Dünya, son yılların en güçlü 'Süper El Nino'larından biriyle karşı karşıya kalabilir. Bu iklim olayı, gezegenin farklı bölgelerinde rekor sıcaklıklara, yıkıcı yangınlara, kuraklığa ve şiddetli yağışlara yol açma potansiyeli taşıyor.
Bu tehdide karşı uluslararası bir bilim insanı ekibi, bilimkurgu gibi görünen sıra dışı bir fikir ortaya attı: El Nino'nun en ağır sonuçlarını sınırlamak için Dünya'ya ulaşan güneş ışığı miktarını geçici olarak azaltmak.
Science Advances dergisinde yayımlanan araştırmaya, Scripps Oşinografi Enstitüsü'nden bilim insanları öncülük etti. CNN'in haberine göre ekip, 'deniz bulutu parlatma' (marine cloud brightening) adı verilen tartışmalı bir yöntemi analiz etti.
Peki bu fikir tam olarak ne?
Araştırmacılar, okyanus üzerindeki havaya mikroskobik deniz tuzu parçacıkları püskürtmeyi öngörüyor. Bu parçacıklar bulutları daha beyaz ve yansıtıcı hale getiriyor. Böylece güneş ışığının büyük bir kısmı Dünya'yı ısıtmak yerine uzaya geri yansıyor.
Amaç, iklimi kalıcı olarak değiştirmek değil. Sadece El Nino'nun en güçlü dönemlerinde yaşanan aşırı ısınmayı geçici olarak hafifletmek.
Bilim insanları neden böyle bir önlemi düşünüyor?
El Nino, tropikal Pasifik Okyanusu'nda başlayan doğal bir iklim süreci. Küresel ortalama sıcaklıkları yükseltiyor ve dünya genelinde aşırı hava olaylarına yol açıyor. İnsan kaynaklı iklim değişikliği nedeniyle El Nino'nun etkisi giderek güçleniyor ve El Nino yılları tarihin en sıcak yılları arasına giriyor.
Tartışmalı bir çözüm
Bilim insanları, güneş jeomühendisliğinin hâlâ son derece tartışmalı bir fikir olduğunu vurguluyor. Eleştirmenler, bu tür bir müdahalenin yağışlar, okyanus akıntıları ve ekosistemler üzerinde öngörülemeyen sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulunuyor.
En büyük endişelerden biri ise 'durdurma sıcaklık şoku' (termination shock) olarak adlandırılan durum. Yani bu tür teknolojiler kullanılmaya başlanıp sonra aniden durdurulursa, hızlı bir ısınma yaşanabilir.
Ancak yeni araştırmanın yazarları, önerdikleri yaklaşımın farklı olduğunu belirtiyor. Scripps Oşinografi Enstitüsü ve Kaliforniya Üniversitesi San Diego'dan iklim bilimci Kate Ricke, 'Sürekli bir jeomühendislikten bahsetmiyoruz. Neredeyse kesinlikle ciddi hasara yol açması beklenen güçlü bir El Nino gibi belirli bir iklim olayına yardımcı olacak geçici bir önlemden söz ediyoruz' dedi.
Ricke'ye göre fikir, insanlığın bu teknolojiye kalıcı olarak bağımlı hale gelmesi değil. Sadece aşırı sıcaklık, yangın ve diğer felaket riskinin özellikle yüksek olduğu acil durumlarda kullanılması. Bu da öneriyi çoğu jeomühendislik fikrinden farklı kılıyor, ancak güvenliğiyle ilgili tartışmalar hâlâ devam ediyor.
