Sofya’ya yakın 5 asırlık tarihi olan bir köy bugün gerçek bir emlak incisi. Yatırımcı ve alıcıların gözü giderek Gabra’ya çevriliyor. Köy, tarihini kanında taşıyan Bulgar köylerinden biri. İlk kez 1576 yılı Kasım ayında Osmanlı tahrir defterinde eski adıyla Çukurovo olarak geçiyor. Belge, djelepkeşanların vergi kayıtlarının parçası. Djelepkeşanlar, Osmanlı İmparatorluğu’na her yıl belirli fiyatla belli sayıda küçükbaş hayvan teslim etmekle yükümlü özel bir bağımlı nüfus kategorisiydi.
Bu kayıtlar, Osmanlı döneminde Bulgar topraklarının ekonomik coğrafyasına dair en değerli kaynaklardan biri. Djelepkeşanlar, Hristiyan koyun ve keçi tüccarlarıydı; pazarların, ordunun ve sarayın tedarikçileriydi. Ölenlerin, iflas edenlerin ya da kaçanların isimleri listelerden çıkarılıyor, eksik hayvan sayıları yenileriyle tamamlanıyordu. Devletin başka özel yükümlülükleri olan kişiler — dogandjii, yuruci, wojungani, kömürçüler, spahiler — djelepkeşanlıkla yükümlü tutulamazlardı. Ulusal Uyanış döneminde bazı Bulgar aileleri djelepçilikle zenginleşti; en bilinenleri Çalâkovi ve Moravenovi. Moravenovi’nin adı Koprivştitsa’daki Moravenovi Köprüsü’nde yaşıyor. Gabra da bu geleneğin parçası. 1576 tarihli kayıtta köyün adının yanında birkaç sakin ve teslim edilen koyun sayısı yazılmış; bu ilk belge Gabra’yı tarihsel haritaya yerleştiriyor.
Coğrafya: İki dağ arasındaki köy
Gabra, Lozenska Dağı ile İhtiman Orta Dağları’nın Vaka relski sırtlarının batı uzantıları arasında küçük üçgen bir havzada kurulmuş. Rakım 892 metre; bu yükseklik serinlik, iğne yapraklı ormanlar ve kendine özgü dağ havası sağlıyor. Köy Sofya’ya 29-30 kilometre uzaklıkta; yakın ama aşırı yakın değil, ulaşılabilir ama kentsel genişleme tarafından yutulmamış. Burada bir kilise, okul, kültür evi ve ormanın içinde saklı “Sv. Dimităr” adlı küçük bir manastır var; yüzyıllardır köyün manevi bekçisi.
Gabra’nın mucizeleri — efsaneler, gelenekler ve sessizlik
Efsaneye göre 16. yüzyılın ilk yarısında Şumadiya’dan gelen Bulgarlar, Sırplar, Boşnaklar ve Karadağlılar’dan oluşan bir grup köle bölgeye yerleşti. Bazı aile adları köyde hâlâ görülüyor. Gabra, günümüzde de korunan lazaruvane geleneğiyle biliniyor. Köy çevresindeki iğne yapraklı ormanlar Alpler manzarası yaratıyor; eski kömür ocağı bölgenin ekonomik tarihini hatırlatıyor.
Altyapı bir avantaj
Gabra gürültülü değil, aşırı yapılaşmamış, Pançarevo gibi “modern” değil. İşte bu onun gücü. Köye giden yol iyi durumda ve Sofya’ya yakınlığı, şehir dışında yaşayıp şehirde çalışmak isteyenler için uygun kılıyor. Günlük yaşam için yeterli altyapı var: okul, kültür evi, belediye binası, küçük dükkânlar; doğa ise her şeyi tamamlıyor.
Emlak piyasası: Gabra — yeni Bistritsa
Gabra’daki emlak piyasası yavaş ama başlamış bir değer artışının en ilginç aşamasında. İmallerin ortalama fiyatı 168.624 euro ve metrekare başına ortalama fiyat yaklaşık 1.069 euro. Arz son derece düşük; şu anda yalnızca dört ilan var ve bu yüksek değerleri otomatik olarak koruyor. Teklifler arasında 134.998 ile 148.500 euro arasında, 65 ila 200 metrekare büyüklüğünde evler ve inşaat ya da yatırım amaçlı parseller bulunuyor. Fotovoltaik santral için parsel de çıkıyor; biri 63.000 eurodan satılıyor. Talep üç gruptan geliyor: sürekli ikamet edecekler, Sofya’ya yakın ikinci ev arayanlar ve arazi ile enerji projelerine bakan yatırımcılar. Gabra, Bistritsa’yı kopyaladığı için değil, Bistritsa’nın artık sunamadığını sunduğu için yeni Bistritsa oluyor: sessizlik, otantiklik ve aşırı yapılaşma yokluğu.
Çevredeki köylerle karşılaştırma
Lozan, Pançarevo, Bistritsa ya da German ile kıyaslandığında Gabra daha sakin, daha ucuz ve daha otantik. Elin Pelin çevresindeki Lesnovo, Petkovo, Musacevo benzer özelliklere sahip olsa da hiçbiri Gabra’nın dağ havzası, iğne yapraklı ormanları ve tarihsel derinliğini sunmuyor. Gabra kendini dayatmayan bir köy; kendini açığa vuran bir köy. Ve tam bu yüzden artık bir emlak incisi.
