İnternetin bazı köşelerinde, Bulgar mistik Baba Vanga efsanevi boyutlara ulaştı. Sosyal medya ve dünya çapındaki tabloidler, onun 11 Eylül terör saldırılarını, Covid-19 salgınını ve Ukrayna savaşını tahmin ettiğini belirtiyor.
Geçen hafta bazı manşetler daha da ileri giderek "İsrail-İran savaşını, ABD müdahalesini, füzeleri ve hava sahası kapatmalarını öngördü mü?" diye sordu. Daha önceki bir makale ise, üçüncü dünya savaşının başlangıcını ve insanlığın uzaylılarla ilk temasını içerdiği iddia edilen "2026 için tahminlerini" ele almıştı.
Bu tür iddialar tıklanma getiriyor, ancak Bulgaristan ve ötesinden gelen bir ses korosu, Vanga'ya atfedilen kehanetlerin çoğunun muhtemelen onun tarafından söylenmediği konusunda uyarıyor. Bunun yerine, sözde "Balkanlar'ın Nostradamus'u"nun, sansasyonel tıklama tuzaklarından Rus yanlısı anlatıları yaymaya kadar her şey için kullanılan güçlü bir avatara dönüştüğünü söylüyorlar.
"Bu saçmalık," dedi Bulgaristan merkezli Baba Vanga Vakfı'ndan Ivan Dramov, TikTok, YouTube ve İngiliz tabloidlerinden Arnavut devlet medyasına kadar uzanan yayınlarda büyütülen Vanga'nın nükleer felaket veya dünya savaşları vizyonlarına ilişkin sahte iddiaları sıralarken. "Bu kutsal kadın hakkında mutlak yalanlar söylendi," dedi Dramov. Organizasyonu Vanga'nın takipçileri tarafından kurulan ve Vanga'nın ölümünden önceki yıllarda başkanlığını yaptığı vakıf adına konuşan Dramov, "Vanga esas olarak insanların sağlık sorunlarıyla ilgilenirdi, dünyadaki yaklaşan felaketlerle değil" ifadelerini kullandı.
Dünyada Baba Vanga olarak bilinen Vangeliya Pandeva Guşterova, 1911'de o zamanlar Osmanlı İmparatorluğu olan yerde doğdu. Gençliğinde, bir kasırga tarafından bir tarlaya fırlatıldığı ve bunun görme yetisini kademeli olarak kaybetmesine yol açtığı söyleniyor.
İkinci Dünya Savaşı sırasında, insanlar sevdiklerinin cepheden dönüp dönmeyeceğini öğrenmek için onu ziyaret etmeye başlayınca yerel ilgi odağı haline geldi, dedi Dramov.
1960'lara gelindiğinde, kocasıyla birlikte yaşadığı güneybatı Bulgar kasabası Petriç'e kalabalıkları çeken bölgesel bir fenomendi. Şöhreti ulusal sınırların ötesine yayılınca, Rusya, Romanya ve Yunanistan gibi ülkelerden ziyaretçiler gelmeye başladı.
Dramov, Vanga'nın açıklamalarının genellikle onu görmeye gelenlerin ve akrabalarının hayatlarına odaklandığını söyledi. "İnsanlara hangi doktora gitmeleri gerektiğini, ne gibi önlemler almaları gerektiğini söylerdi, ama daha fazlasını değil."
Yıldızı kısa sürede uluslararası alanda yükselmeye başladı, TV dizileri, kitaplar ve talk şovlar hayatını ve kehanetlerini araştırdı.
Vanga'yı hevesle benimseyenler arasında Ruslar da vardı ve Bulgar kadını, Teksas Üniversitesi Austin araştırmacılarının 2024'te belirttiğine göre "20. ve 21. yüzyıl Rus hayal gücünde en dikkate değer 'hakikat' medyumlarından biri" haline geldi.
Çok daha sonra, sosyal medyanın ortaya çıkışıyla Vanga'dan bahsedenler çoğaldı. Rus kültürü üzerindeki etkisi o kadar büyüktü ki, "vanganut" (Vanga yapmak) fiiline ilham verdi.
