Ham petrol fiyatları, Hürmüz Boğazı'ndaki geçişlere ilişkin endişelerin azalmasıyla birlikte haftanın son Asya seansında yaklaşık yüzde 2 geriledi. Brent tipi ham petrol, Bulgaristan saatiyle 07:21 itibarıyla varil başına 73,79 dolara inerek 1,47 dolar ya da yüzde 1,95 değer yitirdi. Amerikan hafif ham petrolü ise 1,44 dolar düşerek yüzde 2 kayıpla 70,48 dolara geriledi.
Oman yakınlarında bir kargo gemisine saldırı gerçekleşmesine rağmen piyasa, kritik deniz koridorundaki artan geçiş trafiğine olumlu tepki verdi. Her iki ana sordun da haftayı yaklaşık yüzde 8 düşüşle kapatması bekleniyor.
Hürmüz'deki rahatlama geçici olabilir
Hürmüz Boğazı'ndan geçen tanker sayısının artmasıyla petrol fiyatlarındaki gerileme sürdü. Gemi takip platformlarından elde edilen verilere göre boğazdaki ham petrol geçişleri, Şubat sonunda Orta Doğu'da çatışmaların başladığından bu yana en yüksek düzeye çıktı.
Analistler bu rahatlama döneminin kısa sürebileceği konusunda uyarıyor. ING'nin açıklamasına göre artışın büyük bölümü, daha önce Körfez'de bekleyen ve şimdi çıkış yapan gemilerden kaynaklanıyor. Körfeze giriş yapan gemi sayısı ise düşük kalmaya devam ediyor. Bu durum, bekleyen tankerler bölgeden ayrıldıktan sonra geçiş trafiğinin yeniden azalabileceğine işaret ediyor.
Ras Tanura terminali yeniden petrol yüklüyor
Fiyatlar üzerindeki baskıyı artıran bir diğer etken, Suudi Arabistan'ın devlet petrol şirketi Saudi Aramco'ya ait Ras Tanura terminalinin faaliyetlerini yeniden başlatması oldu. Londra Menkul Kıymetler Borsası Grubu'nun verilerine göre terminal, yaklaşık dört aylık bir aranın ardından operasyonlarını sürdürmeye başladı.
Terminalde iki süper tanker ham petrol yüklerken üçüncüsü yakın bir noktada demirli bekledi. Her biri yaklaşık 2 milyon varil kapasitesine sahip bu devasa gemilerin hareketi, Körfez'den yapılan arzın yeniden normale döndüğü izlenimini güçlendirdi.
Oman'daki saldırı paniği başlattı ama piyasayı döndüremedi
Perşembe günü her iki ham petrol sordunun fiyatı yüzde 2'nin üzerinde yükseldi. Bunun nedeni, Oman yakınlarında kimliği belirsiz bir mermi tarafından vurulan kargo gemisiydi. Olay, deniz güvenliğine ilişkin kaygıları kısa süreliğine yeniden gündeme getirdi ve BM bünyesindeki Uluslararası Denizcilik Örgütü'nü Hürmüz Boğazı'ndaki mahsur gemi ve denizci tahliye operasyonunu durdurmak zorunda bıraktı.
Reuters'a konuşan iki Amerikalı yetkiliye göre İran, boğazı geçmeye çalışan kargo gemisine ateş açtı. İran yetkililer ise Tahran'ın belirlediği güzergahlar dışında seyreden gemilerin güvenliğini garanti edemeyeceklerini açıkça ifade etti.
Çin ve Venezuela belirsizliği büyütüyor
Sparta Commodities'in kıdemli petrol piyasası analisti Jun Go'ya göre fiyatlardaki düşüş yalnızca Hürmüz'deki artan geçişlerden değil, Çin'in ham petrol talebinin henüz toparlanamamasından da kaynaklanıyor. Bu durum, piyasa açısından önemli bir sinyal: Büyük tüketiciler yeterince alım yapmadığında jeopolitik gerilim bile fiyatları uzun süre yüksek tutamıyor.
Öte yandan Venezuela'daki depremler arz tarafına yeni bir risk ekledi. İlk değerlendirmelere göre büyük üretim bölgeleri, rafineriler, boru hatları ve terminaller en çok zarar gören alanlardan uzakta kaldığından enerji altyapısındaki hasar sınırlı kaldı. Bununla birlikte yaşanan elektrik kesintileri, ülkenin deprem öncesindeki günlük yaklaşık 1,2 milyon varillik üretim düzeyini koruyup koruyamayacağı sorusunu beraberinde getiriyor.
Piyasa daha az korkmaya başladı, ama henüz sakin değil
Hürmüz Boğazı, dünya ham petrol ticaretinin önemli bir bölümünün geçtiği bir nokta olduğundan küresel piyasalar için kritik olmaya devam ediyor. Gemiler aktığında fiyatlar düşüyor; saldırı, uyarı ya da mahsur tanker haberleri geldiğinde risk kotasyonlara hemen yansıyor.
Mevcut düşüş, krizin sona erdiği anlamına gelmiyor. Piyasanın şu an için rotanın tamamen kapanacağı en kötü senaryodan çok gerçek tanker akışına güvendiğini gösteriyor. Ancak Umman Körfezi çevresindeki saldırılar sürer ya da İran geçiş kurallarını sıkılaştırırsa petrol fiyatları çok hızlı yön değiştirebilir.
Petrol piyasası yine iki güç arasında sıkışmış durumda: Savaş korkusu ile arzın soğuk matematiği. Cuma günü bu hesapta matematik üstün geldi; çünkü tankerler hareket etti, Ras Tanura çalışmaya başladı ve Çin güçlü bir talep sinyali vermedi. Ne var ki Hürmüz, tek bir roketin, durdurulan bir geminin ya da bir siyasi açıklamanın saatler içinde tüm piyasa iyimserliğini silip süpürebildiği yerlerden biri olmayı sürdürüyor.
