Bulgaristan'da sağlık sistemi köklü bir idari yeniden yapılanmaya giriyor. Dağınık yapılar tek elde toplanarak kararların hızlandırılması ve sorunlarda sorumluluğun netleştirilmesi hedefleniyor. Bölgesel Sağlık Müfetteşlikleri (RZI), Sağlık Bakanlığı'nın bölgesel müdürlüklerine dönüşecek. Kara ve hava ambulans hizmetleri tek bir ulusal merkezden yönetilecek, ilaç politikası da yeniden yapılandırılacak. Bakanlık, Ulusal Çocuk Hastanesi'nin inşası üzerindeki kontrolünü de sıkılaştırırken, hastane müdürlerinin maaşları elde edilen sonuçlara bağlanacak. Sağlık Bakanı Katy İvkova, BNT'ye yaptığı açıklamada, “Bu, uzun zamandır beklenen idari bir reform” dedi.
En köklü değişikliklerden biri Bölgesel Sağlık Müfetteşliklerini ilgilendiriyor. Bu müfettişlikler kapatılmayacak, ancak doğrudan Sağlık Bakanlığı'nın yapısına bölgesel müdürlükler olarak entegre edilecek. İvkova konuyla ilgili olarak, “Faaliyet göstermeye devam edecekler, ancak Kamu İhale Kanunu kapsamında bağımsız birer ihale makamı olmayacaklar” açıklamasını yaptı. Bu sayede RZI uzmanlarının bir kısmı idari yükten kurtularak doğrudan devlet sağlık denetimine odaklanacak. Hukuk, muhasebe ve insan kaynakları hizmetleri ortak hizmetler şeklinde organize edilecek. Ayrıca idari işleri hızlandırmak için dijital teknolojiler ve yapay zeka araçlarının daha geniş çapta kullanılması planlanıyor.
Acil yardım hizmetlerinde de ciddi bir yeniden yapılanma söz konusu. Kara ve hava tıbbi yardım hizmetleri, acil durumlara müdahaleyi yönetip koordine edecek tek bir ulusal merkezde birleştirilecek. Bakan, “Kara ve hava acil tıbbi yardımın yönetimini ve koordinasyonunu birleştiriyoruz, böylece gerçekten ihtiyaç duyulan yerlerde daha hızlı ve daha etkili olabileceğiz” ifadelerini kullandı. Değişiklikler sahadaki tıbbi ekiplerden ziyade temel olarak yönetim ve idari yapıları etkileyecek. Amaç, kritik vakalarda ambulans, tıbbi helikopter veya her ikisinin bir kombinasyonundan hangisinin gönderileceğine dair tek bir merkezden koordinasyon sağlanması.
İlaç politikasında da değişiklikler hazırlanıyor. Fiyatlandırma ve Geri Ödeme Ulusal Konseyi'nin işlevleri, bakanlık bünyesindeki İlaç Politikası müdürlüğüne dahil edilecek. Belirtilen amaç daha fazla şeffaflık, hesap verebilirlik ve öngörülebilirlik. Özellikle ilaç sıkıntıları ve paralel ihracat konusuna özel önem veriliyor. İvkova'ya göre, piyasada hala açıklar yaşanmaya devam ettiğinden mevcut kısıtlamalar yeterli değil. Bakanlık, stoklar üzerinde daha kapsamlı bir kontrol sağlamak için zaten bir yasa değişikliği teklifinde bulundu. Hedef, talepte mevsimsel sıçramalar yaşansa bile gerekli ilaçların hastalar için erişilebilir kalmasını sağlamak.
İvkova'nın en sert eleştirilerinden biri Ulusal Çocuk Hastanesi projesine yönelik oldu. “Şu aşamada 6 yıldır sadece çıplak bir arsa olması son derece utanç verici” diyen İvkova, Sağlık Bakanlığı'nın proje üzerindeki kontrolü daha doğrudan bir şekilde ele aldığını duyurdu. Ona göre sorun sadece inşaat değil. Hastane açıldığında ihtiyaç duyulacak doktor ve diğer uzmanların sağlanması, gelecekteki hizmetler ve tıbbi konsept üzerinde de yeterince çalışılmadı. Bir ay içinde gerekli personel planının ve onları çekme yollarının hazırlanması gerekiyor. Bakanlığın hedefi, Ulusal Çocuk Hastanesi'ni mevcut görev süresi içinde bitirmek ve burayı sadece yeni bir bina olarak değil, çocuk sağlığında mükemmeliyet merkezi haline getirmek.
Devlet hastanelerinin yönetim kadrolarının maaşlarında da değişikliğe gidiliyor. İcra direktörleri ve yönetim kurulu üyelerinin maaşları, sağlık kuruluşlarının finansal sonuçlarıyla daha fazla ilişkilendirilecek. Hastanenin asistan doktor yetiştirip yetiştirmediği de değerlendirilecek. Bakanlığa göre bu gösterge, sistemin gelecekteki personel ihtiyacı için doğrudan önem taşıyor. Yeni model halihazırında bakanın tek ortak olduğu devlet sağlık kuruluşlarında uygulanmaya başlandı. Devletin yüzde 51'den fazla hissesine sahip olduğu şirketler için ise genel kurullarda kararlar alınması bekleniyor.
Reformun asıl kamuoyu tartışması, sağlık sektöründeki çeşitli yasaları değiştirmesi gereken yasa tasarılarının yayımlanmasının ardından başlayacak.
