Bir insan emeklilik yıllarını huzurla geçirmek için ne kadar paraya ihtiyaç duyar? ABD merkezli NetCredit şirketi, dünya genelinde 95 ülke için yaptığı hesaplamada Bulgaristan'ı emekliler için yaşam maliyetinin nispeten düşük olduğu ülkeler arasında konumlandırdı.
Analize göre, ülkemizde konforlu bir emeklilik dönemi geçirmek için toplamda 324 bin 173 dolar (yaklaşık 279 bin 903 euro) gerekiyor. Bulgaristan bu sıralamada 60. sırada yer alıyor.
Şirket hesaplamalarında ABD'deki ortalama emeklilik yaşını ve ortalama yaşam süresini baz aldı. Buna göre bir kişi, ortalama 14 yıl 8,4 ay boyunca emekli geliri alıyor.
Hesaplanan bu meblağa yaşam masraflarının yanı sıra, sıradan bir emeklilik hayatını konforlu hale getiren yüzde 20'lik bir yedek pay da eklendi.
ABD'de aynı konforlu ve tasasız emeklilik dönemi için 737 bin 997 dolar (yaklaşık 637 bin 208 euro) gerekirken, Bulgaristan'daki maliyetin ABD'ye kıyasla yüzde 56 daha düşük olması dikkat çekiyor. Yani yaşam, iki kattan fazla daha ucuz olmasına rağmen aynı konforu sunuyor.
Ülkemizde iyi bir yaşamın maliyeti ne kadar?
Konforlu bir yaşam için kullanılan modele göre emeklinin; otomobilini orta düzeyde kullanabilmesi, haftada iki kez toplu taşıma araçlarıyla seyahat etmesi, haftada bir kez restorana gitmesi, ev dışında kahve içmesi, spor salonu üyeliği yaptırması ve yılda iki kez tatile çıkabilmesi gerekiyor.
Bu hesaba Sofya'nın merkezinde tek odalı bir dairenin kira bedeli de dahil edildi.
Tüm bu şartlar altında, Bulgaristan'da bir emeklinin iyi bir yaşam sürmesi için gereken meblağ aylık yaklaşık 1838 dolar olarak çıkıyor.
Ancak burada çok önemli bir detay var. Diğer birçok ülkenin aksine, Bulgaristan'daki emeklilerin çok büyük bir kısmı kendi evlerinde yaşıyor.
Analizde yaklaşık 555 euro yani 643 dolar olarak belirtilen Sofya merkezdeki tek odalı daire kirası hesaptan düşüldüğünde, ihtiyaç duyulan aylık gelir 1195 dolara kadar geriliyor.
Belirtilen kur üzerinden hesaplandığında bu rakam aylık yaklaşık 1030 euro yapıyor.
Ortalama emekli maaşı 517 euro
Tüm bu verilerin ışığında, Ulusal Sosyal Güvenlik Enstitüsü (NOİ) verileri, haziran ayında ek ödemelerle birlikte alınan ortalama emekli maaşının 517 euro olduğunu gösteriyor.
Yapılan bu karşılaştırmaya göre, analizde belirtilen konforlu yaşam standardını sağlayabilmek için ülkemizdeki ortalama emekli maaşının yaklaşık iki kat daha yüksek olması gerekiyor.
Üstelik bu analiz, vergi ve sağlık harcamalarını kapsamıyor.
Oysa bunlar yaşlıların bütçesinde hiç de küçümsenmeyecek bir kalem. Ev sahipleri emlak vergisi ve çöp vergisi öderken, arabası olanların ek masrafları da cabası.
Ayrıca Bulgaristan, hastaların sağlık harcamalarının önemli bir kısmını cebinden ödediği AB ülkeleri arasında yer alıyor. İlaç ve tedavi masrafları, gerekli aylık bütçeyi ciddi oranda artırabiliyor.
Bu nedenle, söz konusu masraflar da hesaba katıldığında, bir emeklinin konforlu bir yaşam sürmesi için gereken rakamın aylık 1030 euronun çok üzerine çıkabileceği görülüyor.
Finans uzmanları tam da bu yüzden, insanların sadece devlet emekli maaşına güvenmemesi ve kişisel birikimler yapması gerektiğini tavsiye ediyor.
En pahalısı Singapur
Listenin diğer ucunda ise Singapur yer alıyor. Singapur'da emeklilik sonrası konforlu bir yaşam için yaklaşık 1,1 milyon dolar gerekiyor.
Onları İzlanda, İsviçre ve Lüksemburg izlerken, beşinci sırada ABD bulunuyor. ABD'de konforlu bir emeklilik için 737 bin 997 dolar gerekiyor; bu da Bulgaristan için hesaplanan tutarın yaklaşık 2,3 katı demek.
Emekliler için en pahalı ilk 10 ülke sıralamasına İrlanda, Birleşik Arap Emirlikleri, Hollanda, İsrail ve Birleşik Krallık da giriyor.
Listenin en alt kısmında ise emekliler için yaşam maliyetinin en düşük olduğu Mısır, Bangladeş, Hindistan ve Pakistan yer alıyor.
Bulgaristan, Nijerya ve Gana'nın hemen ardından, Tanzanya ve Tayland'ın ise hemen öncesinde sıralanıyor.
Bulgaristan yabancı emeklileri de çekiyor
Düşük yaşam maliyetleri, Bulgaristan'ı yabancı emekliler için cazip bir destinasyon haline getiren sebeplerden biri. Araştırma, ülkeyi sadece ekonomik değil; modern, misafirperver, zengin kültürel dokuya, güzel doğaya ve lezzetli bir mutfağa sahip bir bölge lideri olarak tanımlıyor. Batı standartlarında bir yaşamı makul maliyetlerle sunması, onu dünya genelinde en çok aranan emeklilik destinasyonlarından biri yapıyor.
Özellikle Türk emekliler, daha sakin bir yaşam tarzı, daha düşük masraflar ve bir AB ülkesinde yaşama imkanını aradıkları için ülkemize büyük ilgi gösteriyor.
Türk Turkish Post yayınına göre, Bulgaristan'ın avantajları arasında Türkiye'ye yakınlığı, AB üyesi olması, nispeten düşük maliyetler ve oturum izni alma imkanları öne çıkıyor.
Rusçuk ve Filibe gibi şehirlere yerleşen Türk vatandaşları, daha az trafik ve gürültü, daha sakin yaşam temposu ve trafik kurallarına daha iyi uyulmasını avantaj olarak sıralıyor.
Ülkemizde halihazırda kurulmuş olan Türk topluluklarının da bu süreçte önemli bir rolü var. Topluluk üyeleri, sosyal medya aracılığıyla konut, idari işlemler, araçlar ve Bulgaristan'daki günlük yaşam hakkında bilgi alışverişinde bulunuyor.
Öte yandan, ülkemizin tercih edilmesi sadece düşük fiyatlarla açıklanmıyor. Gayrimenkul değerlerindeki artış, temel ürün fiyatları ve sağlık harcamaları da bu denkleme dahil edilmeli.
Türkiye ve Romanya daha pahalı
Sıralamada Türkiye 46. sırada yer alırken, burada konforlu bir emeklilik yaşamı için yaklaşık 361 bin dolar gerekiyor.
Romanya ise yaklaşık 335 bin dolarlık bir meblağla 55. sırada bulunuyor.
Bulgaristan 324 bin 173 dolarla 60. sırada.
Böylece ülkemiz, sadece bir dizi Batı Avrupa ülkesine değil, komşuları Türkiye ve Romanya'ya kıyasla da emeklilik için daha ucuz bir ülke konumunda.
Emekli maaşları bir yılda 42 euro arttı
Haziran ayında ortalama emekli maaşı 517 euroya ulaşırken, bu rakam bir önceki yıla kıyasla yaklaşık 42 euroluk bir artışı gösteriyor. Diğer yandan, devlet sosyal güvenlik sisteminin emekli maaşlarına ayırdığı toplam bütçe artmaya devam ediyor.
Ancak ABD merkezli şirketin yaptığı analiz çok daha önemli bir gerçeği gözler önüne seriyor: Ucuz emeklilik, mutlaka tasasız bir yaşam anlamına gelmiyor. Kendi evinizde otursanız bile gıda, sağlık, ilaç, ulaşım ve normal bir sosyal yaşam masrafları, aylık geliri hızla eritebiliyor.
