Bulgaristan Parlamentosu, Euro'nun Yürürlüğe Girmesine Dair Kanun'da yapılan ve şirketlere kurumsal belgelerini euro cinsinden sermayeye uyumlandırmaları için çok daha fazla süre tanıyan değişiklikleri büyük bir çoğunlukla ve tek bir oturumda iki okumada nihai olarak kabul etti. İlk başta öngörülen 12 aylık süre, tek para biriminin yürürlüğe girmesinden itibaren 36 aya, yani 2028 yılının sonuna kadar uzatıldı.
Değişiklik, iktidardaki “İlerleyen Bulgaristan” milletvekilleri tarafından önerildi. Düzenleme, Ticaret Sicili'ne yapılacak ilk diğer başvurularda güncellenmiş tüzük veya şirket sözleşmelerinin sunulması zorunluluğunu ortadan kaldırarak şirketlerin önündeki bir diğer ciddi engeli de kaldırmış oldu. Kayıt Ajansı ve Adalet Bakanlığı da sürenin uzatılmasını destekledi.
Mevcut kurallara göre sermaye şirketleri (OOD, EOOD, AD, EAD ve diğerleri), euro yürürlüğe girdikten sonraki bir yıl içinde sermayeyi ve payların veya hisselerin nominal değerini euro cinsinden yazacak şekilde tüzüklerini değiştirmek zorundaydı. Ancak kanun, yeni tüzüklerin şirket verilerindeki ilk değişiklikte veya bir durumun tescil/terkin işleminde sunulmasını şart koşuyordu. Yıllık mali tabloların sunulması da hukuki olarak “durum tescili” sayıldığı için, şirketler bu yükümlülüğü fiilen 2025 yılına ait yıllık mali tabloların sunum süresinin dolduğu Eylül ayının sonuna kadar yerine getirmek zorunda kalıyordu.
Bu durum, iş dünyası örgütlerinden sert tepkilere yol açmıştı. İş insanları, şirketler için ek idari engeller ve maliyetler yaratılacağı uyarısında bulunurken, son aylarda Kayıt Ajansı nezdinde temsil hizmetleri için ödenen avukatlık ücretlerinin de önemli ölçüde arttığına dikkat çekilmişti.
Kayıt Ajansı da bu duruma itiraz etmiş, Eylül ayında yaşanacak devasa başvuru yığılmasının kurumun işleyişini aylarca, hatta yıllarca bloke edebileceği uyarısında bulunmuştu. “İlerleyen Bulgaristan” milletvekili Milen Trişkov, “Bu, Ticaret Sicili'nin işleyişinde yarattığı ciddi zorluklar göz önüne alındığında zorunlu hale gelen bir yasama değişikliğidir” dedi. Ona göre, ilk başta belirlenen 12 aylık süre, diğer yasal süreler nedeniyle birçok şirket için fiilen çok daha kısa kalmıştı.
Yeni düzenleme tam da bu sorunu ortadan kaldırıyor. Bir şirket, örneğin sadece sermayenin yeniden değerlemesi nedeniyle yeni bir tüzük sunmak zorunda kalmadan yıllık mali tablosunu sunup ilan edebilecek. İdari yükün gereksiz görünmesinin temel nedeni, Kayıt Ajansı'nın etkilenen tüm şirketlerin sermayesini zaten re'sen ve ücretsiz olarak yeniden değerlemiş olmasıydı. Söz konusu olan, 2025 yılı sonu itibarıyla Ticaret Sicili'ne kayıtlı 936.000'den fazla şirket.
Bu, şirketlerin sermayenin matematiksel olarak yeniden değerlemesi için sicile başvurmalarına gerek olmadığı anlamına geliyor. Zorunluluk, sadece iç belgelerini zaten yansıtılan euro değerlerine uyumlaştırmakla sınırlı kalıyor. İktidar, ilk sürenin korunması durumunda şirketlerin büyük çoğunluğunun kalan aylar içinde Ticaret Sicili'ne yığılması riskini gerekçelendirmişti; zira 2026 ortası itibarıyla yükümlü tüzel kişilerin sadece yaklaşık %10'u gerekli kayıtları yaptırmıştı.
“İlerleyen Bulgaristan”, değişikliği aynı zamanda Ticaret Sicili'nin devasa bir idari kapasitesini şirket belgelerinin resmi güncellemelerine harcamak yerine diğer başvuruları normal şekilde işlemeye devam etmesi gerekliliğiyle de gerekçelendirdi. Milletvekilleri, “Beklenti, önerilen değişikliklerin, yürürlüğe girmesinden sonra başvuru sayısının azalmasıyla birlikte Ticaret Sicili'ne yapılan başvuruların zamanında sonuçlanmasına katkı sağlayacağı” yönünde.
