Bilim insanları aylardır tropikal Pasifik Okyanusu'nu yakından izliyor ve güçlü bir iklim fenomeninin oluşmasını bekliyor. Ancak son bilgisayar modelleri, yaklaşan 'Süper El Nino'nun 1950'den bu yana tüm tarihi rekorları kırabilecek bir yoğunluğa ulaşacağını ve küresel çapta potansiyel olarak felaket boyutunda aşırı hava olaylarına yol açacağını gösteriyor. CNN'in haberine göre, meteorologlar El Nino'nun önümüzdeki aylarda hızla güçleneceğini ve sonbahar sonu ile kış başında zirveye ulaşacağını belirtiyor. Tahminler, bu fenomenin en yüksek yoğunluk kategorisine gireceğini gösteriyor.
Bilim çevrelerinde şimdiden gayriresmi olarak 'Süper El Nino' olarak adlandırılan bu olayın benzerlerine son yıllarda çok az rastlandı. En son 2015-2016 döneminde böyle bir seviye kaydedilmişti. Ancak yeni veriler, ölçeğiyle bilim insanlarını korkutuyor. Columbia Üniversitesi'nden atmosfer bilimci Michael Tippett, 'Bazı modellerin tahminleri neredeyse emsalsiz' diyor.
El Nino Neden Tehlikeli?
El Nino, ekvatoral Pasifik Okyanusu'ndaki yüzey sularının alışılmadık derecede ısınmasıyla karakterize edilen periyodik bir iklim döngüsüdür. Bu değişiklikler, tüm gezegendeki hava durumu üzerinde domino etkisi yaratır. Bu fenomen sırasında okyanustan atmosfere büyük miktarda ısı transfer edilir, bu da küresel ortalama sıcaklıkları yükseltir ve doğal afet riskini önemli ölçüde artırır. Yeni simülasyonlar, önceki tahminlere kıyasla küresel iklim şoklarının yaşanma olasılığının çok daha yüksek olduğunu gösteriyor. El Nino'nun dünyanın bazı bölgelerinde yıkıcı sellere, diğer bölgelerinde ise aşırı sıcak dalgalarının eşlik ettiği şiddetli kuraklıklara neden olması bekleniyor.
Hasat Tehdidi ve Küresel Alarm Sinyali
Meteorolojik felaketlerin yanı sıra bu fenomen tarımı da ciddi şekilde tehdit ediyor. Tarihsel olarak bakıldığında El Nino, Hindistan ve Asya'nın diğer bölgelerinde pirinç verimini düşürüyor ve bu da kaçınılmaz olarak gıda fiyatlarında sıçramaya ve küresel enflasyona yol açıyor. Birleşmiş Milletler bünyesindeki Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) şimdiden dünya genelindeki hükümetleri sonuçlara karşı derhal hazırlık yapmaya çağırdı. Örgüt, olası acil durumlara müdahale için BM insani yardım yapılarını harekete geçirdi. İklim bilimci Zeke Hausfather, 'Bilim insanları arasındaki fikir birliği, kesinlikle olağanüstü güçlü bir olay beklentisine doğru kayıyor. Her ay tahminler yükseliyor ve şu anda rekor düzeyde güçlü bir El Nino'ya tanık olma ihtimalimiz son derece yüksek' diye belirtiyor.
Tahminler, şu anda yaşananlarla da destekleniyor. Pasifik Okyanusu'nun izlenen bölgelerindeki su sıcaklıkları, sıcak su kütlelerinin batıdan doğuya doğru hareket etmesiyle birlikte mevsim normallerine göre şimdiden rekor seviyelere ulaşıyor.
Büyük 'Bilinmeyen' Faktör: Küresel Isınma
Ancak bu denklemde devasa bir öngörülemez faktör daha var: insan kaynaklı iklim değişikliği. İnsanlık daha önce hiç bu boyutta bir El Nino ile, gezegenin zaten rekor düzeyde sıcak olduğu bir dönemde karşılaşmadı. Dünya okyanuslarının yüzeyi şu anda benzeri görülmemiş bir sıcaklık evresinde ve küresel hava sıcaklıkları tarihin en sıcak yılına doğru ilerliyor. Bilim insanları, bu arka plandaki sıcaklıkların El Nino'nun olağan etkilerini hafifletip hafifletmeyeceği yoksa daha da şiddetlendirip şiddetlendirmeyeceği konusunda tartışıyor. Bir önceki 2023-2024 El Nino'su daha zayıftı ve tipik iklim modellerinin bazılarını göstermedi, ancak uzmanlar hiçbir iki El Nino'nun tamamen aynı olmadığını hatırlatıyor. Bununla birlikte, mevcut fenomenin çok daha güçlü ve agresif olacağı anlaşılıyor.
WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo, fenomenin hızla güçlenmesinin hem karada hem de denizlerde sıcak hava dalgası riskini önemli ölçüde artıracağı konusunda uyardı. El Nino'nun zirvesinin Kuzey Yarımküre'de kış aylarında olması beklenmesine rağmen, WMO önümüzdeki aylarda küresel çapta alışılmadık derecede yüksek sıcaklıklar öngörüyor.
