Bulgaristan Ombudsmanı Velislava Delçeva, İş Kanunu'nda yapılan ve asgari ücretin 'dondurulması' ile yarı zamanlı çalışmada kıdem hesaplama yöntemini değiştiren düzenlemelerin anayasaya aykırı olduğu gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu.
Delçeva'ya göre, kabul edilen değişikliklerle asgari ücretin her yıl belirlenmesine yönelik mevcut mekanizma kaldırılırken, yerine yeni bir model getirilmedi. Ayrıca yeni bir modelin uygulamaya konulması için herhangi bir süre belirtilmediği gibi, ücretin güncelleneceğine dair herhangi bir garanti de verilmedi.
Ombudsman, kıdem hesaplamasına ilişkin yeni kurallara da itiraz ediyor. Daha önceki uygulamada, yasal çalışma süresinin en az yarısı kadar çalışmak bir tam gün kıdem olarak sayılırken, yeni düzenlemeyle birlikte kıdem, fiilen çalışılan saatlere göre katı bir orantıyla hesaplanacak.
En çok kimler etkilenecek?
Ombudsman'a göre yeni düzenleme en çok yarı zamanlı çalışanları vuracak. Bunlar arasında şu gruplar öne çıkıyor:
- Küçük çocuk sahibi ebeveynler
- Sürekli engeli veya sağlık sorunları olan kişiler
- Öğrenciler
- Emekliler
- Yakınlarına bakan kişiler
- Saatlik çalışmanın tek istihdam seçeneği olduğu vatandaşlar
Olası sonuçlar neler?
Anayasa Mahkemesi'ne yapılan başvuruda, yeni sistemin kıdem kazanımını geciktirebileceği ve kıdeme bağlı bir dizi hakkın miktarını azaltabileceği belirtiliyor. Bunlar arasında şunlar yer alıyor:
- Ücretli yıllık izin
- Ek izinler
- Kıdem ve mesleki deneyime bağlı ek ücret ('kıdem tazminatı')
- Çeşitli tazminatlar
Ombudsman'a göre itiraz edilen hükümler, hukuk devleti ve sosyal devlet ilkelerine, ayrıca işçi koruması, çalışma hakkı, asgari ücret ve ücretli yıllık izne ilişkin anayasal güvencelere aykırılık teşkil ediyor.
Şimdi Anayasa Mahkemesi, başvuruyu incelemeye alıp almayacağına ve itiraz edilen metinlerin Anayasa'ya uygun olup olmadığına karar verecek.
