Brezilya, dünyanın en umut vadeden yeni petrol bölgelerinden birini geliştirmek adına ilk büyük adımı atmış olabilir. Devlet devi Petrobras, kuzeydeki Amapá eyaleti açıklarındaki ultra derin sularda hidrokarbon keşfetti.
Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva, bu potansiyel zenginliği ülke için olası bir “geleceğe pasaport” olarak nitelendirdi. Ancak bölgede gerçekte ne kadar petrol bulunduğu henüz netlik kazanmış değil. Sözde Ekvatoral Sınır olarak adlandırılan bölge için yapılan ön tahminler, 10 milyar varile varan ve değeri yaklaşık 720 milyar doları bulan bir potansiyeli işaret ediyor.
Petrol karaya yaklaşık 180 kilometre uzakta
Keşif, Amazon Nehri'nin ağzının bulunduğu havzada, FZA-M-59 bloğundaki Morpho kuyusunda gerçekleştirildi. Petrobras'tan yapılan açıklamaya göre kuyu, Amapá kıyılarına yaklaşık 175 kilometre uzaklıkta ve 2886 metre su derinliğinde yer alıyor. Şirket, elektriksel ölçümler ve kayaç analizleri sayesinde hidrokarbon varlığını tespit etti ve sondaj faaliyetleri devam ediyor.
Bu durum, şimdılık hemen endüstriyel üretime hazır bir yatak bulunduğu anlamına gelmiyor. Gelecekteki işletmenin boyutunu, kalitesini ve ekonomik fizibilitesini ortaya koymak için daha fazla araştırma yapılması gerekiyor. Associated Press, olumlu bir senaryoda bile gerçek üretime geçmenin yıllar alabileceğine dikkat çekiyor.
Petrol var, ancak miktarı henüz bilinmiyor
Petrobras yönetimi iyimserliğini gizlemiyor. Şirketin İcra Kurulu Başkanı Magda Chambriard, “Petrol keşfettik, henüz ne kadar olduğunu bilmiyoruz ama orada bulduklarımız konusunda son derece iyimseriz. Bu kapsamlı araştırma bize bölgenin gerçek potansiyelini gösterecek,” dedi.
Chambriard, keşfin stratejik önemine de vurgu yaptı. Şirketin ilk duyurusunda konuşan Chambriard, “Brezilya'nın Ekvatoral Sınırı konusundaki iyimserliğimiz bugün doğrulanmış durumda,” ifadelerini kullandı. Petrobras'a göre yeni yataklar, ön tuz tabakasındaki büyük yataklardan elde edilen üretimin 2034-2035 yılları civarında zirve yapmasının beklendiği bir dönemde, rezervleri yenilemek ve ülkenin enerji güvenliğini korumak açısından büyük önem taşıyor.
Geleceğe açılan bir pasaport olabilir
Lula, bizzat Petrobras üssünü ziyaret etti ve gazetecilerin karşısına turuncu bir iş tulumuyla çıktı. AFP'nin haberine göre Devlet Başkanı, yeni keşfedilen ham petrolün numunesini içinde bulunduğu bir kavanozu bile göstererek şaka yollu “çok iyi olduğu için onu bir hazine gibi saklayacağını” söyledi.
Lula, “Bu, ülkenin geleceğine açılan bir pasaport olabilir,” dedi. Ancak yeni petrole verdiği desteğin, Brezilya'nın fosil yakıtlara olan bağımlılığını kademeli olarak azaltma hedefinden vazgeçtiği anlamına gelmediğini de hemen vurguladı.
Bu ikili politika, Lula hükümetinin karşı karşıya olduğu en büyük ikilemlerden biri. Brezilya, iklim değişikliğiyle mücadelede lider bir ülke olarak görünmeye çalışıyor, yenilenebilir enerji kaynaklarına ve biyoyakıtlara yatırım yapıyor. Aynı zamanda yeni petrol bölgelerini de gelir, istihdam ve büyük bir enerji üreticisi olma rolünü koruma fırsatı olarak görüyor.
Ortadaki rakam 720 milyar dolara ulaşabilir
Ekvatoral Sınır, Brezilya'nın kuzey kıyıları boyunca uzanıyor ve yıllardır petrol endüstrisinin dikkatini çekiyor. Bölgedeki jeolojik yapılar, son on yılda dev petrol keşiflerinin yapıldığı komşu Guyana açıklarındaki yapılarla karşılaştırılıyor.
Associated Press'in aktardığı ön tahminler, daha geniş bölge için yaklaşık 10 milyar varillik bir potansiyeli işaret ediyor. Mevcut fiyatlamalarla bu, yaklaşık 3,8 trilyon real veya 720 milyar dolarlık bir kaynağa denk geliyor. Ancak bu rakam, Amapá açıklarındaki yeni yatağın kanıtlanmış boyutunu değil, sadece bölgenin genel potansiyelini yansıtıyor.
Çevreciler sondajlara karşı mücadele başlattı
Petrol konusundaki bu iyimserliğe ciddi bir direniş eşlik ediyor. Çevre koruma örgütleri ve yerli topluluk temsilcileri, araştırmalara itiraz ediyor ve hükümeti sondajlara başlamadan önce yeterli istişare yürütmemekle suçluyor. Bölge, Amazon Nehri'nin ağzına yakınlığı ve karmaşık deniz ekosistemleri nedeniyle son derece hassas bir alan olarak kabul ediliyor.
Petrobras, yaklaşık beş yıl süren çevresel izin sürecinin ardından sondaja başlama izni alabildi. Daha önce Brezilya Çevre Ajansı Ibama, olası bir petrol sızıntısına karşı müdahale hazırlığı konusundaki endişeler nedeniyle projeyi reddetmişti.
Şirket, kanıtlanmış rezervler ve gerçek üretimden bahsedebilmesi için ek araştırmalar planlıyor. Chambriard, mevcut sondajın Amapá açıklarındaki petrol potansiyelinin gerçek boyutuna dair ilk net resmi vereceğini sözlerine ekledi.
