Bu yıl yağ gülü rekoltesinin normal seviyelerin altında kalması bekleniyor, ancak geçen yıla kıyasla durumun daha iyi olduğu belirtiliyor. 'İna Esenşılz' şirketinin sahibi ve yöneticisi Veselina Ralçeva, BTV İş Dünyası Haberleri'ne yaptığı açıklamada, yüksek sıcaklıklar, artan maliyetler ve mevsimlik işçi eksikliğinin sektörün karşı karşıya olduğu başlıca zorluklar olduğunu söyledi.
2024 yılında gül üreticileri, geç donlar ve don olayları nedeniyle ciddi kayıplar yaşamıştı. Rekolte normalin yüzde 30-40 altında kalmış, bazı tarlalarda ise kayıp yüzde 100'e ulaşmıştı. Bu yıl koşullar daha elverişli olsa da, ardından gelen sıcak hava dalgası özellikle sıcak bölgelerde güllerin çiçeklenme süresini kısalttı. Beklentilere göre rekolte ortalamanın yaklaşık yüzde 15-20 altında olacak. Ralçeva, 'Muhtemelen verim yine normalin altında olacak ama geçen yılki kadar dramatik değil' dedi.
Artan maliyetler gül yağının fiyatını yükseltiyor
Gül yağının nihai fiyatı henüz netleşmiş değil çünkü işleme kampanyası henüz tamamlanmadı. Ancak üreticiler, artan maliyetler nedeniyle fiyatın yükseleceğini öngörüyor. Gül çiçeğinin alım fiyatı geçen yıla göre yaklaşık yüzde 20 arttı, işçi ücretleri ise yüzde 20-30 oranında yükseldi. Buna bir de akaryakıt fiyatlarındaki artış ekleniyor.
Geçen yıl bir kilogram gül yağı kalitesine bağlı olarak 10 bin ila 13 bin euro arasında işlem görürken, bu yıl fiyatın yüzde 20-25 daha yüksek olması bekleniyor. Gül üreticileri, kilogram başına 14-15 bin euro seviyelerini öngörüyor ancak bunun sadece ilk veriler olduğunu belirtiyor. 2021 yılında gül yağının kilogram fiyatı 6 bin euroydu; bu da 5 yılda neredeyse üç kat artış olduğunu gösteriyor.
İşgücü eksikliği büyük sorun olmaya devam ediyor
İklim koşullarının yanı sıra sektör, mevsimlik işçi sıkıntısıyla da boğuşuyor. Ralçeva'ya göre üreticiler, ihtiyaç duydukları işgücünün ancak yüzde 15'ine sahip. Bu da gül çiçeğinin bir kısmının toplanamadan kalabileceği anlamına geliyor.
Bunun başlıca nedenlerinden biri, mevsimlik işçilerin bir kısmının sosyal yardımlarını etkileyeceği endişesiyle sözleşme imzalamak istememesi. Ralçeva, 'Mevzuatımız insanları mevsimlik çalışmaya teşvik edecek şekilde düzenlenmemiş, tam tersi' diye konuştu.
Veselina Ralçeva'ya göre, mevsimlik istihdamı teşvik edecek ve sosyal yardımları işgücü piyasasına gerçek katılımla ilişkilendirecek değişiklikler yapılması gerekiyor. Bu sayede tarıma daha fazla işçi kazandırılabilir ve devlet de vergi ile sigorta geliri elde edebilir. Panagyurişte bölgesinde gül hasadı kampanyasının yaklaşık on gün içinde sona ermesi bekleniyor.
