Bulgaristan Parlamentosu Bütçe Komisyonu, 2026 yılı bütçe görüşmeleri sırasında asgari ücretin belirlenme yönteminde kritik bir değişikliğe gitti. Mevcut İş Kanunu'na göre asgari ücret, son dört çeyreğin ortalama maaşının yüzde 50'si olarak hesaplanıyordu. Kabul edilen değişiklikle bu otomatik hesaplama 2027 yılı için askıya alındı. Bakanlar Kurulu, yeni bir formül belirlenene kadar asgari ücreti 620,20 Euro'da sabit tutacak. Eski mekanizma devam etseydi asgari ücretin ocak ayında 700 Euro civarına yükselmesi gerekiyordu.
Sosyal Bakanı Nataliya Efremova, değişikliği savunarak sistemin göründüğü kadar kolay yönetilemediğini söyledi. AB direktifinin otomatik hesaplamadan çok sosyal taraflar arasında pazarlığa vurgu yaptığını belirten Efremova, sosyal tarafların yeni bir formül için anlaşması gerektiğini belirtti. Yıl sonuna kadar asgari ücretin yeni miktarının belirleneceğini sözlerine ekledi.
Eski Maliye Bakanı ve GERB milletvekili Vladislav Goranov da hükümete destek verdi. Goranov, 'Fırtına sırasında yaşanan bir çılgınlık anında alınan bu yüzde 50 kararını değiştiriyoruz. İşverenler ve sendikalar işlerini yapsın. Pazarlık istiyorsanız, pazarlık yapın.' ifadelerini kullandı.
KRİB'den Boyan Mitrakiev de düzenlemeyi desteklese de KNSB'den Lyuboslav Kostov güçlü bir muhalefet gösterdi. Kostov, mevcut garantinin kaldırılmasının işverenlere pazarlıkta mutlak avantaj sağlayacağını belirtti. 'İşverenler yarış daha başlamadan kazandı.' dedi.
PP'li eski Maliye Bakanı Asen Vasilev eski sistemin işe yaradığını savundu. 'Bu sistem sayesinde sigortalı sayısı 50 bin arttı, en düşük ücretle sigortalı sayısı 70 bin azaldı. İlk kez 2022'de eşitsizlik azalmaya başladı. Buna rağmen en düşük asgari ücrete sahip ülkeyiz. Daha iyi bir mekanizma bulana kadar bunu kaldırmayın.' dedi. Vazrazhdane'li Tsontso Ganev ise kararı tehlikeli bir emsal olarak nitelendirerek sorumsuzlukla suçladı.
Asgari ücretin dondurulması fikri destek bulurken, beklenmedik bir şekilde 'Progresivna Balgariya' partisi devlet şirketlerinin yönetim kurullarındaki maaş tavanı teklifini geri çekti. Daha önce iktidar tarafından maaşların bakan maaşı olan 5 bin 700 Euro'yu geçmemesini öngören bir yasa teklifi sunulmuştu. Bunun yerine yönetim kurullarının en fazla 3, istisnai durumlarda 5 üyeden oluşması kabul edildi.
Gerekçe olarak aynı tavanın tüm şirketlere uygulanamayacağı, özellikle enerji şirketlerinde farklı dinamikler olduğu belirtildi. Ekonomi Bakanlığı'nın işletme kategorisi ve yönetim performansını dikkate alan daha ayrıntılı bir yöntem üzerinde çalıştığı kaydedildi.
Mevcut durumda devlet şirketlerinin yönetim kurulu üyelerinin maaşları, şirketin aktif büyüklüğü, çalışan sayısı ve karlılığına göre belirlenen bir formülle hesaplanıyor. Bir yönetim kurulu üyesi 6 asgari ücret (3.721,20 Euro) alırken, şirketi temsil eden icra kurulu başkanı 18 asgari ücrete kadar kazanabiliyor. Bu miktar 11 bin 163,60 Euro'ya denk geliyor. Limited şirket müdürleri için tavan 16 asgari ücret (9.923,20 Euro) olarak belirlenmiş durumda. Ayrıca geçmiş yıl zararı bulunmaması ve karlılığın artması halinde 3 maaşa kadar ikramiye de ödenebiliyor.
Bütçe Komisyonu ayrıca kıdem süresinin hesaplanmasında köklü bir değişikliğe imza attı. Kıdem süresi, sigortalılık süresiyle eşleştirilerek saat esasına göre hesaplanacak. Buna göre bir günlük kıdem, yalnızca yasal tam çalışma süresinin doldurulması halinde tanınacak. Yarım gün çalışanlarda kıdem orantılı olarak birikecek. Bu düzenleme, maaşlara yapılan en büyük ek ödeme olan kıdem tazminatını, izinleri ve emeklilik tazminatlarını doğrudan etkileyecek.
Sosyal Bakan Efremova, düzenlemeyi savunarak 'Resmi olarak 4 saat görünüp fiilen 8 saat çalışma uygulamasına devam edemeyiz.' dedi. Komisyonda ikinci okumada kabul edilen değişiklik, muhalefetin yoğun itirazlarına rağmen geçti.
GERB'li Temenuzhka Petkova tartışmasız karar alındığını belirtirken, DB'li Martin Dimitrov bunun kayıtlı ekonomiye darbe olduğunu söyledi. PP'li Asen Vasilev, birden fazla yarı zamanlı işte çalışan bir kişinin tatil hakkının nasıl etkileneceğini örnekle anlattı. 'İki tane 4 saatlik işte çalışıyorum. Her bir işverenden 10 gün izin hakkım var. Bir yere gitmek için iki işverenden de aynı anda izin almak zorundayım.' dedi.
DPS'li Ayten Sabri ise küçük yerleşim yerlerinde 4 saatlik işlerin tek istihdam seçeneği olduğuna dikkat çekti. En sert eleştiri KNSB'den Lyuboslav Kostov'dan geldi. Kostov, Anayasa Mahkemesi'nin bir kararını okuyarak, bu değişikliğin İş Kanunu'nda geçici maddelerle yapılamayacağını ve anayasaya aykırı olduğunu savundu.
