1 Ağustos'tan itibaren: Sağlığa geçen yıla göre yaklaşık 250 milyon avro daha fazla kaynak ayrılıyor, en büyük pay ilaçlar ve hastanelere gidiyor
Muhalefet: Bütçe öncekilerden farklı değil, önleyici sağlık hizmetlerine yeterli para ayrılmıyor
İktidar: Ağustos ayında yapısal reform yapılmaz
Bulgaristan Parlamentosu, Ulusal Sağlık Sigortası Fonu'nun (NZOK) 2026 yılı bütçe tasarısını ikinci okumada kabul etti. Sağlık harcamaları geçen yıla göre 249,2 milyon avro artarken, en büyük artış yüzde 10,5 ile ilaç giderlerinde görüldü. Muhalefetin temel eleştirileri, kaynakların tedavi ile önleyici sağlık hizmetleri arasındaki dağılımı ve sistemde gerçek reformların yapılmaması üzerine yoğunlaştı.
Sağlık Sigortası Fonu'nun yıl sonuna kadar kullanabileceği toplam tutar 5,2 milyar avro. Fon, önleyici sağlık hizmetlerine yüzde 4,4 daha fazla ödeme yapacak; aynı orandaki artış uzmanlaşmış ayakta tedavi hizmetleri için de geçerli. Diş hekimliği hizmetleri geçen yıla göre yüzde 8,5 oranında artırıldı, tıbbi teşhis faaliyetlerinde de benzer bir artış söz konusu. Vatandaşların sağlık sigortası primleri ise değişmedi ve maaşın yüzde 8'i olarak kaldı.
Bütçedeki en önemli yeniliklerden biri, ilaç harcamalarının ayrı bütçe gruplarına ayrılması. İlk kez referans ilaçlar ile jenerik ve biyobenzer ilaçlar için bağımsız bütçeler oluşturuldu. Sağlık Bakanlığı'na göre bu, harcamalar üzerinde daha iyi öngörülebilirlik ve kontrol sağlayacak.
Sağlık Bakanı Katya İvkova, genel kurulda yaptığı açıklamada, "Çocukların yurt dışında tedavisi için ihtiyaç halinde ek kaynak sağlanacak" dedi. Bazı eleştirilere yanıt olarak Bakan, kurumların halihazırda yaklaşık 900 bin kullanıcısı olan 'e-Sağlık' sisteminin yaygınlaştırılması ve geliştirilmesi için çalıştığını sözlerine ekledi.
Bütçe, asistan doktorların maaşlarına zam yapılmaması nedeniyle de eleştirildi. Katya İvkova, "Genç doktorlara söz verdim, arkalarında duracağım ve daha yüksek maaş için onları destekleyeceğim. NZOK yasası kabul edildikten sonra Ulusal Çerçeve Sözleşmesi görüşmelerini başlatacağım, Toplu İş Sözleşmesi görüşmeleri ise çoktan başladı" ifadelerini kullandı.
Tasarının açıklanmasının ardından muhalefet sert eleştirilerde bulundu ve birinci ile ikinci okuma arasında değişiklik önerileri sundu. 'İlerici Bulgaristan'dan yapılan açıklamada, sağlık sistemi nedeniyle hastaların ayakta tedavi hizmetlerinden soğuduğu ve hastanede tedavi olmayı tercih ettiği belirtildi. Onlara göre, bu yılın ortasında reform yapılırsa Sağlık Sigortası Fonu bloke olacak ve sağlık sisteminde kaos ve anarşi yaşanacak.
Muhalefete göre NZOK, Ulusal Sağlık Stratejisi'nin temel öncelikleri arasında yer almasına rağmen, önleyici sağlık hizmetleri ve ayakta tedavi aleyhine hastane hizmetlerine çok fazla kaynak aktarmaya devam ediyor. Sorunlar arasında sağlık çalışanlarının ücretlerini artıracak mekanizmaların bulunmaması, suistimallere karşı yetersiz önlemler ve sistemin modernizasyonu için net bir vizyonun olmaması da sayıldı.
'Demokratik Bulgaristan'dan Aleksandar Simidçiev, "Ayakta tedavi hizmetleri yetersiz finanse ediliyor; önleme, çekmecede kalmış içi boş bir kavram. Bu bütçe sağlığı değil, hastalığı finanse ediyor; hastalanmanı bekliyor ki hastanede klinik yollardan geçesin" dedi.
GERB-SDS'den Krasen Krastev, 7/24 açık olan veya uzak bölgelerdeki eczanelere yönelik teşviklerin artırılmasını önerdi. Parti, sağlık için 71,6 milyon avro ek kaynak, engelliler, diş hekimliği ve e-sağlık için daha fazla fon talep etti.
'Değişime Devam', hastane hizmetlerinden sağlık çalışanlarının ücretlerine 45 milyon avro aktarılmasını ve ortalama maaşa bağlı asgari ödeme eşikleri getirilmesini istedi. Nikolay Denkov, "Yıllardır süren sorunlarla ilgili 6 öneri sunduk ama çoğunluk sağlanamadı" diyerek Sağlık Bakanı'nın Sağlık Komisyonu'nda reformların gelecek yıl bütçede yapılacağına dair sözlerini tekrarlamasını istedi.
'Demokratik Bulgaristan', ilaç fiyatları üzerinde daha sıkı denetim ve NZOK ödemelerinin tamamen şeffaf olmasını önerdi. Grup, devletin ilaç ve tıbbi cihaz alımlarında farklı mekanizmalar kullanmasını ve hastaların klinik yol sonrasında SMS ile bilgilendirilmesini talep etti.
HÖH, ayakta tedavi hizmetleri için 90 milyon avro daha talep ederken, 'Diriliş' partisi harcamaların bir kısmının kısaltılmasını ve COVID aşıları için finansmanın kaldırılmasını önerdi.
