Mavi kıskaçlı egzotik yengeçler, genellikle sıradan deniz paylarından daha büyük, Burgaz'daki balık pazarlarına ulaştı. Mavi yengeç olarak bilinen bu canlılar kilogramı 8 avrodan satılıyor ve alıcıların büyük ilgisini çekiyor.
Geçmişte nadir görülen bu su omurgasızı neredeyse hiç denizimizde bulunmazken, daha çok müze sergilerinde yer alıyordu. Ancak bu yaz önemli miktarlarda görülmeye başlandı. Yerlerden biri de Primorsko olup, bulguyu sosyal medyada ilk kez yerel halk ve realite şov yıldızı Zdravko Vasiliev duyurdu.
"Karadeniz'de ünlü mavi yengecin yaşadığını biliyor muydunuz? Amerika kıyılarından bilinen bu egzotik konuk, Bulgar denizi açıklarında giderek daha sık görülüyor. Hızlı, güçlü ve etkileyici mavi kıskaçlarıyla hem deniz ekosistemi için bir meydan okuma hem de yeni bir deniz lezzeti. Bazı balıkçılar ona Karadeniz'in yeni kralı diyor," diyen Zdravko Vasiliev, oğluyla birlikte yakaladıkları büyük bir mavi yengeci denize geri bıraktıkları bir video yayınladı.
Vasiliev, mavi yengecin arka bacaklarının yüzgeç gibi olduğunu ve daha keskin kıskaçlara sahip olduğunu belirtiyor. "En iyi rapan yok edicisi olduğu söyleniyor, ki rapanlar da midyelerin en büyük düşmanı", diye yorum yapıyor.
Hemşehrisi balıkçı Stoyan Provezata ise Primorsko yakınlarındaki Dyavolska Nehri'nin mavi yengeçlerle dolu olduğunu ve nehir ağzında balık tutan balıkçıların düzenli olarak bu egzotik türü yakaladığını belirtiyor. "Görünüşe göre mavi yengeç burada olmayı seviyor, hem denizde hem de nehirlerde iyi yaşıyor. Kiten yakınlarındaki Karagaç Nehri sularında da var. Artık neredeyse her gün birileri bu türü yakalıyor," dedi Provezata.
Primorsko'lu balıkçıya göre, tipik mavi yengecin yanı sıra denizimizde giderek daha fazla minokop ve Kore kaya balığı gibi egzotik balıklar görülüyor. "Ben şahsen Kore balıklarından 5-6 tane yakaladım, siyahlar, canlı yumurtluyorlar ve uzun ömürlüler," diye anlatıyor Stoyan Provezata.
Bu yıl Güney Karadeniz'de mavi yengeç sayısının çok daha fazla olduğu, ilk kez daha büyük miktarlarda bu lezzeti sunan bölgedeki balık pazarlarıyla da kanıtlanıyor. Uzmanlar, turkuaz kıskaçlı yengeçlerin etinin çok daha lezzetli olduğunu ve miktar olarak da paylardan (bir tür Karadeniz yengeci) daha fazla olduğunu belirtiyor. Buz gibi uzo ile mükemmel gidiyor.
Mavi yengeç denizimizde ilk kez 20. yüzyılın 60'larının sonunda görüldü, tek tük örnekleri Romanya'da da yakalanmıştı, diyor deniz kurtları. Egzotik kabuklu türü, ABD'nin doğu kıyılarından geliyor ancak sularımız için istilacı bir tür olarak kabul ediliyor. Yüksek sıcaklıklar ve Akdeniz'deki büyük rezervleri, mavi yengecin Karadeniz havzasına göç etmesinin nedenleri arasında sayılıyor.
Romanyalı araştırmacı Dr. Viktor Nitsa, Akdeniz'de büyük bir mavi yengeç popülasyonu olduğunu ve bu türün yırtıcı bir tür olması nedeniyle artık sorunlu olarak görüldüğünü belirtiyor. Romanya'da bu kabuklu türü ilk kez 1998'de yakalanmış olup, mavi renginin yanı sıra 25-30 cm'ye ulaşan büyük boyutuyla da karakterize ediliyor. Latince adı Callinectes Sapidus olup "güzel, lezzetli yüzücü" anlamına geliyor.
Burgaz Doğa Bilimleri Müzesi verilerine göre, mavi yengeç Karadeniz'e 1968'de girmiştir. Müzeye bir mavi yengeç ancak 2006 yılında, onu Burgaz Körfezi'nde yakalayan bir balıkçı tarafından getirilmiştir. Bu örnek doldurulmuş ve sergilenenler arasında yerini almıştır. Temmuz 2007'de başka bir canlı örnek Varna akvaryumuna getirilmiştir. 2008'de mavi yengeç Ahtopol'lu balıkçıların ağlarına takılırken, bir yıl sonra Tsarevo açıklarında yakalanmıştır.
Mavi yengeç, Malacostraca (yumuşak kabuklu anlamına gelen) üst sınıfının bir temsilcisidir. Burgaz müzesi yetkilileri, sınıfının adına rağmen mavi yengecin sert bir kabuğa ve 10 örümcek benzeri bacağa sahip olduğunu anlatıyor.
En büyük örneklerin kalkan genişliği 30 cm'ye kadar. Bacakları ve kıskaçları turkuaz mavisidir, kabukluların ismi de buradan gelir. Karadeniz'de mavi yengecin üremesi düşük kış su sıcaklıkları nedeniyle engellenmektedir, ancak son yıllarda havaların ısınmasıyla birlikte egzotik yengeç Avrupa sularına, Akdeniz ve Karadeniz dahil, yayılmaktadır.
Ticari gemilerin balast suları yoluyla Avrupa sularına ulaştığı düşünülmektedir. Ancak bölgede ortaya çıkışı ciddi tartışmalara yol açıyor. Uzmanlara göre deniz ekosistemlerini bozan tehlikeli bir istilacı türdür. Ancak restoran işletmecilerine göre mavi yengeç bir mutfak kaynağı ve ekonomik fırsattır. Ancak turkuaz kıskaçlı yengeçlerin deniz ürünleri sevenler arasında giderek daha popüler ve aranan hale geldiği bir gerçek.
- Amerika'dan geliyor ancak şimdiden Karadeniz'in yeni kralı olarak anılıyor
- Bulgaristan'da ilk kez geçen yüzyılın 60'larında görüldü
- Balıkçılar Kore kaya balığı da yakaladıklarını söylüyor
