NATO'nun Ankara Zirvesi'nde yayınlanması beklenen deklarasyon, ittifak liderleri Türk başkentinde bir araya gelmeden önce sızdı. Ülkeler, gelecek hafta Ankara'da yapılacak zirvede, NATO'nun kurucu anlaşmasının 5. maddesi kapsamında kolektif savunmaya 'sarsılmaz bağlılık' teyit edecek. Bu, NATO büyükelçileri tarafından onaylanan ve Reuters tarafından görülen metinde yer alıyor. Amerikan Başkanı Donald Trump da deklarasyonu onayladı. Trump, daha önce ittifakı sık sık eleştirmişti. Trump da 7-8 Temmuz'daki zirveye katılacak.
Deklarasyonda, 'Ankara'da, Washington Antlaşması'nın 5. maddesi kapsamında kolektif savunmaya ve Atlantik ötesi bağa olan sarsılmaz bağlılığımızı yeniden teyit etmek için toplandık. Birimize yönelik saldırı hepimize yöneliktir' ifadeleri yer alıyor.
Reuters'ın hatırlattığına göre, Trump, ABD-İsrail'in İran'a karşı savaşı nedeniyle Avrupalı liderlerle ters düştükten sonra ABD'nin NATO'nun kolektif savunma taahhüdünü sorgulamış ve hatta ittifaktan ayrılmayı düşündüğünü açıklamıştı.
Ancak, ABD dahil NATO'nun 32 üyesinin büyükelçileri tarafından onaylanan metin, Amerikan Başkanı'nın bu fikirleri en azından şimdilik bir kenara bırakmaya hazır olduğunu gösteriyor.
Deklarasyonda, Rusya'nın 'Avro-Atlantik güvenlik ve istikrarı için uzun vadeli bir tehdit' oluşturduğu belirtiliyor. Ayrıca, NATO'nun Avrupalı üyeleri ve Kanada'nın geçen yıl Lahey'de yapılan zirvede savunma harcamalarını artırma taahhüdünü yerine getirdiği ifade ediliyor.
Metinde, 'Geleceği inşa ediyoruz: Daha güçlü bir Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü içinde daha güçlü bir Avrupa' deniliyor. 'Avrupalı müttefikler ve Kanada, ABD ile işbirliği içinde İttifak'ın savunmasında daha büyük sorumluluk üstleniyor.'
BTA'nın aktardığına göre, metinde 'müttefiklerin İran'ın asla nükleer silah sahibi olmaması gerektiğini teyit ettiği ve İran'ı Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğüne tamamen saygı göstermeye çağırdığı' ifade ediliyor.
NATO üyeleri, 2026 yılı için Ukrayna'ya 70 milyar euro askeri yardım sağlamayı ve 2027'de de 'en az aynı seviyede' destek vermeyi taahhüt edecek. DPA'nın belirttiğine göre, Kiev iki yılda toplam 140 milyar euro alacak. Bu yardım, askeri teçhizat, destek ve eğitimi kapsıyor.
Finansman, 2026 ve 2027 için Ukrayna Silahlı Kuvvetleri'ni desteklemek amacıyla AB'den sağlanacak 60 milyar euroluk bir krediyi de içerecek. Bu durumda, NATO müttefiklerinin ulusal bütçelerinden her yıl karşılaması gereken yaklaşık 40 milyar euro kalıyor.
İttifak liderlerinin Ankara'da Ukrayna'ya yönelik yardımı resmen onaylaması bekleniyor.
DPA'nın belirttiğine göre, finansman ağırlıklı olarak NATO'nun Avrupalı üyeleri ve Kanada tarafından sağlanacak. Zira Başkan Donald Trump yönetiminde ABD, Kiev'e yönelik mali desteğini önemli ölçüde azaltmış durumda.
Almanya, 2026 yılında Ukrayna'yı 11,5 milyar euro ile desteklemeyi planladığını açıkladı. Kiev'e yönelik askeri yardım taahhüdü, savaşın başlamasından dört yıl sonra Rusya'ya NATO'nun Ukrayna'yı desteklemeye devam edeceği sinyalini vermeyi amaçlıyor.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin zirveye konuk olarak katılması bekleniyor. Bu, Kiev'in yakın zamanda Rusya'daki enerji ve askeri tesislere başarılı saldırılar düzenlemesi ve Moskova'ya ekonomik ve lojistik zorluklar yaşatmasının ardından geliyor.
DPA'nın belirttiğine göre, savaşın başlamasından dört yıl sonra Rusya hâlâ Ukrayna topraklarının yaklaşık beşte birini işgal altında tutuyor. ABD öncülüğünde Rus savaşını sona erdirme çabaları ise büyük ölçüde durmuş durumda.
