Bulgaristan Anayasa Mahkemesi, 2026 yılı bütçesine karşı bir günde üç ayrı dava açtı. Davalar, 52. Halk Meclisi'nden milletvekillerinin talepleri üzerine başlatıldı. İlk dava, 50 milletvekilinin başvurusuyla 2026 yılı Devlet Bütçesi Yasası'nın tamamının anayasaya aykırılığının tespiti için açıldı. Başvuruda, yasanın Anayasa'nın hukuk devleti ilkeleri ve uluslararası anlaşmalarla ilgili maddelerine aykırı olduğu ileri sürülüyor. Davada raportör yargıç olarak Sonya Yankulova görevlendirildi.
İkinci dava, 53 milletvekilini birleştiriyor. Bu başvuru, 2026 yılı Devlet Bütçesi Yasası'nın geçici ve son hükümlerindeki belirli düzenlemelere yönelik. İtiraz edilen maddeler arasında kıdem hesaplaması, hakim ve savcı maaşları gibi Anayasa'ya aykırı olduğu iddia edilen değişiklikler yer alıyor.
Üçüncü dava ise Devlet Sosyal Güvenlik Bütçesi Yasası'ndaki değişiklikleri kapsıyor. Bu davada, Sağlık Yasası'na eklenen ve tıbbi ekspertiz kararlarıyla ilgili yeni bir maddeye itiraz ediliyor.
Bugün erken saatlerde Anayasa Mahkemesi'ne yeni kabul edilen 2026 bütçesine karşı iki ayrı şikayet sunuldu. Şikayetlerden biri GERB-SDS ittifakından, diğeri ise 'Değişime Devam' (Produljavame Promyanata) partisinden geldi. 'Değişime Devam' partisi, devlet bütçesinin yanı sıra sosyal güvenlik bütçesine de itiraz etti. Partiden Milletvekili Stoyu Stoev, itiraz gerekçeleri arasında hakim maaşlarının milletvekili maaşlarına endekslenmesi, asgari ücret belirleme mekanizmasındaki değişiklikler, TELK (Çalışma Kapasitesi Değerlendirme) kararları ve İş Kanunu'ndaki değişiklikler olduğunu belirtti. 'Değişime Devam' ayrıca, geçici ve son hükümler aracılığıyla önemli toplumsal konularda yeterli gerekçe ve kamuoyu tartışması olmadan değişiklik yapıldığını savundu.
GERB-SDS ittifakı da bütçenin anayasaya aykırı ilan edilmesi için başvuruda bulundu. Vladislav Goranov'a göre temel eleştiri, yasanın kamu maliyesi yönetimi kurallarına aykırı olması. Başvuru, aralarında 'Değişime Devam' milletvekillerinin de bulunduğu 50 milletvekili tarafından desteklendi.
2026 bütçesi, 'İlerici Bulgaristan'ın oylarıyla kabul edildi. İktidardaki parlamento grubundan 125 milletvekili 'evet' oyu verirken, PP, DB, DPS, GERB ve 'Vazrajdane'den 84 milletvekili 'hayır' oyu kullandı. Muhalefetin yaklaşık 79 önerisi komisyonda kabul edilmedi ve genel kurula taşınamadı.
2026 Bütçesi'nde gelir ve gider arasında yüzde 5,7'lik bir fark öngörülüyor, otoyol geçiş ücretlerinde yüzde 30 artış ve yeni bir özel tüketim vergisi nedeniyle daha pahalı sigara yer alıyor. Asgari ücret hesaplama formülü kaldırıldı ve yenisi belirlenene kadar mevcut miktar geçerli olacak. Yarı zamanlı çalışmada kıdem saatlik olarak hesaplanacak. Din adamları yüzde 25 daha düşük maaş alacak. Yeni bir çocuk hastanesi ve yeni anaokulları için para ayrılmadı. Yönetim kurullarındaki maaşlar için tavan kalmadı, sadece üye sayısı üçe düşürüldü.
Bulgaristan Ombudsmanı Velislava Delçeva, Anayasa Mahkemesi'ne 2026 bütçesinin anayasaya aykırılığını tespit etmesi için başvuruda bulunacağını açıkladı. Delçeva, asgari ücretin hesaplanmasında ve kıdem tespitinde yapılan değişikliklerin anayasaya aykırı olduğunu savundu. Ayrıca, Ulusal Çocuk Hastanesi'nin inşası için herhangi bir tahsis yapılmamasını eleştirdi.
