Avrupa Parlamentosu (AP), Arnavutluk hakkında kabul ettiği bir kararda, ülkeden korunan bölgelerdeki yeni inşaat ruhsatlarına derhal moratoryum uygulamasını talep etti. Bu haber, Özgür Avrupa Radyosu'nun (RSE) Arnavutça servisi tarafından duyuruldu.
Daha sonra reddedilen bir değişiklik önergesinde, ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı Jared Kushner tarafından desteklenen projeye özel olarak atıfta bulunulduğu hatırlatıldı. Ancak nihai metinde belirli bir projeden bahsedilmiyor, yalnızca korunan alanların korunmasına vurgu yapılıyor.
Bu gelişmeler, Arnavutluk'un güneybatısındaki (Vlora bölgesi) Pishë-Poro – Narta korunan alanında bir tatil köyü inşaatına karşı çevre ve arazi mülkiyeti endişeleri nedeniyle günlerdir düzenlenen protestoların devam ettiği bir dönemde yaşanıyor.
Kararda AP, "Arnavutluk'taki korunan bölgelerdeki son gelişmelerden duyulan ciddi endişeyi" ifade ederek, bu durumun "korunan alanlar mevzuatındaki yasal değişikliklerin pratik sonuçlarını ve bu gelişmelerin tanınmış ekolojik değere sahip alanlar için oluşturduğu riskleri" gösterdiğini belirtti.
Metinde, "bu gelişmelerle ilgili devam eden barışçıl protestolara" atıfta bulunuluyor ve Arnavut makamlarına, çevre üzerindeki olası etkilerine dair tam ve bağımsız bir değerlendirme yapılana kadar korunan alanlardaki tüm yeni ruhsatlar, inşaat faaliyetleri ve kalkınma müdahaleleri için derhal moratoryum uygulaması çağrısı yapılıyor.
Karar ayrıca, 2024 yılında kabul edilen Korunan Alanlar Kanunu'ndaki değişikliklerin iptal edilmesini de talep ediyor. Değişiklikte, "Korunan alanlar içinde büyük ölçekli turistik altyapının geliştirilmesine izin veren ve önemli yönetim ve karar alma yetkilerini Ulusal Bölge Konseyi'ne (Arnavutluk Bakanlar Kurulu bünyesinde inşaat ruhsatı veren organ) devrederek çevresel denetimi zayıflatan 2024 tarihli Korunan Alanlar Kanunu'ndaki değişikliklerin iptal edilmesi talep edilmektedir" ifadeleri yer aldı.
RSE'nin hatırlattığına göre, sadece birkaç gün önce Avrupa Komisyonu, Pishë-Poro – Narta korunan alanında planlanan projenin, Arnavutluk'un AB'ye katılım müzakereleri süreciyle çelişebilecek çevresel sonuçlar doğurabileceği endişesini dile getirmişti.
Esas olarak Tiran'da, ayrıca Avlonya ve diğer Arnavut şehirlerinde iki haftayı aşkın süredir devam eden protestolar, Narta lagünü yakınındaki Zvërnec bölgesinde (Avlonya bölgesi) lüks bir tatil köyü projesine karşı düzenleniyor. Vjosa-Narta korunan alanı flamingolar, foklar ve deniz kaplumbağalarına yaşam alanı sağlıyor. Flamingo, gösterilerin sembolü haline geldi ve Arnavut ve dünya medyası tarafından "flamingo devrimi" olarak adlandırılmasına yol açtı. Protestocular, diğer taleplerinin yanı sıra, Zvërnec projesinin iptalini ve Başbakan Edi Rama'nın istifasını istiyor. Arnavutluk'un özel yolsuzlukla mücadele yapısı SPAK, projenin gerçekleştirilmesi planlanan arazi satış sözleşmeleriyle ilgili soruşturma yürütüyor.
Dün AP kararının kabul edilmesinin ardından Arnavutluk Başbakanı, belgedeki değişikliklerin Arnavutluk'un Avrupa entegrasyonu sürecine güçlü desteğin bir teyidi olduğunu belirtti ve Vjosa-Narta korunan alanının korunacağını garanti etti. BTA'nın aktardığına göre Rama, "Flamingolar her koşulda korunacak. Vjosa-Narta korunacak ve Zvërnec, Avrupa Birliği standartlarına göre çevresel etki değerlendirmesi temelinde geliştirilecek ve biz (Arnavut hükümeti) Arnavutluk'u Birleşmiş Avrupa'nın evinin bulunduğu zirveye taşımaya devam edeceğiz" dedi.
Protestoların organizatörleri, dün kabul edilen ve korunan alanlarda inşaat için moratoryum talep eden değişikliği içeren kararı "zafer" olarak nitelendirdi. Karar, Arnavut sivil toplum kuruluşu PPNEA ve BirdLife Europe'dan çevreciler tarafından da memnuniyetle karşılandı. Taraflar, korunan alanlardaki inşaatla ilgili gelişmeleri yakından takip ediyor.
Arnavutluk, AB üyeliği için 2009 yılında başvurdu ve 2014 yılında aday ülke statüsü aldı. Arnavutluk'un AB üyelik müzakereleri Ekim 2024'te fiilen başladı. Ülke, teknik kısmı 2027'de tamamlamayı ve 2030 yılına kadar Avrupa Birliği'ne girmeyi umuyor.
