Atanas Malakchiev, Konstantin Kostov
Perşembe günü Sofya'da Bulgaristan Anayasa Mahkemesi'nin 35. yıl dönümünü anan uluslararası bir konferans gerçekleşti. Konferansın teması "Anayasa Mahkemelerinin Hukukun Üstünlüğünü Garantilemedeki Rolü" idi. Etkinliğe Avrupa, Asya ve Afrika'dan 31 ülkenin anayasa mahkemelerinin resmi temsilcileri ve heyetleri katıldı. Katılımcılar anayasa mahkemelerinin oluşumu ve bağımsızlığı, diğer devlet organlarınca kararlarının uygulanması ile kriz dönemlerinde anayasal yargı uygulamaları gibi güncel konuları görüştü.
Açılış konuşmasında Anayasa Mahkemesi Başkanı Pavlina Panova şunları söyledi: "Anayasa Mahkemesi biçimsel uyum kurumu olmamalı, hukuki gerekçeyle donatılmış bir muhalefet kurumudur ve kısa vadeli çıkarların önüne hukukun üstünlüğünün uzun vadeli istikrarını koyar."
Panova, hukukun üstünlüğü ilkesine dayalı anayasal düzenin çoğu zaman ani bir şekilde yıkılmadığını, aşındığını belirtti. Küçük adaletsizliklerin kabul edilebilir sayılmaya başlaması, savunulması gereken ilkelerin uzlaşmacı yorumlanması ve kurallara uyulmamasının gerekçelendirilmesiyle bu aşınma gerçekleştiğini kaydetti. Panova ayrıca hukuk düzeni ile kaos arasındaki farkın, hukukun üstünlüğüne dayalı bir devlette uyuşmazlıkların güçle değil diyalogla ve Anayasa ile hukukun argümanlarıyla çözülmesinde yattığını açıkladı.
Onun değerlendirmesine göre barış dönemlerinde kurumlar rutin olarak işliyor gibi görünür ve Anayasaya uyum kendiliğindenmiş gibi algılanır. Ancak hukukun üstünlüğünün keyfilik karşısında gerçek sınavı, toplumun ciddi krizlerle karşı karşıya kaldığı, tutkuların akıl önüne geçtiği ve farklı iktidar kollarının uyum içinde çalışmadığı anlarda ortaya çıkar. "Bu anlarda hukukun üstünlüğünü güvence altına almak, bağımsız ve tarafsız yargıçlar da dahil, keyfilik ve kaosa karşı bir tahkimat olmaktan daha fazla önem kazanır," diye ekledi Panova.
Adalet Bakanı Nikolay Naydenov ise şöyle konuştu: "Bizim için Anayasa Mahkemesi'nin kararları bir pusuladır, bir engel değildir ve tüm şüpheleri gidermek isterim; bu pusulayı takip edeceğiz ve yönünden sapmayacağız, bu çaba içinde daha önce yapılan hatalardan öğreniyoruz, onları tekrarlamak istemiyoruz."
Bakan, Anayasa Mahkemesi'nin yetkililere duymak istediklerini her zaman söylemediğini ve göstermediğini, işte bu yüzden çok değerli olduğunu söyledi. Anayasa Mahkemesi'nin siyasi gerilim ve anayasal yargılamaların yaşandığı anlarda yetkililer arasında defalarca arabulucu olduğunu, kararlarının devletin korunması için gerekli dengeyi ve güvenceyi sağladığını ekledi.
