10 Ekim 2026 itibarıyla Rekabetin Korunması Komisyonu’na Kamu İhale Kanunu kapsamında 1046 şikayet ulaştı ve bu şikayetler üzerine 905 soruşturma açıldı. Mevcut tempo korunursa yıl sonunda şikayet sayısının yaklaşık 1350’e, açılan soruşturma sayısının ise yaklaşık 1170’e ulaşması bekleniyor. Komisyon, belediyelerin kamu ihalelerine ilişkin şikayetlerin incelenmesine öncelik veriyor ve ihale manipülasyonlarıyla mücadeleyi temel önceliklerinden biri olarak görüyor. Bunu, Yerel Yönetimler Ulusal Birliği’nin düzenlediği Yerel Yönetimlerin Yıllık Toplantısı’nda, “Yatırım sürecinin kalitesi yaşam kalitesinin temel koşulu olarak – devlet, belediyeler ve iş dünyası arasında paylaşılan sorumluluk” başlıklı tartışma panelinde Komisyon Başkanı doç. Rosen Karadimov açıkladı.
Karadimov’a göre incelenen üretimin dörtte beşinden fazlası belediyeler tarafından ihale edilen kamu ihaleleriyle ilgili. Avrupa fonlarıyla finanse edilen ve gecikmesi su temini, çevre düzenlemesi ve altyapı gibi önemli projelerin uygulanmasını etkileyebilecek ihaleler öncelikli olarak ele alınıyor. Karadimov, Komisyon’un ihale prosedürlerinin yasallığını denetlediğini, ancak kanunda öngörülen yetkiler dışında uygunluk ya da tekliflerin kalitesi hakkında görüş bildirmekte olmadığını vurguladı.
Komisyonun dikkat çektiği sorunlar arasında itirazlar nedeniyle prosedürlerin gecikmesi yer alıyor. Aynı şirketlerin farklı sektörlerdeki geniş bir kamu ihale yelpazesinde şikayette bulunduğu vakalar izleniyor ve itiraz hakkının kötüye kullanılması şüphesi araştırılıyor. İhlal verisi bulunması halinde Komisyon, katılımcılar arasındaki olası bağlantıları ve itirazların koşullarını incelemek üzere İktisadi Polis ve savcılığa başvurabiliyor.
Prosedürleri hızlandırmak için kanun, belirli koşullar altında ön yürütmenin kabul edilmesine olanak tanıyor. Başvuru, esas şikayetten önce inceleniyor ve yasal koşulların varlığına ilişkin gerekçe ve kanıtla desteklenmeli. Karadimov, ön yürütmenin kabul edilmesinin, uyuşmazlık esas hakkında kesinleşmeden önce de olsa ihaleyi sürdürebilmesini ve ilgili koşullarda sözleşme imzalanmasını sağladığını belirtti. Ön yürütme kabul edildiğinde, ihalecinin kararı yasanın ihlali nedeniyle verilmişse ve bu durum şikayetçinin sürece katılma ya da yüklenici olarak belirlenme olanağını etkilemişse, sözleşme bedelinin yüzde 5’i oranında yaptırım öngörülüyor.
Başkan, bu çerçevede yaptırım rejimi ve itiraz ücretleri de dahil olmak üzere olası yasal değişikliklerin tartışılması gerektiğini, böylece prosedürlerin yeterli gerekçe olmaksızın geciktirilmesinin sınırlandırılabileceğini, ancak yasal savunma hakkının zedelenmemesi gerektiğini vurguladı.
Karadimov ayrıca ihale manipülasyonları olarak adlandırılan ve yasaklı kartel anlaşması biçimi olan uygulamaları değerlendirdi. Kamu ihaleleri yoluyla harcanan önemli kamu kaynağı nedeniyle ihalelerdeki kartellerin soruşturulması Komisyon’un öncelikleri arasında. Bu tür uygulamalar rekabeti sınırlıyor ve ihalecilerin gerçek rekabet koşullarında en iyi teklifi seçme olanağını ortadan kaldırabiliyor. Yedi ayda Komisyon sekiz ihale manipülasyonu soruşturması başlattı ve bunların yedisinin yıl sonuna kadar tamamlanması bekleniyor. İhlal tespit edilmesi halinde kanun, her bir olay için ayrı ayrı belirlenen yaptırımlar öngörüyor.
Komisyon, Rekabetin Korunması Komisyonu’nun ihale manipülasyonuna katılımına ilişkin kesinleşmiş bir kararı bulunan katılımcıların dışlanmasına ilişkin Kamu İhale Kanunu’nda öngörülen olanaklara da dikkat çekiyor. Daha etkin uygulama sağlamak için Komisyon, bu tür katılımcıların dışlanmasının zorunlu olmasını sağlayacak ve ilgili gerekçenin dokümantasyonda açıkça belirtilmemiş olsa bile uygulanmasını öngören bir yasal değişiklik önerdi. Katılımcının güvenilirliğini kanıtladığını gösteren tedbirleri değerlendirme olanağının kanunun izin verdiği durumlarda korunması planlanıyor.
Komisyon, ihalecilerin katılımcılar arasında koordineli davranışın olası işaretlerini tanıma kapasitesini artırmak için de çalışıyor. Komisyon’un hazırladığı Rehber, olası ihale manipülasyonları için göstergeler içeriyor ve ihalecilerin gelen teklifleri analiz etmelerine ve kartel şüphesi halinde zamanında ihbar yapmalarına yardımcı olmayı amaçlıyor. Amaç, daha etkin denetim, kurumlar arası daha iyi koordinasyon ve ihalecilerin aktif katılımıyla rekabeti zedeleyen ve kamu kaynaklarının etkin harcanmasını engelleyen uygulamaların sınırlandırılması.
