"Uniting Central and Eastern Europe for a Competitive and Secure Energy Future" başlıklı uluslararası konferans Perşembe günü Sofya'da düzenlendi. Konferansa hükümetler, enerji kuruluşları, iş dünyası ve akademiden temsilciler katıldı; tedarik güvenliği, yakıt sektörünün geleceği, gaz altyapısı ve AB düzenlemelerinin rekabet gücü ile enerji fiyatlarına etkisi tartışıldı.
Etkinlik, Enerji Bakanlığı'nın himayesinde Bulgar Petrol ve Gaz Birliği tarafından düzenlendi.
Konferansın başında Bulgaristan, Yunanistan, Polonya, Romanya, Slovakya ve Çekya'dan altı enerji sektörü birliğinin temsilcileri Orta ve Doğu Avrupa'da Enerji Güvenliği ve Rekabetçiliği konulu Sofya Bildirgesi'ni imzaladı. Bildirge, ulusal ve Avrupa kurumlarıyla diyalog için gayriresmi bölgesel bir birlik olan CEE Enerji İttifakı Girişimi'nin başlatıldığını ilan etti.
İmza sahipleri arasında Bulgar Petrol ve Gaz Birliği, Polonya Petrol Endüstrisi ve Ticaret Organizasyonu, Slovak Yakıt Endüstrisi ve Ticaret Birliği, Çek Petrol Endüstrisi ve Ticaret Birliği, Yunan Petrol Ürünü Pazarlama Şirketleri Birliği ve Romanya Enerji İşverenleri Federasyonu temsilcileri yer aldı.
Bildiri, karayolu taşımacılığı ve binalardan kaynaklanan emisyonları kapsayan AB'nin ikinci Emisyon Ticaret Sistemi ETS2'nin toplumsal açıdan dengeli ve ekonomik olarak gerçekçi şekilde uygulanmasını talep ediyor. İmza sahipleri ayrıca, 2030'a kadar taşımacılığın elektrifikasyonundaki yapısal sınırlamalar dikkate alınarak Yenilenebilir Enerji Direktifi'nin gözden geçirilmiş hali RED III kapsamındaki ulaşım hedeflerinin uygulanabilirliğinin yeniden değerlendirilmesini istiyor. Mevcut araç filosundan kaynaklanan emisyonların azaltılmasında biyoyakıtların ve geri dönüştürülmüş karbon yakıtlarının tam olarak tanınmasını savunuyorlar. Bildirge, ReFuelEU Havacılık Yönetmeliği'nin zorunlu hedeflerinin gerçekçi yakıt bulunabilirliği ve üretim kapasitesiyle uyumlu hale getirilmesi için gözden geçirilmesini talep ediyor. Ayrıca imza sahipleri, AB Metan Yönetmeliği'nin gerçekçi, orantılı ve güvenlik odaklı uygulanmasını istiyor.
Forumu Ekonomi, Yatırımlar ve Sanayi Bakanı Alexander Poulev, Enerji Bakanı Iva Petrova, BPGA Başkanı Svetoslav Benchev ve Bulgar Sanayi Birliği Başkanı Dobri Mitrev açtı.
Ekonomi Bakanı Poulev konuşmasında Bulgaristan'ın Avrupa Birliği'nin çevresinde değil kalbinde, özellikle enerji bağlantısı projelerinde güçlü şekilde entegre olması gerektiğini söyledi. Poulev'e göre bu, daha iyi bağlantı, sınır ötesi altyapıda kamu-özel ortaklıkları da içeren artan yatırım ve tedarik çeşitlendirmesiyle sağlanabilir. "Yeşil dönüşümü ve tüm yeşil politikaları destekliyoruz, ancak bunlar Avrupa'nın rekabet gücünü daha da zayıflatmayacak şekilde uygulanmalı. Ek fiyat baskılarına yol açmamalı ve bireysel ülkelerin ihtiyaçlarını dikkate almalı" diye vurguladı. "Ukrayna ve İran'da düşen her bomba ve her füze, kesintiye uğrayan tedarikler, fiyat şokları, enflasyon ve rekabet gücünün kaybı şeklinde her hane, her aile ve her iş ve sanayi kuruluşu tarafından hissediliyor" dedi. Hükümetin küresel sorunlara yerel çözümler aramak zorunda olduğunu ve bunun sektör ve önde gelen uzmanlarla ortaklık ve diyalog ruhuyla yapıldığını kaydetti.
Enerji Bakanı Petrova, enerji güvenliğinin her zamankinden daha önemli olduğunu, enerji güvenliğinin aynı zamanda ekonomik güvenlik, dayanıklılık ve genel bölgesel güvenlik anlamına geldiğini söyledi. Petrova'ya göre enerji güvenliğini sağlama yolundaki iki kilit faktör altyapı ve güçlü bölgesel iş birliği. Örnek olarak Dikey Gaz Koridoru girişimini gösterdi. Orta ve Doğu Avrupa'nın kendine özgü özellikleri olduğunu belirten Petrova, bölgedeki ülkelerin farklı kaynaklara ve yatırım kapasitelerine sahip olduğunu söyledi. "Ortak Avrupa hedefleri kolektif bir taahhüdümüz, ancak onlara giden yolda bu gerçeklikleri dikkate almalıyız. Yalnızca bu şekilde modernizasyon için koşullar yaratırken sosyoekonomik uyumu da teşvik eden adil ve pratik olarak uygulanabilir bir çerçeve inşa edebiliriz" diye konuştu.
BPGA Başkanı Benchev, özellikle bu zor zamanlarda aşırı düzenlemelerin felaket reçetesi olduğunu söyledi. "Ulaşılması imkansız hedeflere giderek daha da yaklaşıyoruz. Bu politikanın gelecekte de süreceğinden endişe duyuyoruz. Çoğu durumda bu kararlar sektörün aktif katılımıyla alınmadı" dedi. Bölgenin kararların başka yerlerde alındığı bir uygulama alanı olmasının lüksünü yaşayamayacağını belirten Benchev, "Bu yüzden enerji dönüşümünü her kararın etkilerini anlayarak konuşmak istiyoruz" diye ekledi.
BIA Başkanı Mitrev, Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinin yalnızca tüketici kalmamalı, "akıllı dönüşüm" ve "akıllı geçiş"in itici gücü olma kapasitesine sahip olduğunu söyledi. Bu yaklaşımın işletmeler için sürdürülebilir büyüme ve vatandaşlar için refah sağlayabileceğini belirtti. Mitrev, ulusal ve Avrupa kurumları, ortak ülkeler ve işletmeler arasında birlik çağrısı yaparak sağduyu ihtiyacını ve iklim hedefleri ile ekonomik gerçeklikler arasında net ayrım yapılmasını vurguladı. Mevcut mekanizmalar ve destekle Avrupa ekonomisi ve sanayisinin öngörülen sürelerde çevresel hedefleri karşılayıp karşılayamayacağını sorguladı ve işletmelere geçiş sürecinde daha pragmatik destek çağrısı yaptı. Mitrev ayrıca bölgesel iş birliğinin önemini vurguladı; rekabetçi bir ekonomi rekabetçi enerji fiyatları gerektiriyor, enerji bağlantısı ise modern altyapıya bağlı ve bunların hiçbiri Orta ve Doğu Avrupa'da yakın iş birliği olmadan sağlanamaz dedi.
