İş yerindeki stres, Bulgar ekonomisine her yıl tazminatlar ve hastalık izinleri şeklinde yaklaşık 400 milyon euroya mal oluyor. Bulgaristan Ticaret ve Sanayi Odası, Çalışma ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile KNSB'nin ortaklaşa yürüttüğü ve 5 ekonomik sektördeki 30 işletmeden 700'den fazla çalışanı kapsayan araştırmaya göre, her iki çalışandan biri artık ileri düzeyde veya kronik stres yaşıyor.
Araştırmaya göre katılımcıların yüzde 46'sı ileri düzeyde veya kronik stres seviyesinde bulunuyor. Detaylara inildiğinde, çalışanların yüzde 14'ünün kronik, yüzde 32'sinin ise ileri düzeyde stres yaşadığı görülüyor. İleri düzey stres artan kaygı, fiziksel ve zihinsel tükenmişlik ile enerji kaybına yol açarken; kronik stres durumunda vücudun toparlanma yetisini yitirmesi, üretkenlikte düşüş ve odaklanma sorunları gibi çok daha ciddi sonuçlar ortaya çıkıyor.
En yüksek stres seviyeleri sağlık ve kültür sektörlerinde kaydediliyor. Katılımcıların yüzde 60'ı için stresin temel kaynağı harcanan emeğin yetersiz değerlendirilmesi ve takdir görmemesi. Yüzde 50'si aşırı iş yükünü ve gerçekçi olmayan teslim tarihlerini, yüzde 45'i ise iş yerindeki çatışmaları ve belirsizliği stres sebebi olarak gösteriyor.
Bulgaristan Ticaret ve Sanayi Odası Ulusal Yetkinlik Değerlendirme Merkezi Direktörü Tomço Tomov, şirketlerde stresi izlemek, değerlendirmek ve sistematik olarak sınırlamak için kalıcı organizasyonel mekanizmaların eksik olduğunu belirtti. Tomov, "Mevcut durum parça parça, spontane ve sadece yöneticilerin iyi niyetine, anlayışına ve olgunluğuna göre şekilleniyor. İş yerinde ruh sağlığını korumaya yönelik kalıcı bir kültür de henüz oturmamış durumda" dedi.
Bu sorun, halihazırda sıkıntı yaşanan iş gücü açığını da derinleştiriyor. Verilere göre çalışanların yaklaşık yüzde 37'si kronik hastalıklarla mücadele ediyor. Tomov, iş kazalarının yüzde 30'unun ve hastalıkların yüzde 80'inin doğrudan iş yerindeki stresle bağlantılı olduğunun altını çizdi. Kronik stresin nihai aşaması ise çalışanın işine normal şekilde odaklanamadığı tükenmişlik sendromu oluyor.
Peki çalışanlar ne istiyor? Stresi azaltmak için talep edilen başlıca önlemler arasında adil değerlendirme ve ücretlendirme, daha esnek çalışma saatleri, daha iyi bir iş organizasyonu ile profesyonel ve özel hayat arasında denge kurulması yer alıyor.
