Avrupa Parlamentosu Bağımsız milletvekili Elena Yonçeva (HÖH listesinden seçilen), Meksika ile güncellenmiş küresel ticaret anlaşmasının imzalanmasına ilişkin Strasbourg'da yapılan tartışmalarda konuştu. Yonçeva, Avrupalı arıcıların diğer sektörlerdeki ticari tavizlere feda edilemeyeceğini, kendi üretimimizi yok ettiğimizde sadece arıcıların değil, aynı zamanda gerçek, kaliteli ve güvenli bala erişim hakkı olan Avrupalı tüketicilerin de kaybettiğini ifade etti.
Yonçeva, anlaşmanın Avrupa pazarını Meksika'dan gümrüksüz bal ithalatına açacağını ve bu miktarın üç Bulgaristan'ın üretimine eşit olduğunu belirtti. Kotanın önce 35 bin tona çıkarılacağını, yedinci yıldan sonra ise tüm kısıtlamaların kalkacağını söyledi.
Elena Yonçeva, bu gelişmelerin Avrupa kurumlarının sahte bal riskine karşı uyarı yaptığı bir dönemde yaşandığını hatırlattı. Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi'nin "Kovanlardan" adlı araştırması, Meksika menşeli 22 bal örneğinden altısında, yani dörtte birinden fazlasında sahtecilik şüphesi olduğunu ortaya koydu. Yonçeva, Meksika'nın mevcut gümrüksüz kotayı bile tam olarak kullanmadığını vurguladı.
"Öyleyse neden daha fazla liberalleşme teklif ediyoruz?" diye sordu.
AB ile Meksika arasındaki küresel anlaşmanın modernizasyonu için yaklaşık on yıl süren müzakerelerin ardından, Avrupa Komisyonu 2025 sonbaharında üzerinde anlaşmaya varılan teklifleri Konsey'e sundu. Bal ticareti açısından mevcut düzenlemeye göre Meksika'nın yıllık 30 bin ton gümrüksüz ithalat kotası bulunuyor. Güncelleme ile bu kotanın ilk yedi yıl için yıllık 35 bin tona çıkarılması, ardından ise kısıtlamanın tamamen kaldırılarak gümrüksüz ithalatın sınırsız hale gelmesi öngörülüyor.
Meksika yılda ortalama 60 bin ton bal üretiyor. Bu miktarın yaklaşık üçte biri (17-18 bin ton) AB pazarına yönlendiriliyor. Karşılaştırma yapmak gerekirse Bulgaristan yılda yaklaşık 10-12 bin ton bal üretiyor. Bu yılın mayıs ayında Brezilya, Arjantin, Paraguay ve Uruguay'ı kapsayan Mercosur ülkeleriyle de ticaret anlaşması yürürlüğe girdi. Bu anlaşma, AB'ye yıllık 45 bin ton balın gümrüksüz ithalatını öngörüyor.
Elena Yonçeva'ya göre, Meksika'dan gümrüksüz bal ithalatının genişletilmesi, Avrupalı arıcıların korunması, adil rekabet ve tüketici güvenliği konularını gündeme getiriyor. Liberalleşme öncesinde sektöre yönelik net bir etki değerlendirmesi yapılması ve ithal edilen balın orijinalliğine yönelik denetimlerin artırılması gerektiğini savunuyor.
AB Ticaret ve Ekonomik Güvenlik Komiseri Maroš Šefčovič ise bal konusundaki endişelere ilişkin olarak standartların uygun şekilde belirlendiğini, kontroller yapılarak her şeyin yoluna konulacağını söyledi. Bunun Avrupalı ekonomik operatörlere ve özellikle gıda endüstrisine ciddi faydalar sağlayacağını belirten Šefčovič, Avrupa Parlamentosu'nun bu yıl içinde Hindistan ve Endonezya ile de ticaret anlaşmaları üzerinde çalışmaya başlayacağını duyurdu.
Elena Yonçeva, AB bal pazarının bütünlüğünü güçlendirmek için bir karar tasarısı üzerinde çalışıyor. Bağımsız araştırmalardan elde edilen verilere göre, bazı Avrupalı satıcılar tarafından sunulan ürünlerin yaklaşık %80'i sahte.
Birkaç haftadır Avrupa pazarlarında bal etiketlerinin menşe ülkeleri, karışımdaki miktar oranlarına göre sıralanmış şekilde belirtme zorunluluğu bulunuyor.
Bu yayının içeriği ilgili Avrupa Parlamentosu üyesinin sorumluluğundadır. AP, kullanımından sorumlu tutulamaz.
