Ulusal Sosyal Güvenlik Enstitüsü (NOİ) verilerine göre, garantili asgari emekli maaşı uygulaması kaldırılırsa Bulgaristan'daki 800 binden fazla emekli daha düşük aylık alacak. Trud gazetesinin haberine göre, siyasetçiler ve işveren örgütleri, emekli maaşlarının yalnızca bireysel sigorta primlerine göre belirlenmesi gerektiğini savunarak asgari sınırın kaldırılmasını sık sık gündeme getiriyor.
Mevcut formülle hesaplanan 802 bin emekinin gerçek maaşı, yasal asgari sınırın altında kalıyor. Devlet hazinesi, bu farkı kapatmak ve asgari ödemeleri sağlayabilmek için her ay kasasından 73,7 milyon avro ek kaynak ayırıyor.
Uzmanlara göre emekli maaşı hesaplama formülü; çalışma yılı sayısını, bireysel gelirin ortalamaya oranını ve her yıl için belirlenen ağırlık katsayısını içeriyor. Mevcut durumda bu katsayı yüzde 1,35 olarak uygulanıyor. Ancak bu katsayı siyasi bir kararla, Meclis kararıyla belirlendiği için kişinin gerçek prim katkısını her zaman yansıtmıyor. Bu durum, 40 yıl çalışmış kişilerin bile asgari sınırın altında maaş almasına yol açıyor. 1 Temmuz itibarıyla tam süreli ve yaşlılık asgari emekli maaşı 347,51 avro olarak sabitlendi.
Eşiğin Altındaki Farklar
Koruyucu asgari sınır kaldırılırsa 1.882 kişi şu ankinden 0,51 avroya kadar daha az maaş alacak. 1 ile 5,11 avro arasında zarara uğrayacakların oranı da nispeten düşük. Etkilenecek en büyük grubu ise 741 binden fazla yaşlı oluşturuyor. Bu kişilerin formülle hesaplanan gerçek emekli maaşları, garantili asgari tutarın 15,34 avro kadar gerisinde kalıyor.
Resmi istatistikler, emeklilik, yaşlılık, engellilik veya sosyal ihtiyaçlar nedeniyle bağlanan tüm emekli maaşlarının yüzde 45,5'inin ilgili tür için belirlenen asgari tutardan ödendiğini doğruluyor.
Tavan Sınırı Binlerce Yaşlıyı Kısıtlıyor
Sistem, yüksek sigorta primi ödemiş ve gerçek emekli maaşı azami sınırı aşan kişileri de mağdur ediyor. Ağustos 2026 verileri, Temmuz ayında emekli maaşlarına yüzde 7,8 zam yapılmasına rağmen 1.738,39 avroda sabit kalan tavan sınırından dolayı 15.863 kişinin maaşını kısıtladığını gösteriyor.
Bu kısıtlama sayesinde devlet 2,61 milyon avro tasarruf ediyor. Azami sınır nedeniyle 909 kişi aylık 25,56 avroya kadar, 823 emekli 25,56 ile 51,13 avro arasında, 1.674 kişi ise hak ettikleri gerçek tutardan 434,60 avrodan fazla eksik maaş alıyor.
