, normal koşullardaki olağan günlük 20 milyon varil miktarının oldukça altında. Mevcut açık, küresel rezervlerdeki birikimler sayesinde kısmen kapatılsa da Bençev, bu tür telafi imkanlarının sonsuz olmadığını vurguluyor.
Bir diğer önemli faktör ise tüketimdeki düşüş. Bençev, yüksek enerji kaynakları fiyatlarının yanı sıra Çin ve Hindistan gibi büyük ekonomilerin aldığı önlemlerin talebi sınırladığını belirtiyor. "Tüm ülkeler, herkes için oldukça kritik bir noktaya gelinmemesi için bir şekilde miktarları düşürmeye çalışıyor" diyen Bençev, bu çabalara dikkat çekti.
Tüm bu gelişmeler ışığında OPEC'in üretimi günlük yaklaşık 178 bin varil artırma kararı daha çok sembolik bir anlam taşıyor. Bençev, "Sayının kendisi, yani günlük 178 bin varil, oldukça ciddiye alınmayacak bir rakam" yorumunu yaptı. Ona göre, lojistik kısıtlamalar nedeniyle ek miktarların tüketiciye ulaşması zaten oldukça zor.
Piyasa şu anda Hürmüz Boğazı etrafındaki gelişmelerin yanı sıra Karadeniz ve Hazar Boru Hattı ile ilgili tedarikler gibi diğer riskli noktalardan çok daha fazla etkileniyor. Açığın bir kısmını telafi edebilecek ülkeler arasında ABD ve Afrika'daki üreticiler yer alıyor. Bençev, uzun süredir Avrupalı şirketler tarafından yeterince değerlendirilmeyen Afrika kıtasının potansiyeline dikkat çekti. "Bence Avrupalı şirketler son yıllarda bu ülkelerde arama ve çıkarma faaliyetlerine yeterince yatırım yapmayarak büyük bir hata yaptı. Bu yatırımı Amerikan şirketleri gerçekleştirdi" şeklinde konuştu.
Bençev, Bulgaristan'daki tüketicilerin tedarik veya yakıt üretiminde ciddi bir sorun hissetmediğini de sözlerine ekledi. Benzin ve motorin tüketiminde de belirgin bir düşüş gözlenmiyor. Son 30-40 güne ilişkin güncel verilerin olmadığını belirten Bençev, önceki aylarda önemli bir azalma kaydedilmediğini, fiyatların ilk artmaya başladığı dönemde ise yaz sezonunun olağan tüketiminden sadece küçük bir sapma yaşandığını kaydetti.
Bençev, Lukoil rafinerisi ve yaptırım rejimine rağmen belirli operasyonların sürdürülmesine izin veren muafiyet konusunu da değerlendirdi. Ona göre, 29 Ekim'den sonra muafiyet uzatılmazsa piyasa için risk çok büyük. "Yaşanabilecek tek şey, rafinerinin tamamen durmasıdır" uyarısında bulundu.
Bençev'e göre bu durum sadece Bulgaristan için değil, tüm bölge için sorun yaratacaktır; zira rafineri üretimini ithal hazır yakıtlarla değiştirmek son derece zor olacaktır. "Normal bir durumda, etrafımızdaki tüm tesisler çalışıyor olsa bile, hazır ürün ithal etmek tam bir lojistik kabustur" diyen Bençev, zorlukların altını çizdi.
Bulgaristan'ın komşu ülkelerden tedarik sağlama imkanları bulunuyor, ancak ana rafinerinin durması durumunda uzun vadede normal bir arzı sağlamaya yetmiyor. Ulaşım altyapısındaki kısıtlamalar, yeterli uygun liman kapasitesinin bulunmaması ve yakıtların sınırlardan taşınmasındaki zorluklar başlıca sorunlar arasında. Bençev, "Örneğin, Yunanistan'dan yakıt taşımak için kullanabileceğimiz bir demiryolu bağlantımız yok" diyerek altyapı eksikliğine dikkat çekti.
